Որ պահին է պետք դիմել ղեկավարի աջակցությանը, և ինչպես անել դա ճիշտ

Ժամանակակից կազմակերպություններում ղեկավարներից հաճախ պահանջվում է առաջ մղել փոփոխություններ, բարելավել համակարգերը կամ ձևափոխել թիմային մշակույթը՝ առանց ուղիղ իշխանական լծակների։ Այդ իրավիճակներում առաջնորդությունը դառնում է ոչ թե կառավարման, այլ ազդեցության արվեստ։ Սակայն նույնիսկ ամենափորձառու առաջնորդները կարող են կանգնել բարդության առաջ՝ երբ վերևից աջակցությունը բացակայում է։

Այս երևույթը հաճախ անվանում են «օդային պաշտպանություն»՝ նկատի ունենալով վերադաս ղեկավարի բացահայտ աջակցությունը, որը պաշտպանում է նախաձեռնողին ներքին դիմադրությունից և տալիս է վստահություն՝ շարժվելու առաջ։

Աջակցության բացակայության ռիսկերը

Առանց վերադասի հստակ աջակցության, առաջնորդը կարող է բախվել մի շարք վտանգների․

• Հեղինակության պակաս․ գործընկերները կարող են չընդունել նրա առաջնորդական դերը, եթե չտեսնեն, որ վերևից վստահություն կա։

• Դիմադրության աճ․ փոփոխությունները կարող են ընկալվել որպես անհատական նախաձեռնություն, այլ ոչ թե կազմակերպական ուղղություն։

• Գերհոգնածություն և հիասթափություն․ առանց աջակցության՝ նույնիսկ ամենաառաջնորդական ոգին կարող է մարել։

Հենց այս պատճառով օդային պաշտպանությունը հաճախ դառնում է հաջողության կամ ձախողման սահմանագիծը։

Երբ է անհրաժեշտ օդային պաշտպանությունը

Օդային պաշտպանությունը միշտ չէ, որ պետք է անմիջապես պահանջել։ Կա մի քանի չափանիշ, որոնցով կարելի է հասկանալ՝ արդյոք դրա կարիքը կա․

1. Խաղադրույքները բարձր են։ Եթե փոփոխությունը քաղաքականորեն զգայուն է կամ պահանջում է արագ արդյունքներ՝ առանց հստակ լիազորությունների, անհրաժեշտ է աջակցություն վերևից։

2. Հարաբերությունները փխրուն են։ Երբ թիմում կամ գործընկերների հետ վստահությունը դեռ չի ձևավորվել, աջակցությունը կարող է լրացնել հեղինակության բացը։

3. Կառուցվածքային խոչընդոտներ կան։ Երբ որոշ գործոններ դուրս են ձեր ազդեցության դաշտից, օդային պաշտպանությունը կարող է միակ լուծումը լինել՝ դրանք հաղթահարելու համար։

Որոշման հոգեբանական կողմը

Շատ առաջնորդներ ուշ են դիմում աջակցությանը, որովհետև վախենում են թույլ երևալ։ Սակայն դա կարող է ավելի մեծ վնաս պատճառել։
Նախքան աջակցության հարցում ներկայացնելը, արժե ինքներդ ձեզ հարցնել․

• Ի՞նչ է իմ իրական դրդապատճառը։

• Ես օգնություն եմ ուզում ռիսկի՞ պատճառով, թե՞ անհարմարությունից։

• Կարո՞ղ եմ փոքր քայլ անել առանց աջակցության՝ հասկանալու իրավիճակի իրական բարդությունը։

Այս ինքնավերլուծությունը թույլ է տալիս տարբերել՝ երբ է աջակցությունը անհրաժեշտ ռազմավարական առումով, և երբ՝ պարզապես հոգեբանական վստահության համար։

Ինչպես և երբ դիմել աջակցության

Օդային պաշտպանությունը պետք է խնդրել ոչ թե հուզականորեն, այլ ռազմավարական ձևով․

• Ժամանակը կարևոր է․ շատ շուտ դիմելը կարող է ընկալվել որպես անվստահություն, իսկ շատ ուշ՝ որպես անգործություն։

• Ցույց տվեք նախաձեռնողականություն․ ներկայացրեք, թե ինչ եք արդեն արել ինքնուրույն, և որտեղ եք բախվում համակարգային խոչընդոտների։

• Ձևակերպեք խնդրանքը կազմակերպության շահերի տեսանկյունից․ ոչ թե «օգնեք ինձ», այլ «ձեր աջակցությունը կօգնի թիմին արագացնել գործընթացը»։

• Առաջարկեք կոնկրետ ձևեր աջակցության համար․ օրինակ՝ ղեկավարի հրապարակային հայտարարություն, թիմային հանդիպման ընթացքում հաստատում կամ գործընկերների հետ փոխզիջումների հստակեցում։

Այս մոտեցմամբ խնդրանքը չի ընկալվի որպես օգնության հայց, այլ՝ որպես համատեղ պատասխանատվության առաջարկ։

Ինչ անել, եթե աջակցությունը չի տրվում

Եթե ղեկավարն անգամ ձեր հիմնավորված խնդրանքին չի արձագանքում, դեռ կան գործնական քայլեր․

• Ամրապնդեք ձեր հեղինակությունը շահագրգիռ կողմերի շրջանում․ ակտիվ հաղորդակցվեք, կիսվեք առաջընթացով, ներգրավեք մարդկանց կարծիքները։

• Կենտրոնացեք փոքր, տեսանելի հաջողությունների վրա․ դրանք կարող են դառնալ ձեր լավագույն պաշտպանությունը՝ ապացույց, որ նախաձեռնությունը կենսունակ է։

• Հարմարեցրեք տեմպը և շրջանակը․ եթե աջակցություն չկա, հնարավոր է արժե դանդաղեցնել գործընթացը կամ վերանայել առաջնահերթությունները՝ մինչև պայմանները փոխվեն։

***

Ղեկավարությունը միայն հրամաններ տալը չէ։ Դա ազդեցություն է՝ հիմնված վստահության, դիտողության և ճիշտ ժամանակին աջակցություն ստանալու կարողության վրա։

Օդային պաշտպանությունը միշտ չէ, որ անհրաժեշտ է, բայց երբ իրավիճակը պահանջում է այն, ճիշտ ձևով հարցնելն ու ռազմավարական ժամանակը որոշելը կարող են տարբերակել արդյունավետ առաջնորդին մնացածներից։

Ի վերջո, իսկական առաջնորդները չեն կախված վերևից եկող հավանությունից․ նրանք կառուցում են հեղինակություն, որը ժամանակի ընթացքում դառնում է իրենց իսկ «օդային պաշտպանությունը»՝ վստահություն, որը ոչ ոք չի կարող վերցնել։

Հոդվածը պատրաստվել է Harvard Business Review-ի վերլուծության հիման վրա

*հոդվածը պատրաստելիս օգտագործվել է նաեւ ԱԲ