2025-ին Հայաստանի արտահանման քարտեզը «շուռ է եկել». ովքե՞ր են նոր առաջատարները

Հայաստանի Հանրապետության արտահանման ծավալները 2025 թվականի առաջին եռամսյակում զգալիորեն նվազել են՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ։ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2025թ. հունվար-մարտ ամիսներին ընդհանուր արտահանման ծավալը կազմել է 1.7 մլրդ դոլար, ինչը 61.78% կամ 2.7 մլրդ դոլարով պակաս է, քան 2024թ. համադրելի ցուցանիշը։

Արտահանման կառուցվածքը՝ ըստ երկրների

Չնայած ընդհանուր անկմանը, արտահանման կառուցվածքն ըստ երկրների ցույց է տալիս մի շարք ուշագրավ տեղաշարժեր՝ ինչպես անկումների, այնպես էլ աճերի տեսքով։

Ռուսաստան – առաջատար, սակայն անկում

Ռուսաստանը շարունակում է մնալ Հայաստանի հիմնական առևտրային գործընկերը՝ 698.5 մլն դոլար արտահանման ծավալով։ Սակայն սա նախորդ տարվա համեմատ նվազել է 6.83%-ով կամ 51.2 մլն դոլարով։ Ռուսաստան արտահանման բաժին է ընկնում ընդհանուր արտահանման 41.09%-ը։

ԱՄԷ – կտրուկ անկում, սակայն երկրորդ խոշոր գործընկերը

ԱՄԷ-ն երկրորդ խոշոր գործընկերն է՝ 419.9 մլն դոլար, բայց ցուցանիշը նվազել է 79.53%-ով կամ 1.63 մլրդ դոլարով։ Այնուամենայնիվ, ԱՄԷ-ին բաժին է ընկնում արտահանման 24.7%-ը։

Չինաստան – ամենախորը անկումներից մեկը

Չինաստանն երրորդ տեղում է՝ 107.2 մլն դոլար, ինչը 80.28% կամ 436.5 մլն դոլարով պակաս է անցած տարվա համեմատ։ Արտահանման ընդհանուր ծավալում դրա բաժինը կազմում է 6.31%։

Աճ գրանցած շուկաներ

Չնայած վերոնշյալ խոշոր անկումներին, որոշ երկրներ արձանագրել են արտահանման զգալի աճ։

• Իրաք – +127.47%, հասնելով 77.88 մլն դոլարի

• Շվեյցարիա – +105.06%, 39.6 մլն դոլար

• Վրաստան – համեստ, բայց դրական աճ՝ +9.5%, 37.1 մլն դոլար

• Նիդերլանդներ – +34.71%, 25.4 մլն դոլար

• Գերմանիա – +49.13%, 24.1 մլն դոլար

• Բուլղարիա – +86.07%, 21.02 մլն դոլար

Այս երկրներում արձանագրված աճը վկայում է Հայաստանի արտահանման որոշակի դիվերսիֆիկացիայի մասին։

Արտահանումը՝ ըստ տարածաշրջանների

• ԱՊՀ երկրներ – ընդհանուր արտահանումը կազմել է 757.3 մլն դոլար (բաժինը՝ 44.55%), ինչը նվազել է 6.41%-ով։

• ԵԱՏՄ երկրներ – 743.4 մլն դոլար, 6.83%-ով նվազում, բաժինը՝ 43.73%։

• Եվրամիություն – արտահանումը աճել է 3.52%-ով՝ հասնելով 131.2 մլն դոլարի, բաժինը՝ 7.72%։