Սեպտեմբերը տարվա այն ամիսն է, երբ սպառողների վարքագծում տեղի են ունենում նկատելի փոփոխություններ։

Ամառային արձակուրդների ավարտը, ուսումնական տարվա մեկնարկը և աշնանային սեզոնի սկիզբը միաժամանակ ձևավորում են նոր պահանջարկ և գնումների նոր տրամաբանություն։ Այս փոփոխությունները կարևոր են բիզնեսների համար, քանի որ թույլ են տալիս վերանայել իրենց առաջարկները, վաճառքի ռազմավարությունները և հաճախորդների ներգրավման ուղիները։

Արձակուրդային տրամադրությունից դեպի աշխատանքային ռիթմ

Օգոստոսի ընթացքում շատերը պասիվ են գնումների հարցում՝ կապված հանգստի, ճամփորդությունների և ծախսերի վերաբաշխման հետ։ Սեպտեմբերին մարդիկ վերադառնում են աշխատանքի ու սովորական ռեժիմի․

• Աշխատանքային հագուստի, գրասենյակային պարագաների և տեխնիկայի պահանջարկի աճ։
• Կենցաղային և առօրյա ապրանքների սպառման ակտիվացում։
• Սպառողների տրամադրության անցում ավելի պլանավորված գնումների ձևաչափի։

«Back to School» գործոնը

Սեպտեմբերյան սպառման գլխավոր շարժիչներից մեկը կրթական տարվա մեկնարկն է․

• Ծնողները և ուսանողները մեծ ծախսեր են կատարում գրենական պիտույքների, հագուստի և տեխնիկայի վրա։
• Աճում է մասնավոր դասընթացների, լեզվի և զարգացման կենտրոնների պահանջարկը։
• Ընտանեկան բյուջեն վերաբաշխվում է կրթության և դրա հետ կապված ապրանքների/ծառայությունների ուղղությամբ։
  

Սեզոնային փոփոխություններ

Սեպտեմբերը նաև նոր սեզոնի սկիզբ է․

• Սննդի շուկա․ թարմ մրգերի և բանջարեղենի պակասի հետ գնային փոփոխություններ են լինում, իսկ պահածոների և պահեստավորման ապրանքների պահանջարկն աճում է։
• Հագուստ և կոշիկ․ ամառայինից անցում դեպի աշնանային հավաքածուներ։
• Զբոսաշրջություն․ ներքին զբոսաշրջության ակտիվությունը նվազում է, սակայն աճում է քաղաքային ժամանցի ու մշակութային միջոցառումների պահանջարկը։
  

Ֆինանսական և հոգեբանական գործոններ

Սեպտեմբերին մարդիկ սկսում են ավելի կանխատեսելի կառավարել ծախսերը․

• Կրճատվում են էմոցիոնալ և անկանխատեսելի գնումները։
• Բարձրանում է հետաքրքրությունը զեղչերի ու ակցիաների նկատմամբ։
• Հաճախորդները փորձում են համադրել աշնանային ծախսերը՝ հաշվի առնելով նաև տարեվերջի տոնական շրջանի ֆինանսական ճնշումները։
  

Ինչպես կարող են բիզնեսները հարմարվել

Այս վարքագծային փոփոխությունները բիզնեսներին տալիս են մի շարք հնարավորություններ․

• Թեմատիկ արշավներ. սեպտեմբերյան զեղչեր, «back to work» փաթեթներ։
• Ապրանքների ճիշտ դիրքավորում. աշնանային հավաքածուների ու ծառայությունների շեշտադրում։
• Կրթական և ընտանեկան ուղղվածություն. առաջարկներ, որոնք հեշտացնում են ծնողների կամ ուսանողների ծախսերը։
• Վստահության ամրապնդում. օգտակար բովանդակություն, խորհրդատվություն և հաճախորդակենտրոն մոտեցում։
  

***

Սեպտեմբերյան սպառողական վարքագիծը հստակ ազդում է Հայաստանի բիզնես միջավայրի վրա։ Այն ապրանքանիշերը, որոնք կհասկանան այս շրջանի տրամաբանությունը և ճիշտ կկառուցեն իրենց մարքեթինգային ռազմավարությունը, կկարողանան ոչ միայն բարձրացնել սեզոնային վաճառքները, այլև ապահովել երկարաժամկետ հաճախորդային հավատարմություն։