Ռուսաստանի իշխանությունները մտադիր են էլ ավելի ուժեղացնել ռուսաստանցիների տեղաշարժի վերահսկողությունը երկրի ներսում և արտասահմանում՝ միջքաղաքային ու միջազգային տրանսպորտի բոլոր տեսակներով։ Տրանսպորտի նախարարության համապատասխան հրամանի նախագծի վրա ուշադրություն է դարձրել «Վյորստկա» պարբերականը։
2024 թվականից Ռուսաստանում արդեն իսկ գործում է Տրանսպորտի նախարարության համապատասխան հրամանը, որի համաձայն երկրում վարվում են տրանսպորտային միջոցների ուղևորների և անձնակազմի անձնական տվյալների ավտոմատացված կենտրոնացված բազաներ։ Տեղեկատվությունն այդ համակարգեր են փոխանցում ուղևորափոխադրողներն ու տոմսերի ամրագրման ընկերությունները։
Գործող կարգավորումներով՝ ընկերությունները պարտավոր են տոմսերի գնման, վերադարձի, վերաձևակերպման, ուղևորների նստեցման ու իջեցման, տրանսպորտի մեկնման կամ չվերթի չեղարկման, ինչպես նաև մի շարք այլ գործողությունների մասին տվյալները փոխանցել իրենց համակարգերում գրանցվելուց հետո որոշակի ժամկետում․
15 րոպեի ընթացքում՝ ինքնաթիռով կամ գնացքով փոխադրումների դեպքում,
30 րոպեի ընթացքում՝ ավտոմոբիլային, ծովային կամ ներքին ջրային տրանսպորտի դեպքում։
Ի՞նչ է փոխվում նոր նախագծով
Եթե գործող կարգով փոխանցվում են միայն տրանսպորտի պլանային մեկնման կամ ուղևորի նստեցման տվյալները,ապա իրավական ակտերի պորտալում հայտնաբերված նոր նախագծով (որը պետք է փոխարինի գործող փաստաթղթին) սահմանվում է, որ փոխադրողները ստիպված կլինեն փոխանցել ինչպես պլանային, այնպես էլ փաստացի տվյալները՝ ինչպես կանոնավոր, այնպես էլ չարտերային չվերթների վերաբերյալ։
Բացի այդ․
Ավիացիոն ոլորտում փոխադրողները լրացուցիչ տվյալներ կփոխանցեն տրանզիտային/վերանստման նստեցումների և ուղեբեռի պարամետրերի մասին։
Եզակի կոդավորում․ տրանսպորտի բոլոր տեսակներով իրականացվող յուրաքանչյուր ուղևորություն կստանա իր եզակի կոդը։
Ընդլայնված անձնական տվյալներ․ ավտոմատացված բազաներում կշարունակեն փոխանցվել․
Ուղևորների անձնական հեռախոսահամարներն ու էլեկտրոնային փոստի հասցեները,
Անձնական հաշիվների (էջերի) լոգիններն ու գաղտնաբառերի հեշ-արժեքները,
IP-հասցեներն ու տոմսի ձևակերպման ժամանակ օգտագործված պորտերի համարները,
Գնման համար օգտագործված բանկային քարտերի և հաշիվների մասին տվյալները (օրինակ՝ քարտի կամ հաշվի վերջին չորս նիշերը)։
Փորձագիտական գնահատականներ
Անաստասիա Բուրակովա (իրավաբան, «Կովչեգ» նախագծի հիմնադիր)․
Նա նշում է, որ թարմացված հրամանն ուժայինները կօգտագործեն օպերատիվ-հետախուզական, ինչպես նաև ԱԴԾ (FSB) հակաահաբեկչական միջոցառումների շրջանակում՝ ներառյալ կոնկրետ անձանց որոնման հարցումները։ «Վյորստկա»-ի հետ զրույցում Բուրակովան ընդգծել է, որ քաղաքացիների տեղաշարժի մասին տեղեկատվություն ստանալն այժմ դառնում է ավելի հարմար, արագ և պակաս ծախսատար։
Եվգենի Սմիրնով («Պերվիյ օտդել» նախագծի փաստաբան)․
Փաստաբանի կարծիքով՝ նոր նախագիծն առաջին հերթին ուղղված է այն մարդկանց դեմ, որոնք արդեն գտնվում են ռուսական ուժայինների հսկողության տակ (քրեական գործերով մեղադրյալներ, դատապարտյալներ կամ օպերատիվ հետախուզման մեջ գտնվող անձինք)։
««Ռոզիսկ-մագիստրալ» համակարգը, որը հավաքագրում է այս տվյալները (թեև հրամանի նախագծում այն ուղղակիորեն չի հիշատակվում), արդեն իսկ բավականին արդյունավետ է։ Այժմ փորձում են այն դարձնել էլ ավելի ճշգրիտ, որպեսզի տեղաշարժերին հետևեն առցանց (online) ռեժիմով՝ նվազագույն ուշացումներով»,- ավելացրել է Սմիրնովը։
Նա նաև հավանական է համարում, որ վերահսկողությունը կլինի ավելի արդյունավետ նաև վկաների նկատմամբ, որպեսզի թույլ չտան նրանց հեռանալ երկրից և հասցնեն հարցաքննել։
Կիրառումը զորահավաքի նպատակներով
Երկու փորձագետն էլ կարծում են, որ այս նոր գործիքը հատուկ զորահավաքային նպատակներով չի օգտագործվի։ «Դրա համար առանց այն էլ ամեն ինչ պատրաստ է․ երկրից ելքի ավտոմատ արգելք, վարորդական իրավունքի վկայականների կասեցում և այլն»,- եզրափակում է «Պերվիյ օտդել»-ի ներկայացուցիչը։
