Նոր տենդենց բիզնեսի աշխարհում. երբ երկու ղեկավարը կարող են անել այն, ինչ մեկին չի ստացվում

Ինչու են ընկերությունները դիմում համատեղ առաջնորդության մոդելին

Ժամանակակից գործադիր տնօրենի դերը չափազանց բարդ է դարձել․ նա պետք է միաժամանակ տիրապետի տեխնոլոգիական, ֆինանսական, կառավարչական և ռազմավարական հարցերին։ Մի մարդը չի կարող արդյունավետ ղեկավարել այսքան բազմաշերտ համակարգ։
Համատեղ ղեկավարությունը հենց այդ խնդիրը լուծելու փորձ է՝ բաշխելով պատասխանատվությունը և ամրապնդելով ղեկավարական թիմի կայունությունը։

Օրինակ՝ Netflix-ի համանախագահները՝ Թեդ Սարանդոսն ու Գրեգ Փիթերսը, գործում են լրացնող դերերով․ մեկը կենտրոնանում է բովանդակության և ստեղծագործական ռազմավարության վրա, մյուսը՝ տեխնոլոգիայի ու բիզնեսի աճի։ Այս մոտեցումը ոչ միայն բարձրացրել է Netflix-ի արդյունավետությունը, այլև թույլ է տվել արագ արձագանքել փոփոխվող շուկային։

Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ 1996-2020 թվականների ընթացքում համատեղ ղեկավարությամբ ընկերությունները ապահովել են բաժնետերերի համար միջին տարեկան 9.5% եկամտաբերություն՝ գերազանցելով շուկայի միջին 6.9%-ը։

Երբ համատեղ ղեկավարման մոդելը հաջողում է

Հաջողության հիմքում երեք առանցքային գործոն է․

1. Լրացուցիչ փորձագիտություն՝ առանց կրկնության։
   Լավ զույգերը բերում են տարբեր, բայց փոխլրացնող հմտություններ։ Օրինակ՝ Intel-ը երկար տարիներ առաջնորդվել է «երկուսը տուփի մեջ» մոդելով՝ զուգակցելով ինժեներական և առևտրային ղեկավարներին։ Սա թույլ էր տալիս տեխնոլոգիական գերազանցությունը համատեղել շուկայական հաջողության հետ։

2. Դիմադրողականության բարձրացում։
   Ֆինանսական ճգնաժամի ժամանակ Goldman Sachs-ի համատեղ ղեկավարները կարողացան միաժամանակ ղեկավարել ճգնաժամային արձագանքը և ռազմավարական վերակառուցումը՝ խուսափելով կառավարման կաթվածից։

3. Որակյալ որոշումներ իրական ժամանակում։
   Երկու ղեկավարի համագործակցությունը հաճախ հանգեցնում է ավելի հավասարակշռված և ստուգված որոշումների՝ կանխելով սխալ ռազմավարական քայլերը։

Երբ համատեղ ղեկավարությունը ձախողվում է

Սակայն մոդելը չի գործում ամեն դեպքում։ Երբ դերերը հստակ չեն, կամ որոշումների իրավասությունները մնում են անորոշ, կազմակերպությունը կանգնում է կաթվածի առաջ։
SAP-ի փորձը 2020-ին հենց այդպես ավարտվեց․ համավարակի պայմաններում համատեղ ղեկավարությունը դժվարացավ արագ որոշումներ կայացնել, և ընկերությունը վերադարձավ մեկ ղեկավարի մոդելին։

Ավելին՝ երբ ղեկավարները հանդես են գալիս տարբեր ուղերձներով, ներդրողները և աշխատակիցները կորցնում են վստահությունը։ Ներքին մրցակցությունը ևս կարող է քայքայել թիմային մշակույթը՝ բաժանելով աշխատակիցներին «ճամբարների»։

Հաջողության հիմնական սկզբունքները

Գործնական փորձը ցույց է տալիս, որ արդյունավետ համատեղ ղեկավարության համար անհրաժեշտ է հետևել մի քանի պարզ, բայց համակարգված սկզբունքների․

1. Սահմանել հստակ կանոնադրություն․ որոշումների շրջանակները, պատասխանատվությունը և հաղորդակցման ձևաչափերը պետք է գրված լինեն։

2. Բաժանել ոչ թե պարտականությունները, այլ փորձագիտությունը․ յուրաքանչյուր ղեկավար պետք է զբաղվի իր ուժեղ ոլորտով։

3. Միասնական արտաքին հաղորդակցություն․ ներդրողների, գործընկերների և հանրության հետ պետք է հնչի մեկ հստակ ուղերձ։

4. Կառուցվածքային կարգապահություն․ պարբերական համատեղ հանդիպումներ և արագ հակասությունների լուծման մեխանիզմներ։

5. Զարգացման պլան․ առաջնորդության մոդելը պետք է ունենա հարմարվողականություն՝ բիզնեսի աճին համընթաց։

Ապագան՝ կոլեկտիվ ղեկավարության կողմն է

Տեխնոլոգիական բարդության աճը, արհեստական բանականության զարգացումը և արագ փոփոխվող գլոբալ միջավայրը ստիպում են վերանայել ավանդական կառավարման մոդելները։
Ոչ մի անհատ չի կարող լիովին տիրապետել այս ամենին․ կազմակերպությունները, որոնք կարողանում են համատեղել տարբեր ղեկավարների փորձն ու մտածողությունը, ունեն առավելություն։

Համատեղ առաջնորդությունը միայն գործառնական լուծում չէ։ Դա ռազմավարական ընտրություն է, որը կարող է բազմապատկել կազմակերպության կարողությունները, եթե այն իրականացվում է մտածված, հստակ և կարգապահ ձևով։

***

Համատեղ ղեկավարությունը չի նշանակում իշխանություն կիսել, այն նշանակում է պատասխանատվությունը բազմապատկել։ Իսկ այն ընկերությունները, որոնք ճիշտ կիրականացնեն այս մոդելը, ոչ միայն ավելի արագ կհարմարվեն փոփոխվող իրականությանը, այլև կձևավորեն նոր չափանիշ՝ առաջնորդության արդյունավետության համար։

Հոդվածը պատրաստված է Harvard Business Review-ի վերլուծության հիման վրա

*հոդվածը պատրաստելիս օգտագործվել է նաեւ ԱԲ