Հայաստանի Հանրապետության Պետական եկամուտների կոմիտեն (ՊԵԿ) հրապարակել է 2026 թվականի առաջին եռամսյակի (հունվար-մարտ) 1,000 խոշոր հարկ վճարողների կողմից վճարված հարկերի և տուրքերի ամփոփ ցուցանիշները։ Առանձնակի հետաքրքրություն է ներկայացնում Ավելացված արժեքի հարկի (ԱԱՀ) գծով մուտքերի կառուցվածքային և դիրքային դինամիկան։
Մակրոտնտեսական պատկեր. ԱԱՀ-ի տեսակարար կշռի նվազում
2026 թվականի հունվար-մարտ ամիսներին 1,000 խոշոր հարկատուների կողմից վճարված ԱԱՀ-ի ընդհանուր ծավալը կազմել է 210,049 մլն դրամ (շուրջ 210 մլրդ դրամ)։ Նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ (201,288 մլն դրամ) մուտքերն աճել են 8.76 մլրդ դրամով կամ 4.4%-ով։
Չնայած բացարձակ ծավալի աճին՝ ԱԱՀ-ի տեսակարար կշիռը խոշորների ընդհանուր հարկային մուտքերում նվազել է 3.4 տոկոսային կետով՝ կազմելով 45.7% (2025թ. առաջին եռամսյակի 49.2%-ի դիմաց)։ Սա վկայում է հարկային մուտքերի կառուցվածքում այլ հարկատեսակների դերի բարձրացման մասին։
ԱԱՀ-ի գծով առաջատար տասնյակը և կորպորատիվ տեղաշարժերը
Խոշոր հարկատուների առաջին տասնյակում արձանագրվել են էական հորիզոնականային փոփոխություններ։ Ստորև ներկայացված է ընկերությունների վճարած ԱԱՀ-ի ծավալը և դրա բաժինը ընկերության ընդհանուր հարկերում.
Ընկերության անվանում | ԱԱՀ (Մլրդ դրամ) | Տարեկան փոփոխություն (%) | ԱԱՀ բաժինը ընդհանուր հարկերում | Դիրքային փոփոխություն |
Մոբայլ Սենթր Արթ | 20.33 | +29.3% | 95.1% | Բարձրացել է 1 հորիզոնակով (1-ին տեղ) |
Գազպրոմ Արմենիա | 17.70 | -0.4% | 89.6% | Իջել է 2-րդ հորիզոնական |
ԻՄՎԲԱՄ | 6.33 | +1,980% (20.8 անգամ) | 92.5% | Բարձրացել է 126 հորիզոնակով |
Սիթի | 3.66 | +14.2% | 59.2% | Բարձրացել է 2 հորիզոնակով |
Գրանդ Տոբակո | 3.16 | +0.6% | 27.4% | Բարձրացել է 2 հորիզոնակով |
Հայաստանի Էլեկտրական Ցանցեր | 2.97 | +2.7% | 66.0% | Բարձրացել է 2 հորիզոնակով |
Սի Փի Էս Էներջի Գրուպ | 2.95 | -31.2% | 57.4% | Իջել է 3 հորիզոնակով |
Հայկական ատոմային էլեկտրակայան | 2.35 | -4.6% | 79.6% | Բարձրացել է 2 հորիզոնակով |
Գազպրոմ Արմենիա Տրանսգազ | 2.24 | +16.7% | 90.9% | Բարձրացել է 22 հորիզոնակով |
Ալեքս Էնդ Հոլդինգ | 2.19 | +16.4% | 73.2% | Բարձրացել է 13 հորիզոնակով |
Հանգուցային միտումներ «Մոբայլ Սենթր Արթ» ընկերությունը, արձանագրելով ԱԱՀ-ի գծով 29.3% աճ, շրջանցել է «Գազպրոմ Արմենիային» և գլխավորել ցուցակը։ Եռամսյակի գլխավոր անոմալիան պատկանում է «ԻՄՎԲԱՄ» ընկերությանը, որի վճարած ԱԱՀ-ն նախորդ տարվա 290 մլն դրամից հասել է 6.33 մլրդ դրամի (20.8 անգամ աճ)՝ ապահովելով 126 հորիզոնականի թռիչք։ Էներգետիկ և վառելիքի շուկայում նկատվում է դինամիկայի նվազում. «Սի Փի Էս Էներջի Գրուպի» ԱԱՀ-ն կրճատվել է 31.2%-ով, իսկ ՀԱԷԿ-ինը՝ 4.6%-ով։
