Դերերի բաշխումը՝ որպես արդյունավետության բանալի․ անհատը համակարգի ներսում

Երբ անհատը հայտնվում է իր ուժերին, փորձին և մտածողությանը համապատասխան դիրքում, համակարգը սկսում է աշխատել ավելի ճշգրիտ և կայուն։

Ժամանակակից կազմակերպություններում արդյունավետությունը հազվադեպ է պայմանավորված միայն ռեսուրսների քանակով կամ թիմի մեծությամբ։ Ավելի հաճախ այն ձևավորվում է ներսից՝ դերերի ճիշտ բաշխման, պատասխանատվությունների հստակեցման և անհատների դիրքավորման շնորհիվ համակարգի մեջ։

Շատ կազմակերպություններ գործում են թվացյալ հավասարության սկզբունքով․ բոլորն ունեն գրեթե նույն գործիքները, նույն պաշտոնական հնարավորությունները և նույն աշխատանքային միջավայրը։ Սակայն արդյունքները զգալիորեն տարբերվում են։ Սա ցույց է տալիս, որ խնդիրը ոչ թե մարդկանց քանակի, այլ նրանց զբաղեցրած դերերի և ազդեցության կետերի մեջ է։

Դերը պարզապես պաշտոն կամ ֆունկցիա չէ։ Այն ներառում է որոշումների կայացման մակարդակը, ազդեցության շրջանակը, պատասխանատվության խորությունը և փոխազդեցությունը մյուս դերերի հետ։ Երբ անհատը հայտնվում է իր ուժերին, փորձին և մտածողությանը համապատասխան դիրքում, համակարգը սկսում է աշխատել ավելի ճշգրիտ և կայուն։

Հակառակ դեպքում, անգամ լավ մասնագետը, կարող է դառնալ պասիվ օղակ, եթե նրա դերը սխալ է սահմանված։ Սա հաճախ հանգեցնում է ներհամակարգային լարվածության, արդյունավետության անկման և մարդկային ռեսուրսների չօգտագործման։

Աշխատանքային համակարգերում անհատը երբեմն ընկալվում է որպես փոխարինելի միավոր։ Սակայն իրականում յուրաքանչյուր մարդ համակարգի ներսում ստեղծում է յուրահատուկ դինամիկա։ Նրա որոշումները, արձագանքները և նախաձեռնությունները կարող են ազդել ամբողջ կառուցվածքի վրա՝ դրական կամ բացասական ուղղությամբ։

Դերերի բաշխման վերլուծությունը թույլ է տալիս հասկանալ, թե որտեղ են կուտակվում որոշումները, որտեղ են առաջանում խոչընդոտները և ինչու են որոշ թիմեր գործում արդյունավետ, իսկ մյուսները՝ ոչ։ Սա հատկապես կարևոր է բիզնեսի, բանկային համակարգի և մեծ կազմակերպությունների համար, որտեղ մեկ սխալ դիրքավորում կարող է ազդեցություն ունենալ ամբողջ շղթայի վրա։

Արդյունավետ համակարգերը չեն ձգտում բոլորին դարձնել առաջնորդ կամ բոլորին պահել նույն մակարդակում։ Դրանք կառուցվում են տարբեր դերերի փոխլրացման, պատասխանատվությունների հավասարակշռման և անհատական ուժերի ճիշտ կիրառման վրա։

*հոդվածը պատրաստելիս օգտագործվել է նաև ԱԲ