ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարությունը Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում (e-draft) հանրային քննարկման է ներկայացրել Սևանա լճի էկոհամակարգի վերականգնման, պահպանման, վերարտադրման և օգտագործման 2027 թվականի տարեկան ծրագիրը։ Ինչպես հաղորդում է «Արմենպրես»-ը, նախագծով նախատեսվում է իրականացնել 19 համալիր միջոցառում, որոնք բխում են «Սևանա լճի մասին» ՀՀ օրենքի պահանջներից։
Սևանի աշխարհաքաղաքական և էկոլոգիական կշիռը
Նախագծի հիմնավորման մեջ առանձնակի շեշտվում է, որ Սևանա լիճը Հայաստանի Հանրապետության համար ունի գեոքաղաքական մեծ նշանակություն՝ որպես տարածաշրջանում քաղցրահամ ջրի միակ հսկայական բնական աղբյուրը: Այն երկրի ջրային հաշվեկշռի և կլիմայական համակարգի կարգավորման գլխավոր հիմնասյունն է:
Գլխավոր սկզբունքը. Ծրագրի առանցքային դրույթներից է Սևանա լիճն ու նրա ջրհավաք ավազանը որպես մեկ ամբողջական, անբաժանելի համակարգ դիտարկելը: Բացարձակ առաջնահերթություն է սահմանվել լճի ջրային բացասական հաշվեկշռի բացառումը և ջրի մակարդակի էկոլոգիապես անհրաժեշտ բարձրացումը:
Կեղտաջրերի հեռացում և նոր մաքրման կայաններ
Ծրագրի կարևորագույն գործնական կետերից է լճի ավազանի կեղտաջրերի մաքրման խնդիրը։ Առափնյա գյուղական համայնքներում նախատեսվում է տեղադրել ժամանակակից լոկալ մաքրման կայաններ։ Մասնավորապես, նախատեսվում է կյանքի կոչել «Սևանա լճի ավազանի Վարդենիկ և Ծովինար բնակավայրերի կեղտաջրերի հեռացման և համատեղ մաքրման համակարգի ստեղծում» ծրագիրը։
Ջրառի խիստ պլանավորում
Նախագծով կսահմանվեն ջրի էկոլոգիական կայունությունը չխախտող ջրթողումների և անվերադարձ ջրառումների տարեկան առավելագույն չափաքանակները՝ ամսական կտրվածքով: Ոռոգման նպատակով ջրառի ընթացիկ գրաֆիկները ձևավորվելու են բացառապես ջրօգտագործողների հայտերի հիման վրա՝ հաշվի առնելով կոնկրետ տարվա եղանակային պայմաններն ու ոռոգման համակարգերի խնդիրները։
Նախագծի ընդունումը պետական կամ տեղական բյուջեների վրա էական ֆինանսական ազդեցություն չի ունենա։ Հանրային քննարկումները կայքում շարունակվելու են մինչև 2026 թվականի հունիսի 25-ը:
Սևանա լճի 2027թ. ծրագրի հիմնական դրույթները
Ծրագրի բաղադրիչը | Նախատեսված գործողությունները | Ակնկալվող էկոլոգիական արդյունքը |
🔢 Միջոցառումների քանակ | 19 թիրախային միջոցառումների իրականացում: | Էկոլոգիական հավասարակշռության բարելավում: |
💧 Ջրային հաշվեկշիռ | Բացասական հաշվեկշռի բացառում, ջրառի խիստ ամսական պլանավորում: | Լճի մակարդակի էկոլոգիապես անհրաժեշտ բարձրացում: |
🏗 Կեղտաջրերի մաքրում | Մաքրման համակարգերի ստեղծում Վարդենիկ և Ծովինար բնակավայրերում: | Ավազանի աղտոտվածության նվազեցում, որակի բարելավում: |
🗑 Թափոնների կառավարում | Կենցաղային և շինարարական թափոնների կառավարման կատարելագործում: | Ափամերձ ջրածածկ տարածքների էկո-մաքրություն: |
🌲 Կառավարման համակարգ | «Սևան» ազգային պարկի կառավարման արդիականացում: | Ռեկրեացիայի (հանգստի գոտիների) կայուն զարգացում: |
