Ռուսաստանի ամենահարուստ գործարարները, այդ թվում՝ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի մերձավոր շրջապատի ներկայացուցիչները, վերջին մեկ տարվա ընթացքում երկրից դուրս են բերել տասնյակ միլիարդավոր դոլարների կապիտալ։ Այս մասին հայտնում է հեղինակավոր Bloomberg պարբերականը՝ հղում անելով սեփական իրազեկ աղբյուրներին։
Ըստ հրապարակման՝ խոշոր բիզնեսի ներկայացուցիչների մտահոգությունները պայմանավորված են Ռուսաստանի տնտեսության անկայուն վիճակով, պետական բյուջեի դեֆիցիտով և սեփական ակտիվների հնարավոր պետականացման կամ բռնագրավման ռիսկերով։ Որպես նմանատիպ նախադեպ նշվում է «Դոմոդեդովո» օդանավակայանի նախկին սեփականատեր Դմիտրի Կամենշչիկի ակտիվների օտարման դեպքը։ Բացի այդ, գործարարները զգուշանում են Կրեմլի կողմից ռազմական գործողությունների ֆինանսավորման նպատակով իրենց վրա գործադրվող ճնշումների ուժեղացումից։
Ստեղծված պայմաններում ռուսական խոշոր կապիտալը վերանայում է ներդրումային ռազմավարությունները՝ ավանդական ֆինանսական գործիքներից անցում կատարելով այլընտրանքային ակտիվների։ Մասնավորապես, նախապատվությունը տրվում է կրիպտոարժույթներին, ոսկուն և արտերկրում անշարժ գույքի ձեռքբերմանը։
Ստորև ներկայացված է կապիտալի արտահոսքի կառուցվածքը և կիրառվող հիմնական ալիքները.
Ներդրումային ուղղությունը | Ընտրության պատճառը | Առանձնահատկությունը / Ծավալները |
Կրիպտոարժույթներ | Կապիտալի անոնիմ և արագ տեղաշարժ Կրեմլի վերահսկողությունից դուրս | Բարձր իրացվելիություն, դժվար վերահսկելի արտահոսք |
Արտերկրի անշարժ գույք | Ակտիվների երկարաժամկետ պահպանում անվտանգ իրավասություններում | Ներդրումներ ոչ արևմտյան, չեզոք երկրներում |
Ոսկի | Պաշտպանություն գնաճից և ազգային արժույթի արժեզրկումից | Ավանդական ապահով ապաստան ճգնաժամի ժամանակ |
«Ա7» անդրսահմանային համակարգ | Ռուբլուն կապակցված «A7A5» կրիպտոարժույթի կիրառում | 2025 թ. 1-ին կիսամյակում գործարքները գերազանցել են 7,5 տրիլիոն ռուբլին (շուրջ 98 միլիարդ դոլար) |
Պատճառահետևանքային կապը
Ռուսաստանի տնտեսական անկայունությունը, պետականացման սպառնալիքներն ու պատերազմի ֆինանսավորման համար պետության կողմից գործադրվող ճնշումները հանդիսացել են պատճառ, որ խոշոր գործարարները սկսեն կապիտալի արագացված տարհանումը երկրից։ Ռիսկերի ապահովագրման այս վարքագիծն իր հերթին կհանդիսանա պատճառ, որպեսզի Ռուսաստանի ներքին շուկան զրկվի խոշոր մասնավոր ներդրումներից, իսկ անդրսահմանային կրիպտո-գործարքների ծավալները գրանցեն ռեկորդային ցուցանիշներ՝ էլ ավելի թուլացնելով պետական վերահսկողությունը ֆինանսական հոսքերի նկատմամբ։
Գործնական ազդեցությունը
Գործնական գետնի վրա այս գործընթացները վկայում են Ռուսաստանի ֆինանսական էլիտայի և պետական կառավարման համակարգի միջև վստահության խորը ճգնաժամի մասին։ Չնայած արևմտյան խիստ պատժամիջոցներին, ռուսական կապիտալը գտնում է տեխնոլոգիական բարդ լուծումներ, ինչպիսիք են «ՊՍԲ» պետական բանկի և Իլան Շորի «Ա7» համակարգի կիրառած կրիպտո-գործիքները։ Գործնականում սա նշանակում է, որ ներքին տնտեսությունից միլիարդավոր դոլարների հոսքը դեպի արտերկիր կշարունակվի՝ ստիպելով իշխանություններին էլ ավելի խստացնել արտարժութային վերահսկողությունն ու հարկային վարչարարությունը։
