ՀՀ–ում հստակ կսահմանվի` ով է համարվում անհետ կորած. Սրբուհի Գալյանը նախագիծ ներկայացրեց

Օրինագիծը հանձնաժողովի նիստում ստացել է միաձայն դրական եզրակացություն:

Հայաստանում անհետ կորած անձ կհամարվի զինծառայողը կամ զինծառայության մեջ չգտնվող անձը, այդ թվում՝ կամավորականը, որն անհետացել է ռազմական գործողությունների հետևանքով ստեղծված պայմաններում, զինադադարի ընթացքում կամ ռազմական գործողություններին հաջորդած խաղաղ պայմաններում։

Այս մասին ՀՀ ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում հայտարարել է արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալյանը՝ ներկայացնելով «Ռազմական գործողությունների հետևանքով ստեղծված պայմաններում և հանգամանքներում անհայտ կորած անձանց մասին» ՀՀ նոր օրենքի նախագիծը։

Նախարարը նշել է, որ մինչ այժմ անհետ կորած անձանց հետ կապված իրավահարաբերությունները համապարփակ կարգավորված չեն եղել, իսկ անհետ կորած անձի իրավական սահմանումը բացակայել է։ Այդ նպատակով մշակվել է առանձին շրջանակային օրենք, որը կարգավորում է ինչպես անհետ կորածի հասկացությունը, այնպես էլ պետության լիազորությունները և ընտանիքների աջակցության մեխանիզմները։

Հիմնական կարգավորումներ

Օրենքի նախագծով սահմանվում է, որ անհետ կորած անձի հետախուզումը դադարեցվում է միայն այն դեպքում, երբ

  • պարզվում է նրա գտնվելու վայրը,

  • կամ հուղարկավորության վայրը,

  • կամ հայտնաբերվում են նրա մարմնի մասունքները,
    և այդ մասին 3 օրվա ընթացքում տեղեկությունը մուտքագրվում է հատուկ ստեղծվող ռեեստր։

Միևնույն ժամանակ, եթե դատարանի որոշմամբ անհետ կորած անձը ճանաչվել է մահացած, սակայն նրա մարմինը չի հայտնաբերվել, հետախուզումը չի դադարեցվում։

Լիազոր մարմին

Նախագծով անհետ կորած անձանց հարցերով լիազոր մարմին է սահմանվում Ազգային անվտանգության ծառայությունը (ԱԱԾ)։ Այն կիրականացնի՝

  • անհետ կորածների հետ կապված աշխատանքների համակարգում,

  • տեղեկատվության ստացում և հավաքագրում,

  • հետախուզում,

  • ընտանիքների հետ հաղորդակցություն։

Աջակցություն ընտանիքներին

Օրենքի նախագիծը նախատեսում է նաև սոցիալական աջակցության մի շարք մեխանիզմներ․

  • ընտանիքի անդամներից մեկի երկարատև հիվանդության կամ մահվան դեպքում՝ տարեկան մեկ անգամ միանվագ դրամական օգնություն,

  • բնակարան չունենալու կամ 4-րդ կարգի վթարային շենքում բնակվելու դեպքում՝ բնակարանի տրամադրում կամ դրա ձեռքբերման ֆինանսավորում,

  • հարկային, կրթական և այլ արտոնություններ,

  • լրացուցիչ ֆինանսական աջակցություն։

Օրենսդրական ընթացք

Օրինագիծը հանձնաժողովի նիստում ստացել է միաձայն դրական եզրակացություն և ներառվել է ՀՀ Ազգային ժողովի լիագումար նիստերի օրակարգում։

Վիճակագրական տվյալներ

Պաշտոնական տվյալներով՝

  • 1988–2005 թվականներին հայկական կողմից անհետ կորել է 437 մարդ,

  • 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի ընթացքում՝ 191 մարդ,

  • 2023 թվականի սեպտեմբերին Ստեփանակերտի նավթամթերքի պահեստի պայթյունից հետո՝ 22 մարդ։