Խելացի տարբերակներ աշխատավայրում անհամաձայնություն հայտնելու համար

Համաձայն չլինելը անհրաժեշտ պայման է արդյունավետ աշխատանքի համար։

Աշխարհի յուրաքանչյուր կազմակերպությունում մարդիկ ամեն օր տարաձայնություններ ունեն՝ սկսած գնագոյացման ռազմավարություններից մինչև աշխատավարձեր ու խոշոր գործարքներ։ Եվ դա բնական է․ համաձայն չլինելը անհրաժեշտ պայման է արդյունավետ աշխատանքի համար։ Հասարակագիտական հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ տարատեսակ կարծիքներն ու մոտեցումները նպաստում են ստեղծարարությանը, կանխում են թանկարժեք սխալները և ապահովում են ավելի կշռադատված որոշումների կայացում։ Սակայն, եթե տարաձայնությունները ճիշտ չեն կառավարվում, դրանք կարող են հանգեցնել լուրջ միջանձնային և ֆինանսական կորուստների։

Տասնամյակների ընթացքում գիտնականներն ու խորհրդատուները բազմաթիվ խորհուրդներ են տվել այն մասին, թե ինչպես կարելի է կառուցողական ձևով անհամաձայնություն հայտնել։ Որոշ մոտեցումներ շեշտում են մտածելակերպն ու վերաբերմունքը գործընկերների նկատմամբ՝ «դրեք ձեզ նրանց տեղը», «կարեկցեք», «փորձեք հասկանալ, ոչ թե դատել»։ Մյուսները կենտրոնանում են կոնկրետ վարքագծի վրա՝ «տվեք պարզաբանող հարցեր», «օգտագործեք «ես» արտահայտություններ, ոչ թե «դու»», «պահպանեք բաց մարմնի լեզու՝ ցույց տալով ընկալունակություն, բարյացակամություն և համագործակցության պատրաստակամություն»։ Այնուամենայնիվ, այս բոլոր խորհուրդներից հետո էլ հակամարտությունները շարունակում են գոյություն ունենալ։

Վերջին տասնամյակում մենք մի շարք փորձեր ենք իրականացրել՝ պարզելու, թե ինչպես կարող են մարդիկ տարբեր միջավայրերում ավելի արդյունավետ կերպով անհամաձայնություն հայտնել։ Մեր գլխավոր եզրակացությունն այն է, որ ներքին մտավոր գործընթացները՝ մտածելու կամ զգալու ձևերը, սահմանափակ ազդեցություն ունեն։ Պարզ պատճառով՝ մենք չենք կարող կարդալ ուրիշների մտքերը։ Եթե ցանկանում ենք, որ մյուսները նկատեն և գնահատեն մեր ջանքերը կոնֆլիկտները կառուցողականորեն լուծելու ուղղությամբ, մեր մտքերը և զգացմունքները պետք է արտացոլվեն մեր խոսքում և վարքագծում։ Այլ կերպ ասած՝ մտքերը պետք է վերածվեն տեսանելի գործողությունների։

Այս գաղափարը հաստատվել է մեր վերջին ուսումնասիրությամբ, որին մասնակցել են 1113 ամերիկացի։ Մասնակիցները պետք է գրեին հաղորդագրություն այն անձին, ում հետ կտրականապես անհամաձայն էին վարձման քաղաքականության հարցում։ Մի խումբը որևէ հստակ ցուցում չէր ստացել, մյուսը՝ դասական խորհուրդներ կարեկցանքի և տարբեր տեսակետների ըմբռնման մասին, իսկ երրորդ խումբը ստացել էր հստակ ցուցումներ՝ օգտագործել որոշակի բառեր և արտահայտություններ՝ արտահայտելու հակառակ կարծիքների հանդեպ զգայուն վերաբերմունք։ Արդյունքում, երրորդ խմբի հաղորդագրությունները ընթերցած մարդիկ նրանց գնահատել էին որպես առավել օբյեկտիվ, խելամիտ և վստահելի գործընկերներ, որոնց հետ ցանկացել էին աշխատել ապագայում։

Այս ամենից բխում է կարևոր հետևություն․ կազմակերպությունները պետք է աշխատակիցներին սովորեցնեն կոնկրետ վարքային հմտություններ՝ թե ինչպես ձևակերպել իրենց խոսքը տարաձայնությունների ժամանակ։ Լեզուն տեսանելի գործիք է, որի միջոցով հնարավոր է չափել և ձևավորել հաղորդակցության որակը։ Թե՛ գործընկերները, թե՛ մենթորները կամ մարզիչները կարող են գնահատել այն և օգնել մարդկանց զարգացնել արդյունավետ հաղորդակցման հմտությունները նույնիսկ ամենաբարդ զրույցների ընթացքում։