Հայաստանում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների (ՏՏ) ոլորտը թվերով. modex

2023 թվականի ընթացքում Հայաստանի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների (ՏՏ) ոլորտում գործունեություն են ծավալել 11 671 տնտեսվարող՝ 46%-ով ավելի շատ քան նախորդ տարում, ընդ որում նրանցից 7713-ը կամ 66,1%-ը որպես անհատ ձեռնարկատեր, իսկ 3958-ը կամ 33,9%-ը որպես ընկերություն, տեղեկանում ենք Modex-ի հրապարակած վերլուծությունից։ Սակայն տարեվերջի դրությամբ թիվը նվազել է՝ հասնելով 7 813-ի, ցուցանիշը 2022-ի տարեվերջի համեմատ աճել է շուրջ 57%-ով։ Տվյալների համաձայն՝ տնտեսվարողների 94.1%-ը գործունեությունը ծավալել են ծրագրային ապահովման մշակման (Software Engineering) և հարակից ոլորտներում: Տնտեսվարողները միասին ապահովել են ոլորտի շուրջ 837 մլրդ դրամի շրջանառություն, 717 մլրդ դրամի ավելացված արժեք։ ՏՏ ոլորտի վճարած հարկերը 2023-ին գրեթե կրկնակի աճել են՝ կազմելով 135 մլրդ դրամ։ 2023-ի դեկտեմբերի դրությամբ ՏՏ ոլորտում ներգրավված աշխատողների թիվը 33 980 է կազմել (61,9%-ով ավելի շատ քան նախորդ տարում, որի 44.2 տոկոսային կետը պայմանավորված է եղել Ռուսաստանից մասնագետների ներհոսքով), որոնց 27.3%-ը օտարերկրացիներ են եղել։

2023-ի տարեվերջի դրությամբ ակտիվ տնտեսվարողներից 1 609-ը ունեցել են 1-4 աշխատող, 404-ը՝ 5-9 աշխատող, 329՝ 10-19 աշխատող։ 250-ից ավելի աշխատող ունեցող տնտեսվարողները ընդամենը 17-ն են եղել, որոնցից 6-ը ՌԴ-ից ռելոկացված ընկերություններ են։ 2023-ի դրությամբ աշխատող չունեցող 4834 ԱՁ է գործունեություն ծավալել։

Նկատում ենք, որ օտարերկրացիների մասնաբաժինը աշխատողների թվում 4.1%-ից հասել է 27,3%-ի։ Ստորև կարող ենք նկատել, որ նման աճը պայմանավորված է եղել ՌԴ մասնագետների կտրուկ աճով։ 2023-ի տարեվերջի դրությամբ ոլորտում աշխատող օտարերկրացիների 89%-ը եղել են ՌԴ քաղաքացիները։ Նկատելի է, որ ՌԴ քաղաքացիների թիվը իր պիկին հասել է 2023-ի հունիսին, որից հետո այն դանդաղորեն սկսել է նվազել։ Ռուսաստանի քաղաքացիների մեծ մասն աշխատում է ռելոկացված ընկերություններում, ընդ որում ՝ այդ ընկերություններից շատերը քիչ են ներգրավում Հայաստանի քաղաքացիներին և գործում են Հայաստանի ՏՏ համայնքից մեկուսի։

ՏՏ ոլորտում վճարվել է ընդհանուր թվով 410 մլրդ դրամ աշխատավարձ, որը նախորդ տարվա համեմատ աճել է 36%-ով։ 2023-ի ամենախոշոր գործատուն եղել է Synopsys Armenia-ն՝ 1 179 աշխատակցով։