«Վճարիր կամ համաձայնիր». Meta-ն ընտրության առաջ է դնում իր օգտատերերին

Նոր մոդելի գործարկումը

Facebook-ի և Instagram-ի սեփականատեր Meta-ն հայտարարեց, որ Մեծ Բրիտանիայում գործարկում է վճարովի բաժանորդագրություններ այն օգտատերերի համար, ովքեր ցանկանում են օգտվել հարթակներից առանց գովազդ տեսնելու։ Այս քայլը կատարվում է մի քանի շաբաթվա ընթացքում, և օգտատերերին հնարավորություն կտրվի ընտրելու՝ շարունակել օգտագործել անվճար տարբերակը գովազդներով, թե վճարել բաժանորդագրություն։

Meta-ն նշել է, որ գովազդ չպարունակող տարբերակը կարժենա ամսական 2.99 ֆունտ ստեռլինգ վեբ տարբերակում և 3.99 ֆունտ՝ iOS և Android հավելվածներում։ Վերջին դեպքում ավելացված արժեքը պայմանավորված է Apple-ի և Google-ի գործարքներից գանձվող միջնորդավճարների փոխհատուցմամբ։

Ինչպես է դա տարբերվում ԵՄ մոդելից

ԵՄ-ում նման բաժանորդագրությունները գործում են արդեն մի քանի ամիս։ Այստեղ օգտատերերը հնարավորություն ունեն ընտրելու ոչ միայն վճարովի տարբերակը, այլև «պակաս անհատականացված» գովազդների տարբերակը, որը թույլ է տալիս որոշ չափով պահպանել անձնական տվյալների պաշտպանությունը՝ առանց վճարելու։ Մեծ Բրիտանիայի դեպքում այս տարբերակը բացակայում է։

Միևնույն ժամանակ, ԵՄ-ում բաժանորդագրության գները սկսվում են մոտ 5.99 եվրոյից և նախկինում հասնում էին մինչև 9.99 եվրո, ինչի պատճառով բախվում էին քննադատության։ Մեծ Բրիտանիայում առաջարկվող 2.99 ֆունտի արժեքը համարվում է զգալիորեն ավելի ցածր։

Կարգավորիչների ազդեցությունը

Փոփոխությունները տեղի են ունենում այն բանից հետո, երբ Մեծ Բրիտանիայի տվյալների վերահսկող մարմինը՝ Տեղեկատվության հանձնակատարի գրասենյակը (ICO), հրապարակեց ուղեցույցներ, որոնք սահմանում են, թե ինչպես պետք է ընկերությունները մոտենան առանց գովազդի բաժանորդագրությունների առաջարկին։ ICO-ն ողջունել է Meta-ի քայլը՝ այն որակելով որպես դրական փոփոխություն ընկերության քաղաքականության մեջ։

Մասնավորապես, ICO-ն նշել է, որ սա Meta-ին հեռացնում է օգտատերերին անհատականացված գովազդներով թիրախավորելուց՝ որպես ծառայությունների օգտագործման պարտադիր պայման։ Նախկինում ընկերության այս մոտեցումը համարվում էր Մեծ Բրիտանիայի օրենսդրությանը հակասող։

Հասարակական և իրավական համատեքստ

Meta-ն արդեն բախվել է իրավական խնդիրների Մեծ Բրիտանիայում։ Տանյա Օ’Քերոլ անունով բրիտանուհին դատական հայց էր ներկայացրել՝ պնդելով, որ Facebook-ի թիրախային գովազդը հակասում է ուղղակի մարքեթինգի կանոններին և խախտում իր իրավունքը՝ առարկելու տվյալների նման օգտագործման դեմ։

Բացի այդ, նոր մոդելը համընկնում է թվային հարթակների ավելի լայն միտումի հետ՝ «համաձայնություն կամ վճարում» սկզբունքով։ Այս մոտեցումը լայնորեն կիրառվում է նաև լրատվական կայքերում, որտեղ օգտատերերին առաջարկվում է ընդունել թխուկների հետևումը կամ վճարել բաժանորդագրություն՝ գովազդներից խուսափելու համար։

Ինչու է կարևոր Meta-ի այս քայլը

Meta-ի նոր բաժանորդագրությունը ցույց է տալիս տեխնոլոգիական ընկերությունների փոխվող մոտեցումը եկամուտների ստացման գործում։ Եթե մինչ այժմ բիզնես մոդելը հիմնված էր բացառապես գովազդային եկամուտների վրա, ապա այժմ այն դառնում է ավելի բազմաշերտ՝ ներառելով նաև ուղիղ վճարումներ օգտատերերից։

Բացի այդ, այս մոդելը փորձ է կարգավորիչ ճնշումների և օգտատերերի տվյալների պաշտպանության պահանջների պայմաններում պահպանել եկամուտները։ Մեծ Բրիտանիայում առաջարկվող ավելի ցածր գինը կարող է նաև հարթակների մրցակցային առավելություն ապահովել՝ համեմատած ԵՄ շուկայի հետ։

***

Meta-ի վճարովի բաժանորդագրությունների գործարկումը Մեծ Բրիտանիայում ոչ միայն տեխնոլոգիական հսկայի նոր մոդելի փորձարկումն է, այլև ավելի լայն միտումի մաս՝ օգտատերերին ընտրության հնարավորություն տալու՝ գովազդներով անվճար մուտքի և վճարովի, բայց առանց գովազդի տարբերակի միջև։

Այս քայլը կարող է նշանակալից ազդեցություն ունենալ ինչպես օգտատերերի վարքագծի, այնպես էլ թվային գովազդի շուկայի վրա՝ առաջացնելով հարցեր տվյալների օգտագործման, գների մատչելիության և ազատ ընտրության իրական հնարավորությունների վերաբերյալ։