Հայաստանի տնտեսության թվայնացումն ու ստվերի դեմ պայքարը տալիս են իրենց արդյունքները. երկրում իրականացվող գործարքների կեսից ավելին արդեն կատարվում է թվային եղանակով։ Այս մասին այսօր՝ հունիսի 11-ին, ԱԺ մշտական հանձնաժողովների համատեղ նիստում՝ 2025 թվականի պետական բյուջեի կատարողականի տարեկան հաշվետվության քննարկման ժամանակ, հայտարարել է ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի (ՊԵԿ) նախագահ Էդուարդ Հակոբյանը։
2026-ի առաջին չորս ամիսների երկնիշ աճը
Ըստ ՊԵԿ ղեկավարի ներկայացրած տվյալների՝ 2026 թվականի հունվար-ապրիլ ամիսներին անկանխիկ վճարումները շարունակել են պահպանել նախորդ տարվա բարձր դինամիկան՝ արձանագրելով տպավորիչ երկնիշ աճ.
Անկանխիկ վճարումների քանակն աճել է 18%-ով։
Հասույթի ընդհանուր ծավալն աճել է 11%-ով։
Առավել կտրուկ թռիչք է արձանագրվել օնլայն տիրույթում, ինչը վկայում է էլեկտրոնային կոմերցիայի արագ զարգացման մասին.
«Հաշվի առնելով էլեկտրոնային առևտրի հարթակներում իրականացված գործարքները՝ քանակական ցուցանիշով աճը կազմել է 51%, իսկ արժեքային արտահայտությամբ՝ 31%» — հավելել է Էդուարդ Հակոբյանը։
Ինչո՞ւ են քաղաքացիները հրաժարվում կանխիկից. Խթաններն ու քեշբեքը
Այս դինամիկային, ՊԵԿ նախագահի դիտարկմամբ, մեծապես նպաստում են Կառավարության կողմից իրականացվող հետևողական բարեփոխումները, օրենսդրական սահմանափակումները, ինչպես նաև ներդրված քեշբեքի (հետվճարի) ճկուն համակարգերը (այդ թվում՝ թոշակառուների համար կիրառվող հաջողված մոդելը)։
«Խթանող միջոցառումների շնորհիվ մարդիկ սկսել են հասկանալ, որ անկանխիկ վճարումներն ավելի հարմար են ու շահավետ, քանի որ թույլ են տալիս որոշակի հետվճարներ ստանալ և դրանք ուղղել այլ ծախսերի», — նշել է պաշտոնյան։
50%-ի հոգեբանական սահմանագիծը հաղթահարված է
Զեկույցի ամենաառանցքային արձանագրումն այն էր, որ 2025 թվականի ամփոփիչ արդյունքներով՝ Հայաստանի տնտեսությունում իրականացված բոլոր գործարքների ավելի քան 50%-ը կատարվել է հենց անկանխիկ եղանակով։ Սա նշանակում է, որ երկրում ձևավորվել է նոր ֆինանսական մշակույթ, ինչը էապես նվազեցնում է կանխիկ շրջանառության հետ կապված ստվերային ռիսկերն ու մեծացնում հարկային թափանցիկությունը:
