Տուն կառուցելու նոր կանոններ Հայաստանում․ ինչպես է պարզեցվում ընթացակարգը

Նոր կարգավորումները սահմանող կառավարության որոշումն ընդունվել է 2025 թվականի վերջին։

Հայաստանի կառավարությունը շարունակում է իրականացնել բնակարանային շինարարության խրախուսման և բնակապահովմանն ուղղված ծրագրեր։ Այդ քաղաքականության շրջանակում Քաղաքաշինության կոմիտեն նախաձեռնել է անհատական բնակելի տների կառուցման թույլտվությունների ստացման ընթացակարգի պարզեցում, որը, ինչպես ակնկալվում է, հատկապես մարզերում կխթանի շինարարական ակտիվությունը։

Այս մասին հայտնել է Քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի տեղակալ Նունե Պետրոսյանը՝ ընդգծելով, որ նոր կարգավորումները քաղաքացիներին հնարավորություն կտան ավելի արագ և պարզ ընթացակարգով ստանալ անհրաժեշտ թույլտվությունները։

Ովքեր կարող են օգտվել պարզեցված ընթացակարգից

Պետրոսյանի խոսքով՝ պարզեցված կարգը վերաբերում է այն քաղաքացիներին, որոնք ցանկանում են կառուցել մինչև 300 քմ մակերեսով անհատական բնակելի տուն, որը կարող է ունենալ մինչև երկու վերգետնյա և մեկ ստորգետնյա հարկ։ Միաժամանակ թույլատրվում է կառուցել նաև մինչև 50 քմ մակերեսով օժանդակ շինություն։

Սակայն ծրագրից օգտվելու համար սահմանվել են մի շարք պայմաններ։ Մասնավորապես՝

• տունը պետք է կառուցվի ոչ ձեռնարկատիրական նպատակով,

• շինարարությունը պետք է իրականացվի քաղաքացուն պատկանող հողամասի սահմաններում,

• հողամասը պետք է ունենա բնակելի կառուցապատման նպատակային և գործառնական նշանակություն։

Պետրոսյանի խոսքով՝ այս փոփոխությունների նպատակը քաղաքացիների համար վարչարարության պարզեցումն է և ժամանակի խնայումը։

«Ստեղծվում է հնարավորություն, որ քաղաքացին թվային հարթակում առանց խոչընդոտների, կարճ ժամանակում ստանա տուն կառուցելու համար անհրաժեշտ թույլտվության բոլոր փաստաթղթերը»,- նշել է նա։

Երբ կսկսի գործել պարզեցված համակարգը

Նոր կարգավորումները սահմանող կառավարության որոշումն ընդունվել է 2025 թվականի վերջին։ Սակայն համակարգի լիարժեք գործարկման համար անհրաժեշտ են տեխնիկական փոփոխություններ։

Մինչև 2026 թվականի հունիսի 1-ը նախատեսվում է կատարել համապատասխան ծրագրային կարգավորումներ urban.permits.e-gov.am հարթակում։ Դրանից հետո միայն կսկսի գործել նոր՝ պարզեցված ընթացակարգը։

Պետրոսյանի խոսքով՝ գործընթացում համայնքի ղեկավարը նաև կդիմի համապատասխան մատակարար կազմակերպություններին՝

• գազի,

• ջրի,

• էլեկտրաէներգիայի միացման տեխնիկական պայմանները ստանալու համար։

Միևնույն ժամանակ, նույնիսկ եթե այդ պատասխանները ուշանան, դա չի խոչընդոտի շինարարական գործընթացի մեկնարկին։

Քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի տեղակալը պարզաբանել է, որ պարզեցումը վերաբերում է այն հողամասերին, որոնք գտնվում են բնակելի կառուցապատման գոտում։ Սա նշանակում է, որ այդ տարածքներում գծային ենթակառուցվածքները, որպես կանոն, հասանելի են, և հայտերի մերժման հավանականությունը նվազագույն է։

Փորձաքննության փոխարեն՝ ճարտարապետի երաշխավորագիր

Նոր կարգավորումներից մեկով պարզեցվել է նաև նախագծերի փորձաքննության պահանջը։

Եթե նախկինում նախագիծը պարտադիր պետք է անցներ փորձաքննություն, ապա այժմ այն փոխարինվել է նախագծող արտոնագրված ճարտարապետի երաշխավորագրով։ Սա զգալիորեն արագացնում է գործընթացը և նվազեցնում ծախսերը։

Բացի այդ, քաղաքացիները կարող են օգտվել նաև բազմակի օգտագործման օրինակելի նախագծերից, որոնք մշակվել են Քաղաքաշինության կոմիտեի նախաձեռնությամբ և հրապարակվել են www.minurban.am կայքի «Ուղեցույցներ» բաժնում։

Այս նախագծերը արդեն անցել են փորձաքննություն և կարող են կիրառվել առանց լրացուցիչ ընթացակարգերի։ Անհրաժեշտ կլինի միայն իրականացնել տվյալ տեղանքի ռելիեֆին համապատասխան տեղակապում։

Ավարտական ակտը նույնպես կտրամադրվի ավտոմատ

Պարզեցումները վերաբերում են նաև շինարարության ավարտից հետո իրականացվող գործընթացներին։

Շահագործման թույլտվությունը կամ ավարտական ակտը կձևավորվի ինքնաշխատ կերպով։ Դրա համար անհրաժեշտ կլինի միայն հարթակում մուտքագրել հետևյալ փաստաթղթերը․

• կառուցված օբյեկտի տեխնիկական վիճակի հետազննության դրական եզրակացությունը,

• արտոնագրված ճարտարապետի մասնագիտական եզրակացությունը ոչ էական շեղումների վերաբերյալ,

• տեղական վճարի վճարումը հավաստող փաստաթուղթը։

Պետրոսյանի գնահատմամբ՝ այս փոփոխությունները կթեթևացնեն ինչպես քաղաքացիների, այնպես էլ համայնքապետարանների աշխատանքը։

Նրա խոսքով՝ համայնքապետարանների ծանրաբեռնվածության պատճառով հաճախ հետաձգվում էին քաղաքացիների շինարարական ծրագրերը, մինչդեռ նոր կարգավորումները թույլ կտան այդ գործընթացները դարձնել ավելի արդյունավետ և կանխատեսելի։

Արդյունքում ակնկալվում է, որ հանրապետության տարբեր բնակավայրերում կակտիվանա շինարարությունը, իսկ քաղաքացիների բնակարանային պայմանները կբարելավվեն։

Ուղեցույց՝ փոքր անասնաշենքերի կառուցման համար

Քաղաքաշինության կոմիտեն մշակել է նաև գյուղական բնակավայրերի համար նախատեսված փոքրածավալ անասնաշենքերի կառուցման ուղեցույց։

Այն նախատեսված է այն քաղաքացիների համար, որոնք ցանկանում են կառուցել մինչև 10 գլխաքանակ կենդանիների համար նախատեսված անասնաշենքեր։

Պետրոսյանի խոսքով՝ ուղեցույցի նպատակն է քաղաքացիներին օգնել իրենց հողատարածքներում կառուցել փոքր անասնաշենքեր՝ ապահովելով անհրաժեշտ

• անվտանգ,

• հիգիենիկ,

• սանիտարական պայմանները։

Մինչև 300 քմ մակերեսով անհատական բնակելի տների կառուցման պարզեցված ընթացակարգի շրջանակում քաղաքացիները կարող են կառուցել նաև մինչև 50 քմ օժանդակ շինություններ, օրինակ՝ անասնագոմեր։

Ուղեցույցում ներկայացված են պարզ գծանկարներ և նկարազարդումներ, ինչպես նաև գործող նորմերից մեջբերումներ։ Դրանք օգնում են ճիշտ կազմակերպել տարածքի ֆունկցիոնալ գոտիները՝

• կենդանիների պահման,

• զբոսանքի,

• մաքրման,

• կերի տեղափոխման,

• տրանսպորտային մոտեցման համար։

Առաջարկություններ՝ նյութերի և կառուցվածքների վերաբերյալ

Ուղեցույցում ներկայացված են նաև առաջարկություններ հիմքերի կառուցման խորության վերաբերյալ՝ հաշվի առնելով տարբեր կլիմայական պայմանները։

Բացի այդ, առաջարկվում են առավել կիրառելի նյութեր՝

• պատերի,

• ծածկերի,

• ներքին հարդարման համար։

Ներկայացված են նաև մակերեսների հաշվարկներ՝ մեկ կենդանու համար նախատեսված չափորոշիչներով։

Պետրոսյանի խոսքով՝ ուղեցույցը թույլ կտա քաղաքացիներին ինքնուրույն կազմակերպել շինարարական աշխատանքները՝ պահպանելով ինչպես նորմատիվ պահանջները, այնպես էլ կենդանիների համար բարենպաստ միջավայրը։

Կարևոր է ապահովել նաև պատշաճ օդափոխություն, բացառել գերսառեցումն ու գերտաքացումը։

Բացի այդ, ճիշտ նախագծված հատակների թեքությունները, ջրահեռացման համակարգերը և գոտիների ճիշտ բաժանումը կարող են զգալիորեն հեշտացնել աշխատանքը և նվազեցնել ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը։

Ուղեցույցները պարտադիր չեն, բայց կարևոր են

Քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահի տեղակալի խոսքով՝ ներկայացված ուղեցույցները պարտադիր չեն, այլ ունեն ուղղորդող բնույթ։

Դրանք ներկայացնում են նորմատիվ պահանջները պարզ և հասկանալի ձևով՝ առաջարկելով տարբեր լուծումներ նյութերի, կոնստրուկցիաների և հիմքերի կազմակերպման համար։

Եթե ներկայացված նախագիծը համապատասխանում է գործող նորմերին, այն չի մերժվի նույնիսկ այն դեպքում, երբ տարբերվում է ուղեցույցում առաջարկված լուծումներից։ Սակայն նորմերին չհամապատասխանող նախագծերը կստանան մերժում։

Քաղաքաշինության կոմիտեն մշակում է նաև այլ ուղեցույցներ

Պետրոսյանի խոսքով՝ կոմիտեն պարբերաբար մշակում է քաղաքաշինության ոլորտին վերաբերող տարբեր ուղեցույցներ։

Մասնավորապես արդեն մշակվել են ուղեցույցներ՝

• սպանդանոցների կառուցման վերաբերյալ,

• առանձին հողամասի նպատակային նշանակության փոփոխության իրականացման համար,

• կառուցապատման թույլատվական գործընթացների ամբողջական նկարագրությամբ։

Վերջին ուղեցույցում փուլ առ փուլ ներկայացված են կառուցապատողի գործողությունները՝ առաջին քայլից մինչև գործընթացի ավարտը։

Բացի այդ, բնակելի տների համար մշակվել են բազմակի օգտագործման օրինակելի նախագծեր, որոնց թվում կան՝

• էներգախնայող,

• արագ կառուցվող,

• ավանդական՝ քարե և երկաթբետոնե հիմնակմախքով լուծումներ։

Այս բոլոր նախագծերը մշակվել են Քաղաքաշինության կոմիտեի նախաձեռնությամբ, անցել են փորձաքննություն և կարող են կիրառվել առանց լրացուցիչ ընթացակարգերի։

Ուղեցույցները և օրինակելի նախագծերը հասանելի են Քաղաքաշինության կոմիտեի պաշտոնական կայքում՝ www.minurban.am, «Ուղեցույցներ» բաժնում։