Տարածաշրջանային գնաճի նոր ալիք․ ինչպիսին է սննդամթերքի շուկայի պատկերը 2025-ին Հայաստանում, Վրաստանում և Ադրբեջանում

2025 թվականին երեք երկրներում էլ առաջին անհրաժեշտության ապրանքների շուկայում արձանագրվել է համատարած գնաճ, սակայն այն զգալիորեն տարբեր մակարդակներով։

2025 թվականին Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի սննդամթերքի շուկան շարունակել է արձագանքել համաշխարհային ապրանքային շուկաների տատանումներին և տարածաշրջանային տնտեսական գործընթացներին։ Առաջին անհրաժեշտության ապրանքների՝ հացի, շաքարի, բուսայուղի, մսի և կաթնամթերքի գներն աճել են բոլոր երեք երկրներում՝ ձևավորելով սոցիալ-տնտեսական օրակարգի կարևորագույն խնդիրը։ Չնայած գնաճը ընդհանուր առմամբ տարբեր երկրներում ունեցել է տարբեր ինտենսիվություն, ընդհանուր միտումը միանշանակ է՝ բնակչության սպառողական բեռը զգալիորեն մեծացել է։

Հայաստան․ չափավոր ընդհանուր գնաճ, բայց շարունակական թանկացում սննդամթերքի շուկայում

2025 թվականի հունիսի դրությամբ Հայաստանում տարեկան ընդհանուր գնաճը կազմել է շուրջ 3.9%, մինչդեռ սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքների գները աճել են 6–7%-ով՝ շարունակելով նախորդ ամիսների միտումները։

Ապրանքային հիմնական խմբերի փոփոխությունները հետևյալն են․

• Հաց և ալյուրային արտադրանք – մոտ 3–4% աճ։

• Բուսական ձեթ – տարվա ընթացքում 15%–ից ավելի թանկացում, մարզում ամենաարագ աճող ապրանքախմբերից։

• Միս – համեմատաբար փոքր, բայց կայուն աճ՝ 1.5–2%։

• Կաթ և կաթնամթերք – խառը դինամիկա․ որոշ տեսակների գներ նվազել են 1–2%, սակայն ընդհանուր միտումը՝ չնչին աճ։

• Շաքար – բարձր պահանջարկը շարունակել է ստեղծել գնաճային ճնշումներ։

Ադրբեջան․ համաչափ, բայց կայուն գնաճ՝ 7% միջակայքում

Ադրբեջանում 2025-ին ընդհանուր գնաճը կազմել է մոտ 5.6%, իսկ սննդամթերքի ոլորտում աճը հասել է 7–7.5%-ի՝ պահպանելով նախորդ տարվա թրենդը։ Շուկան համեմատաբար կայուն է, թանկացումները՝ սպասված։

Տնտեսապես լայն սպառում ունեցող ապրանքների միջին գները․

• Հաց – մոտ 1.5 մանաթ/կգ։

• Կաթ – 1.2 մանաթ/լիտր։

• Հավի միս (ֆիլե) – շուրջ 5.3 մանաթ/կգ։

• Տավարի միս – 11–12 մանաթ/կգ։

• Բուսայուղ – շարունակում է թանկանալ միջազգային շուկաների ազդեցությամբ։

Վրաստան․ սննդամթերքի ամենաբարձր գնաճը՝ մոտ 10%

Վրաստանում 2025-ին սպառողական ընդհանուր գնաճը գնահատվում է շուրջ 4%, սակայն հենց սննդամթերքի գներն են ցուցաբերել տարածաշրջանի ամենաբարձր աճը՝ մոտ 10%։

Առավել զգալի փոփոխություններն են․

• Ձեթ և ճարպեր – տարվա ընթացքում մոտ 20% թանկացում։

• Հացաբուլկեղեն, միս, կաթ – միջինում 5–8% աճ։

• Շաքար – արտաքին շուկաների բացասական ազդակների ֆոնին շարունակել է բարձրանալ։

2025 թվականին երեք երկրներում էլ առաջին անհրաժեշտության ապրանքների շուկայում արձանագրվել է համատարած գնաճ, սակայն այն զգալիորեն տարբեր մակարդակներով․

• Վրաստան – սննդամթերքի ամենաբարձր գնաճը տարածաշրջանում՝ մոտ 10%, առավելապես՝ բուսայուղի շուկայում։

• Ադրբեջան – համաչափ և կանխատեսելի աճ՝ 7%, գների մակարդակը համեմատաբար ցածր։

• Հայաստան – ընդհանուր գնաճը պահպանվում է ստորին շեմում, սակայն սննդամթերքի գների բարձրացումը շարունակում է մնալ սոցիալապես զգալի, հատկապես ձեթի ու հացաբուլկեղենի դեպքում։