Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական Միության միջև վիզաների ազատականացման երկխոսության շրջանակներում հուլիսի 16-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունում (ԱԱԾ) տեղի է ունեցել ընդլայնված աշխատանքային հանդիպում։ Ինչպես հաղորդում է կառույցի մամուլի կենտրոնը, քննարկումների առանցքում եղել է սահմանների համալիր կառավարման համակարգի զարգացմանն ուղղված աշխատանքների ընթացքը։
Աշխատանքային հանդիպմանը մասնակցել են ՀՀ ԱԱԾ, Անվտանգության խորհրդի գրասենյակի, Ներքին գործերի նախարարության (ՆԳՆ), Արտաքին գործերի նախարարության (ԱԳՆ), Պետական եկամուտների կոմիտեի (ՊԵԿ) ներկայացուցիչները, ինչպես նաև միջազգային հրավիրյալ փորձագետներ։ Սահմանների համալիր կառավարումը հանդիսանում է ՀՀ-ԵՄ վիզաների ազատականացման գործողությունների ծրագրի առանցքային և պարտադիր ուղղություններից մեկը։
Հանդիպման ընթացքում ներկայացվել է ԱԱԾ կողմից մշակված և շրջանառվող «ՀՀ պետական սահմանի համալիր կառավարման համակարգի ռազմավարության և գործողությունների ծրագրի» նախագիծը։ Միջազգային փորձագետները ներկայացրել են նաև սահմանների համալիր կառավարման եվրոպական կոնցեպտն ու դրա պարտադիր բաղադրիչները։ Մասնակիցներն ընդգծել են փաստաթղթի կարևորությունը և համաձայնություն ձեռք բերել իրավասու գերատեսչությունների հետ համատեղ լրամշակման աշխատանքներն ակտիվացնելու շուրջ։
Ստորև ներկայացված է նախագծի կառուցվածքային բաժանումը և պատասխանատու գերատեսչությունների ներգրավվածությունը.
Ռազմավարական ուղղությունը | Պատասխանատու գերատեսչությունները | Եվրոպական կոնցեպտի պահանջը | Նախատեսվող գործողությունները |
Սահմանային հսկողություն և անվտանգություն | ՀՀ ԱԱԾ, Անվտանգության խորհրդի գրասենյակ | Ինտեգրված սահմանային հսկողություն, տեխնիկական վերազինում | Սահմանային անցակետերի արդիականացում, ռիսկերի վերլուծության համակարգի ներդրում |
Միգրացիոն հոսքեր և ներքին անվտանգություն | Ներքին գործերի նախարարություն (ՆԳՆ) | Ապօրինի միգրացիայի կանխում, փաստաթղթային անվտանգություն | Անձնագրային և վիզաների հսկողության խստացում, միջգերատեսչական տվյալների փոխանակում |
Մաքսային հսկողություն և առևտրի դյուրացում | Պետական եկամուտների կոմիտե (ՊԵԿ) | Գործընթացների պարզեցում, մաքսանենգության դեմ պայքար | Սահմանային անցման կետերում մեկ պատուհանի սկզբունքի լիարժեք կիրառում, տեխնիկական սկանավորում |
Դիվանագիտական և իրավական ապահովում | Արտաքին գործերի նախարարություն (ԱԳՆ) | Միջազգային պայմանագրերի համապատասխանեցում | ԵՄ գործընկերների հետ իրավական երկխոսություն, վիզաների ազատականացման չափանիշների մոնիտորինգ |
Պատճառահետևանքային կապը
ՀՀ-ԵՄ վիզաների ազատականացման երկխոսության մեկնարկը հանդիսացել է պատճառ, որպեսզի Հայաստանի իշխանություններն արագացնեն պետական սահմանի պահպանության համակարգի արդիականացումը։ Սահմանների համալիր կառավարման եվրոպական ստանդարտների ներդրումն իր հերթին կհանդիսանա պատճառ, որպեսզի եվրոպական կողմն արձանագրի Հայաստանի անվտանգային համակարգերի հուսալիությունը, ինչը թույլ կտա անցում կատարել վիզային ռեժիմի լիարժեք չեղարկման վերջնական փուլին։
Գործնական ազդեցությունը
Գործնական գետնի վրա ռազմավարության շուտափույթ հաստատումը և դրանից բխող գործողությունների ծրագրի իրականացումը կհանգեցնեն ՀՀ սահմանային անցակետերի տեխնիկական և կադրային կարողությունների կտրուկ հզորացմանը։ Միջգերատեսչական համագործակցության սերտացումը թույլ կտա իրական ժամանակում փոխանակել տեղեկատվություն ԱԱԾ-ի, ՆԳՆ-ի և ՊԵԿ-ի միջև։ Գործնականում սա կնվազեցնի անցակետերում հերթերի գոյացումը և կբարձրացնի անվտանգության մակարդակը՝ դարձնելով Հայաստանի սահմանները համապատասխան Շենգենյան գոտու չափանիշներին։
