Ժամանակակից թվային աշխարհում ֆինանսական զեղծարարություններն ու խարդախությունները դարձել են լրջագույն մարտահրավեր։ Միայն նախորդ տարի Հայաստանում գրանցվել և ՀՀ Կենտրոնական բանկ է ներկայացվել ֆինանսական զեղծարարության 1102 դեպք, որոնց պատճառած ընդհանուր վնասը կազմել է ահռելի չափերի՝ 876 միլիոն դրամ։
Այս վտանգավոր վիճակագրության աճը կանխելու և քաղաքացիների միջոցներն առավելագույնս պաշտպանելու նպատակով՝ հուլիսի 1-ից Հայաստանում գործարկվել է բոլորովին նոր, բեկումնային գործիք։ Այսուհետ սպառողները հնարավորություն ունեն սեփական նախաձեռնությամբ, ընդամենը մեկ հպումով արգելափակել առցանց եղանակով իրականացվող ֆինանսական գործառնությունները՝ օգտվելով իրենց մոբայլ բանկինգից կամ ֆինանսական կազմակերպության կայքից։
Ինչպե՞ս է գործում նոր համակարգը
Նոր ներդրված գործիքը սպառողին հնարավորություն է տալիս լիարժեք վերահսկողություն հաստատել սեփական հաշիվների վրա։ Օգտատերը կարող է նախապես արգելափակել այնպիսի գործարքներ, ինչպիսիք են՝
Առցանց (թվային) վարկերի ձևակերպումը,
Ավանդներից կամ խնայողական հաշիվներից առցանց ելքագրումները,
Այլ կասկածելի առցանց գործառնություններ։
ՀՀ ԿԲ Սպառողների զորակցման կենտրոնի ղեկավար Արմենուհի Մկրտչյանը, պարզաբանելով գործիքի առավելությունները, նշում է.
«Եթե արգելափակվել է վարկը, մարդն ասում է՝ ես այլևս չեմ ուզում վարկ ստանալ թվային հավելվածով։ Եվ եթե նույնիսկ զեղծարարը մտել է թվային հավելված ու փորձում է վարկ ստանալ, որպեսզի այդ գումարը դուրս հանի, ինքը չի կարողանալու այդ գործողությունն անել»։
«STOP բոլոր ծառայությունների համար». Բացարձակ պաշտպանություն
Ավելի բարձր անվտանգություն նախընտրողների համար հասանելի է պաշտպանության ավելի լայն ռեժիմ՝ «stop բոլոր ծառայությունների համար» ֆունկցիան։
Այս ռեժիմի ակտիվացումը թույլ է տալիս ժամանակավորապես արգելել այն գործառնությունների մեծ մասը, որոնցից սովորաբար օգտվում են խարդախները։ Դրանց թվում են՝
Դրամական փոխանցումները այլ անձանց,
Առցանց գնումները և վճարումները,
Քարտից քարտ փոխանցումները (P2P)։
Կարևոր է նշել, որ նույնիսկ այս խիստ արգելքի պարագայում սպառողի համար պահպանվում է հաշիվների և գործարքների պատմության մասին տեղեկատվության հասանելիությունը։ Դուք ցանկացած պահի կարող եք տեսնել ձեր հաշվի մնացորդն ու շարժը։
Արգելափակելը՝ հեշտ, ապաբլոկավորելը՝ բարդ. Ո՞րն է տրամաբանությունը
Նոր համակարգի գլխավոր սկզբունքներից մեկն այն է, որ պաշտպանություն միացնելը պետք է լինի վայրկենական, իսկ դրա անջատումը՝ առավելագույնս պաշտպանված։ Ինչպես նշում է Արմենուհի Մկրտչյանը.
«Ապաարգելափակման համար ֆինանսական կազմակերպությունը պետք է նույնականացնի հաճախորդին ամբողջությամբ։ Բլոկավորումը պետք է լինի հե՛շտ, ապաբլոկավորումը՝ բարդ։ Տարբեր կազմակերպություններ տարբեր պաշտպանիչ շերտեր են դրել»։
Սա նշանակում է, որ եթե նույնիսկ զեղծարարները տիրացել են ձեր հեռախոսին կամ անձնական տվյալներին, նրանք չեն կարողանա հեշտությամբ շրջանցել արգելքը, քանի որ ապաարգելափակումը կատարվելու է բացառապես սպառողի խորքային նույնականացումից և ինքնության խիստ ստուգումից հետո։
Ամփոփում. Հավելյալ զգուշավորությունը վնաս չէ
Թեև առաջին հայացքից նոր համակարգը կարող է թվալ փոքր-ինչ ժամանակատար կամ բարդ՝ հատկապես ապաբլոկավորման խիստ ընթացակարգերի պատճառով, սակայն սա հենց այն դեպքն է, երբ հավելյալ զգուշավորությունը կարող է փրկել ձեր տարիների վաստակը։
Ոլորտի պատասխանատուները հորդորում են բոլորին չսպասել վտանգի հայտնվելուն և ակտիվորեն կիրառել ՍՏՈՊ գործիքը՝ սեփական ֆինանսների անվտանգությունն անձամբ երաշխավորելու համար։
