Ինչու է թվում, որ փող այսօր չկա, իսկ նախկինում ավելի էր

Այսօր մարդկանց զգացողությունը, որ «փողը չկա», ձևավորվում է միանգամից մի քանի խորքային պատճառներով, որոնք նախկինում պարզապես գոյություն չունեին։

Շատերը հաճախ են ասում. «Նախկինում քիչ էինք ստանում, բայց փողը շատ էր, իսկ հիմա՝ որքան էլ ստանանք, չի հերիքում»։ Սա միայն զգացողություն չէ․ դրա տակ իրական տնտեսական, հոգեբանական և սոցիալական պատճառներ ենթակա են։

Գնաճը փոխվել է, բայց ոչ այնպես, ինչպես մենք պատկերացնում ենք

Պաշտոնական գնաճը սակավ է արտացոլում մեր իրական ծախսերը։
Մեր բյուջեի մեծ մասը կազմում են այն ապրանքներն ու ծառայությունները, որոնք արագ են թանկանում, ոչ թե այն, որոնք մտնում են պաշտոնական հաշվարկի մեջ։

Օրինակ՝

• բնակարանային վարձակալություն,

• մթերք,

• տրանսպորտ,

• բուժհաստատություններ,

• կրթություն

թանկանում են շատ ավելի արագ, քան CPI-ի միջին հաշվարկը։

Ուստի, եթե ընդհանուր գնաճը ցածր է՝ մեր կյանքը թանկանում է զգալիորեն։

Սպառման ձևը փոխվել է, և մենք այսօր շատ ավելին ենք «պարտք» մեզ համար

Նախկինում մարդկանց ծախսերի կառուցվածքը պարզ էր․ սնունդ, կոմունալներ, հագուստ, տրանսպորտ։
Այսօր մենք ունենք լրացուցիչ «պարտադիր» ծախսերի մի ամբողջ շերտ․

• հեռախոս

• ինտերնետ

• սմարթ սարքեր

• հավելվածներ

• առաքումներ

• սրճարաններ

• ֆիթնես

• կրթական օնլայն հարթակներ

• գեղեցկության ծառայություններ

Սրանք դարձել են սոցիալական նորմ, ոչ թե ճոխություն։

Բայց մեր ուղեղը սա չի ընկալում որպես «ավել ծախսում եմ»։
Ուղեղը դա մեկնաբանում է որպես «փող չկա»։

Սոցիալական ճնշումը բազմապատկվել է

Մարդիկ այսօր ապրում են համեմատությունների անընդհատ դաշտում։
Սոցցանցերը ստեղծել են մի միջավայր, որտեղ թե՛ հարուստը, թե՛ միջին եկամուտով մարդը տեսնում է ավելի բարձր կենսամակարդակի օրինաչափություններ։

Մարդը իրեն համեմատում է ոչ իր շրջապատի, այլ ամբողջ աշխարհի հետ։
Եվ այդ համեմատության մեջ թվում է, թե «ես քիչ ունեմ», նույնիսկ եթե իրական եկամուտը բարձրացել է։

Աշխատավարձի աճը չի հավասարվում արժեքի աճին

Աշխատավարձը բարձրանում է դանդաղ, բայց կյանքը՝ շատ արագ։

Բայց կա նաև մեկ այլ կարևոր տարր․
հավասարաչափ չեն աճում այն ոլորտները, որտեղ մարդիկ աշխատում են։

Այսինքն՝ եթե աշխատողը ստանում է 10% բարձրացում, բայց խանութում ամեն ինչ թանկացել է 25%-ով, նրա «հարստությունը» իրականում ընկնում է։

Այս երևույթն անվանվում է իրական եկամտի անկում, և մարդիկ դա զգում են մարմնով, ոչ թե հաշվարկով։

Քաղաքային կենսակերպը թանկացել է

Եթե 20 տարի առաջ հիմնական ծախսերը տան, սննդի ու կոմունալների վրա էին, այսօր օրենքները փոխվել են․
մարդկանց մեծ մասը ապրում է քաղաքներում, և քաղաքի կյանքն ինքն իրենով թանկ է․

• երթևեկություն

• կայանումներ

• առաքումներ

• դինամիկ շուկա

• զվարճանքի ձևեր

Գյուղաբնակ և քաղաքաբնակ տնտեսությունների արժեքային տարբերությունը այսօր» պատմական առավելագույնին է։

Թվայնացված տնտեսությունը պահում է մեզ «ամեն պահի սպառողի» վիճակում

Նախկինում գնումն արարողություն էր։
Այսօր պարզապես սմարթֆոնում սքրոլ անելիս spending triggers են։

Մարդը՝

• հոգնած,

• սթրեսի մեջ,

• զբաղված

ավելի հաճախ է ընդունում անգիտակից գնման որոշումներ։
Սա կապ ունի վարքագծային տնտեսագիտության «dopamine spending» նախադրյալների հետ։

Հոգեբանական սպասումները են փոխվել

Հասարակությունը կարծում է, որ «պետք է ավելի շատ ունենա», քան ունի։
Սա ոչ ագահություն է, ոչ վատ ֆինանսական վարքագիծ։

Սա նոր իրականություն է՝
ներկայացումների չափանիշները բարձրացել են, բայց եկամուտների աճը դրան չի համընթաց։

Այն, ինչ 10 տարի առաջ մեզ համար շքեղություն էր, այսօր դարձել է «նորմալ»։
Ուստի մեր ուղեղը զգում է բացը՝ այդ նորմալին հասնելու փորձից։

Մարդը չի ասում «փողը չկա» բառացիորեն։
Նա ասում է՝

«Իմ սպառման ձևը, ապրելակերպը, սպասումներն ու ֆինանսական հնարավորությունները այլևս նույն տեմպով չեն շարժվում»։