«Հարկային տեռորը» ավարտվու՞մ է․ 5 կարևոր լուր՝ Կառավարության նիստից

Կառավարության մարտի 19-ի նիստը նշանավորվեց մի շարք համակարգային և ռազմավարական որոշումներով, որոնք ուղղված են կրթության, հարկային քաղաքականության, սոցիալական աջակցության և տնտեսության տարբեր ոլորտների զարգացմանը։

Ընդունված նախաձեռնությունները ցույց են տալիս պետական քաղաքականության հստակ ուղղվածությունը՝ մարդկային կապիտալի զարգացում, բիզնես միջավայրի բարելավում և սոցիալական ներառականության ընդլայնում։

Կրթություն․ STEM ուղղությունների շարունակական առաջնահերթություն

2026–2027 ուսումնական տարվա բուհական ընդունելության տեղերի հաստատմամբ կառավարությունը վերահաստատեց իր ռազմավարական շեշտադրումը STEM (բնագիտական, տեխնոլոգիական, ճարտարագիտական և մաթեմատիկական) ոլորտների վրա։ Պետության կողմից ամբողջությամբ փոխհատուցվող 2921 տեղերից 1282-ը հատկացվել է հենց այս ուղղություններին, ինչը կազմում է շուրջ 61%։ Սա փոքր, բայց նշանակալի աճ է նախորդ տարվա համեմատ (60%-ից մինչև 61%)։

Այս մոտեցումը պայմանավորված է աշխատաշուկայի պահանջներով․ տեխնոլոգիական և ինժեներական մասնագիտությունները շարունակում են մնալ տնտեսության զարգացման հիմնական շարժիչ ուժերից։ Միաժամանակ, պետությունը պահպանում է նաև սոցիալական հավասարության սկզբունքը՝ ազգային փոքրամասնությունների համար տարեկան մինչև 7 անվճար տեղ տրամադրելով։

Ընդունելության գործընթացը կմեկնարկի ապրիլի 15-ից և կտևի մինչև մայիսի 10-ը, իսկ միասնական քննությունները կանցկացվեն հունիսին։ Բացի անվճար տեղերից, նախատեսվում է նաև շուրջ 11,000 վճարովի տեղ, ինչը ձևավորվում է բուհերի կարողությունների հիման վրա։

Սահմանամերձ բնակավայրեր․ բնակարանային ծրագրի ընդլայնում

Կառավարությունը զգալի փոփոխություններ է կատարել սահմանամերձ բնակավայրերում բնակարանային աջակցության ծրագրում՝ այն դարձնելով ավելի ներառական և հասանելի։ Ծրագրի շահառուների թիվը 2400-ից նախատեսվում է բարձրացնել մինչև 3820, իսկ ժամկետը երկարաձգել մինչև 2027 թվականի դեկտեմբերի 31-ը։

Նոր փոփոխություններով՝

  • հնարավորություն կտրվի ծրագրից օգտվել այն անձանց, ովքեր մինչև 2025 թվականի մայիսի 1-ը արդեն ձեռք են բերել հողամաս կամ ստացել շինարարության թույլտվություն,

  • ծրագիրը վերաբացվում է այն բնակավայրերում, որտեղ շահառուների թիվը բնակչության համեմատ ցածր է,

  • սահմանվում են նոր քվոտաներ՝ ընդհանուր առմամբ հարյուրավոր լրացուցիչ հնարավորություններով։

Հատկապես կարևոր է սոցիալական բաղադրիչը․ այսուհետ շահառուների շրջանակում կընդգրկվեն նաև չամուսնացած, սակայն առնվազն մեկ անչափահաս երեխա ունեցող կանայք։ Սա վկայում է, որ ծրագիրը ոչ միայն տնտեսական, այլ նաև սոցիալական կայունության գործիք է։

Հարկային համակարգ․ անցում ավելի ճկուն և համագործակցային մոդելի

Հարկային օրենսդրության առաջարկվող փոփոխությունները կարելի է համարել վերջին տարիների ամենակարևոր բարեփոխումներից մեկը։ Դրանք միտված են նվազեցնելու բիզնեսի նկատմամբ ճնշումը և բարձրացնելու պետություն–հարկ վճարող վստահությունը։

Նոր մոտեցմամբ՝

  • հարկային մարմինը այլևս անմիջապես չի դիմի քրեական վարույթի,

  • նախ կիրականացվի վերլուծություն և քննարկում հարկ վճարողի հետ,

  • կկիրառվեն վարչական մեխանիզմներ, ինչպիսիք են թեմատիկ ուսումնասիրությունները։

Այս փոփոխությունների արդյունքում կանխատեսվում է առնվազն 600 գործի ապաքրեականացում։ Միաժամանակ բարձրացվում են խոշոր և առանձնապես խոշոր խախտումների շեմերը, ինչը թույլ կտա կենտրոնանալ ավելի լուրջ դեպքերի վրա։

Նորամուծություններից է նաև գույքի արգելանքի մեղմացումը․ տնտեսվարողները հնարավորություն կունենան արգելանքի փոխարեն ներկայացնել բանկային երաշխիք կամ նույնիսկ արժեթղթեր, ինչը թույլ կտա չխաթարել բիզնեսի բնականոն գործունեությունը։

Ոսկերչություն․ մրցունակության բարձրացման նոր մեխանիզմներ

Կառավարությունը առաջարկում է վերանայել ոսկյա զարդերի հարկման կարգը՝ անցնելով ավելի արդար և տնտեսապես հիմնավորված մոդելի։ Գործող համակարգում ԱԱՀ-ն կիրառվում էր ամբողջ արժեքի վրա, ինչը հաճախ բարձրացնում էր վերջնական գինը և նվազեցնում մրցունակությունը։

Նոր մոտեցմամբ՝

  • արտադրողների համար ԱԱՀ-ն կգանձվի միայն հավելյալ արժեքի (վաճառքի և հումքի արժեքի տարբերության) վրա,

  • վերավաճառողների համար՝ վաճառքի և ձեռքբերման գների տարբերության վրա։

Այս փոփոխությունը կարևոր է հատկապես այն առումով, որ ոսկին և թանկարժեք քարերը բազմակի շրջանառվող հումք են և ամեն փուլում ամբողջ արժեքի հարկումը տնտեսապես հիմնավորված չէ։ Կառավարությունը ակնկալում է, որ այս քայլը կխթանի տեղական արտադրությունը և կուժեղացնի հայկական ոսկերչության դիրքերը շուկայում։

Բիզնես միջավայր․ «հարկային տեռորի» ավարտի հայտարարություն

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հատուկ անդրադարձ կատարեց բիզնեսի հետ հարաբերություններին՝ նշելով, որ կառավարությունը չի նպատակադրում ճնշել տնտեսվարողներին, այլ հակառակը՝ աջակցում է նրանց զարգացմանը։ Նրա խոսքով՝ նոր փոփոխություններով «հարկային տեռորի» մասին խոսակցությունները պետք է ավարտված համարվեն։

Կառավարությունը շեշտում է, որ իր ակնկալիքը պարզ է՝ բիզնեսը պետք է վճարի իր հարկերը, բայց ոչ ավելին և ոչ պակաս։ Այս մոտեցումը նպատակ ունի ձևավորել ավելի կանխատեսելի և վստահելի գործարար միջավայր, որտեղ առաջնահերթ կլինի համագործակցությունը, ոչ թե պատժողական մեխանիզմները։

Մարտի 19-ի նիստի որոշումները միասին վերցրած ցույց են տալիս կառավարության ռազմավարական ուղղվածությունը՝

  • զարգացնել կրթական համակարգը՝ համապատասխանեցնելով այն ժամանակակից պահանջներին,

  • աջակցել սահմանամերձ համայնքների կայուն զարգացմանը,

  • բարեփոխել հարկային համակարգը՝ դարձնելով այն ավելի արդար և արդյունավետ,

  • խթանել տեղական արտադրությունը և բիզնես միջավայրը։

Այս քայլերը կարող են ունենալ երկարաժամկետ ազդեցություն՝ նպաստելով ինչպես տնտեսական աճին, այնպես էլ սոցիալական կայունությանը։