1. Սյունիքում ադրբեջանցի զինծառայողը կրակել է ՀՀ քաղաքացու ոտքին. նա ձերբակալվել է
Հոկտեմբերի 1-ին՝ ժամը 14:15-ին, ՀՀ ՆԳՆ ահազանգ է ստացվել, որ Սյունիքի մարզի Շաքի բնակավայրում կրակել են ՀՀ քաղաքացու ոտքին:
Դեպքի հանգամանքները. Ոստիկանության ձեռնարկած անհետաձգելի միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ հանցագործությունը կատարել է ադրբեջանցի զինծառայող, ով տեղում ձերբակալվել է:
Նախապատմությունը. Սեպտեմբերի 29-ին Ադրբեջանի ՊԱԾ-ն ՀՀ ԱԱԾ-ին տեղեկացրել էր զորամասերից մեկից զինծառայողի անհետացման մասին՝ չբացառելով ՀՀ սահմանի ապօրինի հատումը, ինչից հետո երկու երկրների իրավասու մարմիններն իրականացնում էին որոնումներ:
Ընթացքը. Դեպքի մանրամասները փոխանցվել են ադրբեջանական կողմին, ՀՀ քննչական կոմիտեում նախաձեռնվել է քրեական վարույթ:
2. Նիկոլ Փաշինյանի ճեպազրույցը. էներգետիկ դեֆիցիտ, ատոմակայան և ռուսական գազ
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը լրագրողների հետ ճեպազրույցում անդրադարձել է մի շարք առանցքային թեմաների.
44-օրյա պատերազմի տարելից. Սեպտեմբերի 27-ին ուղերձ չհղելու վերաբերյալ վարչապետը նշել է, որ պատերազմի մասին որևէ նոր բան չկա ասելու:
Էներգետիկա և ատոմակայան. Փաշինյանի խոսքով՝ մոդուլային ատոմակայանն ամենայն հավանականությամբ ի զօրու չի լինի բավարարել Հայաստանին անհրաժեշտ էլեկտրաէներգիայի ծավալը, քանի որ երկրում առկա է էլեկտրաէներգիայի դեֆիցիտ: Դեֆիցիտն առաջացել է օգոստոսի 8-ից հետո Վաշինգտոնում ստորագրված համաձայնագրին հաջորդած ներդրումային ծրագրերի ավելացման արդյունքում (մասնավորապես՝ մեծ ծավալի էներգիա սպառող արհեստական բանականության գործարանների հիմնման պատճառով):
Գազի գին. Վարչապետը վստահեցրել է, որ ռուսական գազի հնարավոր թանկացման դեպքում կգտնվեն այլընտրանքային ուղիներ:
3. 2027 թվականից պետաշխատողների սոցփաթեթը կդադարեցվի. կբարձրանան աշխատավարձերը
Աշխատանքի և բարեկեցության նախարար Արսեն Թորոսյանը հայտնել է, որ ՀՀ-ում պետաշխատողների սոցիալական փաթեթի ծրագիրը 2027 թվականից կդադարեցվի, քանի որ այն արդեն կատարել է իր առջև դրված խնդիրը:
Կուտակված միջոցներ. Ծրագրում կուտակված շուրջ 13 մլրդ դրամը շահառուները կկարողանան օգտագործել Կառավարության սահմանած ուղղություններով:
Փոխարենը. 2027 թվականից տասնյակ հազարավոր հանրային ծառայողների աշխատավարձերը կբարձրանան:
4. 2027-ին նվազագույն կենսաթոշակը կդառնա 47 հազար դրամ. փոփոխություններ թաղման նպաստի համակարգում
Աշխատանքի և բարեկեցության նախարար Արսեն Թորոսյանի փոխանցմամբ՝ 2027 թվականին Հայաստանում նվազագույն կենսաթոշակը ներկայիս 46 հազար դրամից կդառնա 47 հազար դրամ:
Թաղման նպաստ. Հասցեականությունն ապահովելու նպատակով թաղման նպաստը կպահպանվի միայն անապահովության համակարգում ընդգրկված քաղաքացիների համար:
5. Կառավարությունն առաջարկում է փոխել պաշտոնատար անձանց հատուկ կենսաթոշակի պայմանները
Կառավարությունն առաջարկում է վերանայել պաշտոնատար անձանց հատուկ կենսաթոշակի նշանակման կարգը.
Առաջարկվող փոփոխությունը. Ներկայումս պահանջվում է առնվազն 20 տարվա մասնագիտական ստաժ՝ առանց տարիքային սահմանափակման: Նախագծով նախատեսվում է, որ առանց տարիքային շեմի կենսաթոշակի իրավունք կունենան միայն նրանք, որոնք մինչև 2027թ. հունվարի 1-ը կունենան առնվազն 5 տարվա ստաժ: Մյուսների համար կսահմանվի 20 տարվա ստաժի և 60 տարեկան դառնալու պահանջ:
Փորձագիտական արձագանք. Մասնագետները նշում են, որ չափանիշը պետք է լինի ծառայության անցնելու ժամանակը, քանի որ մարդիկ ծառայության անցնելիս որոշակի սպասելիքներ են ձևավորում նաև կենսաթոշակային պայմանների վերաբերյալ:
6. Սրտանոթային հիվանդությունները մնում են մահվան առաջին պատճառը Հայաստանում
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) տվյալներով՝ 2022-ին աշխարհում սրտանոթային հիվանդություններից մահացել է շուրջ 19.8 միլիոն մարդ (ընդհանուր մահերի 32%-ը), որոնց 85%-ը պայմանավորված է եղել ինֆարկտով և ինսուլտով:
Իրավիճակը Հայաստանում. Մասնագետների գնահատմամբ՝ Հայաստանում տարեկան միջին մահացության ավելի քան կեսի պատճառը սրտանոթային հիվանդություններն են: Մահերի գերակշիռ մասը գրանցվում է ցածր և միջին եկամուտ ունեցող երկրներում:
