Ինչ ազդեցություն կունենա ավտոմատացումը աշխատաշուկայի կառուցվածքի վրա

Ավտոմատացման ամենանշանակալի ազդեցություններից մեկը աշխատանքների բովանդակության փոփոխությունն է։

Աշխարհը մտնում է տեխնոլոգիական փուլ, երբ ավտոմատացումը դառնում է ոչ միայն արտադրական գործընթացների, այլ ամբողջ աշխատաշուկայի կազմակերպման հիմքը։ Այդ փոփոխությունն այլևս չի վերաբերում միայն գործարաններին․ այն վերափոխում է գրասենյակները, ծառայությունները, ֆինանսական ոլորտը, մարքեթինգը, լոգիստիկան, կրթական համակարգը, առողջապահությունը և նույնիսկ ստեղծարար ոլորտները։ Հարցն այն չէ, թե արդյոք ավտոմատացումը կփոխի աշխատաշուկան։ Հարցն այն է՝ ինչ խորությամբ և ինչ ուղղությամբ այն կվերափոխի մտավոր աշխատանքը, աշխատակիցների դերերը և տնտեսական կառուցվածքը։

Ավտոմատացման ամենանշանակալի ազդեցություններից մեկը աշխատանքների բովանդակության փոփոխությունն է։ Եթե նախկինում մեքենաները փոխարինում էին ֆիզիկական կրկնվող աշխատանքը, ապա այժմ ալգորիթմներն ու արհեստական բանականությունը սկսում են փոխարինել մտավոր կրկնվող աշխատանքը։ Հաշվետվությունները, տվյալների վերլուծությունը, բազային իրավաբանական գործողությունները, ֆինանսական ծրագրավորումները, հաճախորդների աջակցությունը, բազային բժշկական ախտորոշումները և հարյուրավոր այլ գործառույթներ այլևս պահանջում են ոչ թե մարդկային միջամտություն, այլ ճիշտ կառուցված համակարգ։ Դա փոխում է ոչ միայն աշխատանքային գործառույթները, այլ ամբողջ աշխատաշուկայի դասավորությունը։

Այդ փոփոխության արդյունքում աշխատաշուկան բաժանվում է երկու հիմնական ուղղության՝ ավտոմատացվող և ոչ ավտոմատացվող աշխատանքների։ Արտադրողականության բարձրացման համար բիզնեսները ավտոմատացնում են այն ամենը, ինչը կարելի է կազմակերպել որպես կրկնվող, կանխատեսելի և ալգորիթմային գործընթաց։ Իսկ այն գործունեությունը, որն ունի մարդկային ինտուիցիա, էմպատիա, ստեղծարարություն, հարաբերություն կառուցելու կարողություն և ռազմավարական մտածողություն, դառնում է արժեքավոր այն չափով, որքանով մեքենաները չեն կարող փոխարինել այն։

Աշխատաշուկայի կառուցվածքը փոխվում է նաև հմտությունների պահանջներով։ Իրական մրցակցային առավելությունը դառնում է ոչ տեխնիկական հմտությունը, այլ արագ սովորելու ունակությունը, մտածողության ճկունությունը և նոր գործիքներին ու միջավայրերին ադապտացվողությունը։ Մարդը, որը միայն կատարում է ինստրուկցիան, կորցնում է մրցունակությունը։ Մարդը, որը կարողանում է ստեղծել, փոփոխել, վերաիմաստավորել և ինտեգրել, դառնում է ապագայի մասնագետ։ Այդ պատճառով հետագա տարիներին մեծ արժեք կունենան հիբրիդ հմտությունները՝ համադրող տեխնիկականը և մարդկայինը։

Ավտոմատացումը նաև փոխում է աշխատողի և գործատուի հարաբերությունը։ Երբ բիզնեսները կարողանում են ավտոմատացնել մեծ ծավալի գործառույթներ, նրանք ավելի քիչ կախված են դառնում ֆիզիկական աշխատուժից։ Այդ գործընթացը միաժամանակ բերում է աշխատաշուկայի ճկունացման։ Մարդիկ ավելի հաճախ են անցնում նախագծային աշխատանքի, հեռավար աշխատանքի, մասնակի կամ ազատ պայմանագրերի։ Աշխատանքի աշխարհը տեղափոխվում է ավելի բազմազան, ավելի անհատականացված և ավելի անկենտրոնացված մոդելի։ Աշխատանքային հիերարխիաները նույնպես փոխվում են՝ ավելի քիչ կենտրոնացման, ավելի մեծ ինքնավարության և թիմային համագործակցության ձևաչափերով։

Սակայն ավտոմատացումը միայն հնարավորություններ չի ստեղծում։ Այն նաև ստեղծում է անհավասարություն։ Աշխատակիցները, որոնք ունեն բարձր հմտություններ կամ կարողանում են արագ վերապատրաստվել, օգտվում են տեխնոլոգիական առաջընթացից։ Իսկ նրանք, որոնց մասնագիտությունները հնարավոր է ամբողջությամբ ավտոմատացնել, հաճախ հայտնվում են շուկայի եզրին։ Սա դառնում է ժամանակակից տնտեսությունների գլխավոր մարտահրավերներից մեկը՝ ապահովել անցում դեպի նոր հմտություններ՝ առանց աշխատուժի զանգվածային դուրսմղման։

Ավտոմատացումը նաև փոխում է աշխատավայրի մշակույթը։ Այն վերացնում է ավելորդ բյուրոկրատիան, արագացնում է որոշումների կայացումը և մեծացնում արտադրողականությունը։ Բայց այն նաև կարող է վտանգել մարդկային շփումը, ստեղծել մեկուսացում կամ անորոշություն այն աշխատողների մոտ, որոնք չեն հասկանում իրենց դերը նոր համակարգում։ Ապագայում կկարևորին այն կազմակերպությունները, որոնք ոչ միայն ներդնում են ավտոմատացում, այլ նաև բացատրում են իրենց աշխատակիցներին այդ փոփոխությունների նպատակը, տրամաբանությունը և արժեքը։

Վերջիվերջո, ավտոմատացումը չի նվազեցնում աշխատաշուկայի արժեքը։ Այն վերափոխում է այն։ Այնտեղ, որտեղ ավտոմատացումը վերցնում է կրկնվող աշխատանքը, մարդը ազատվում է՝ կենտրոնանալու վրա այն գործառույթների, որոնք պահանջում են մտավոր խորություն, ստեղծարարություն և ռազմավարություն։ Ապագա աշխատաշուկան լինելու է ավելի փոքր հիերարխիաներով, ավելի արագ փոփոխվող, ավելի մտավոր, ավելի գլոբալ և ավելի անհատականացված։ Իսկ այն մարդն ու այն կազմակերպությունը, որը կարող է համադրել տեխնոլոգիան և մարդկայնությունը, կհաղթի այս նոր դարաշրջանում։