Արհեստական բանականության (AI) բումն այլևս սոսկ տեխնիկական բաժնի կամ ծրագրավորողների խնդիրը չէ։ Այն հասել է ընկերությունների ամենավերին օղակներ՝ տնօրենների խորհրդի (Board of Directors) սենյակներ և գործադիր ղեկավարների (C-Suite) աշխատասենյակներ։
Այն թոփ-մենեջերները, ովքեր կարծում են, թե AI-ն պարզապես հերթական գործիքն է, որի կառավարումը կարելի է պատվիրակել ՏՏ բաժնին, դատապարտված են ձախողման։ AI-ն վերափոխում է բիզնես մոդելները, փոխում ընկերությունների արժեքն ու ռիսկերը, ինչն էլ իր հերթին հանգեցնում է ղեկավար պաշտոնների լրիվ նոր վերաձևմանը։
1. Ինչպե՞ս են փոխվում ավանդական ղեկավարների դերերը
Բարձրագույն ղեկավար կազմի (C-Suite) յուրաքանչյուր անդամ ստիպված է վերանայել իր ամենօրյա աշխատանքը․
CEO (Գործադիր տնօրեն)․ Գլխավոր տեսլական ձևավորողից դեպի AI ռազմավար
CEO-ի գլխավոր խնդիրն այժմ այն է, թե ինչպես վերափոխել ընկերության բիզնես մոդելը AI-ի շուրջ, որպեսզի մրցակիցները չկլանեն շուկան։ Նա պետք է կարողանա բալանսավորել արագ աճի ձգտումն ու տեխնոլոգիական ռիսկերը։
CFO (Ֆինանսական տնօրեն)․ Բյուջե հաստատողից դեպի արդյունավետության չափող
AI նախագծերը թանկ արժեն, և դրանց եկամտաբերությունը (ROI) հաճախ դժվար է չափել ավանդական մեթոդներով։ CFO-ն պետք է սովորի գնահատել տվյալների (data) արժեքը և հասկանա, թե AI-ի ներդրումը երկարաժամկետ կտրվածքով որքան կրճատումներ կամ օպտիմալացում կբերի։
CHRO (Մարդկային ռեսուրսների տնօրեն)․ Կադրեր փնտրողից դեպի տաղանդների վերաորակավորող
HR ղեկավարի գլխավոր մարտահրավերը դառնում է թիմի «վերազինումը» (reskilling)։ Նա պետք է հասկանա, թե որ հաստիքներն են մեռնում, ինչ նոր հմտություններ են պետք (օրինակ՝ prompt engineering) և ինչպես կառավարել աշխատողների վախերը՝ կապված ռոբոտացման հետ։
CIO/CTO (Տեխնոլոգիական տնօրեն)․ Տեխնիկական սպասարկողից դեպի բիզնեսի գործընկեր
Եթե նախկինում ՏՏ տնօրենը պատասխանատու էր սերվերների և համակարգիչների անխափան աշխատանքի համար, ապա այժմ նա բիզնեսի ռազմավարական առաջամարտիկն է, ով CEO-ի հետ հավասար որոշում է ընկերության ապագան։
2. Տնօրենների խորհրդի (Board) նոր մակարդակը
Ընկերության սեփականատերերին և բաժնետերերին ներկայացնող Տնօրենների խորհուրդը կանգնած է իրավական և էթիկական լուրջ պատասխանատվության առաջ։ Եթե նախկինում խորհրդի նիստերին քննարկվում էին միայն ֆինանսներն ու աուդիտը, ապա այժմ օրակարգի առաջին տեղում AI Governance-ն է (AI կառավարում և վերահսկողություն):
Խորհրդի գլխավոր հարցերը դառնում են՝
Արդյո՞ք մեր օգտագործած AI-ն չի խախտում հեղինակային իրավունքները կամ տվյալների գաղտնիությունը։ Ի՞նչ կլինի ընկերության հեղինակության հետ, եթե ալգորիթմը սխալ թույլ տա։ Ունե՞նք արդյոք բավարար կիբերանվտանգություն պատրաստված ֆեյքերի (deepfakes) և հարձակումների դեմ։
Այս պատճառով ամբողջ աշխարհում սկսվել է նոր միտում․ ընկերությունները տնօրենների խորհրդի կազմում պարտադիր ներգրավում են տեխնոլոգիական ոլորտի անկախ փորձագետների, ովքեր կարող են սթափ գնահատել իրավիճակը։
3. Նոր պաշտոնների ծնունդը C-Suite-ում
Փոփոխություններն այնքան արագ են, որ ավանդական պաշտոնները չեն տեղավորում նոր պարտականությունները։ Այսօր արդեն ականատես ենք լինում նոր տիտղոսների հայտնվելուն բարձրագույն օղակում.
CDO (Chief Data Officer) — Տվյալների գլխավոր տնօրեն
Տվյալների դարաշրջան
Պատասխանատու է ընկերության ողջ ինֆորմացիայի հավաքագրման և մաքրության համար, քանի որ առանց որակյալ տվյալների ոչ մի AI չի կարող աշխատել:
CAIO (Chief AI Officer) — AI գլխավոր տնօրեն
AI Բումի մեկնարկ
Մարդ, ով կապող օղակ է տեխնոլոգիայի և բիզնեսի միջև: Նրա միակ աշխատանքը ընկերության բոլոր բաժիններում AI գործիքների արդյունավետ ներդրումն է:
Chief Trust & Ethics Officer — Վստահության և էթիկայի տնօրեն
Կանոնակարգման ժամանակաշրջան
Հետևում է, որ AI-ի կիրառումը լինի օրինական, էթիկապես ընդունելի և չվնասի ընկերության բրենդի հեղինակությանն ու հաճախորդների վստահությանը:
AI-ն այլևս ընդամենը տեխնիկական հարց չէ, այն կառավարման նոր փիլիսոփայություն է։ Ապագայի հաղթող ղեկավարները լինելու են ոչ թե նրանք, ովքեր հիանալի տիրապետում են միայն ֆինանսներին կամ մարքեթինգին, այլ նրանք, ովքեր ունեն «տեխնոլոգիական ինտելեկտ» (TQ — Technology Quotient) և պատրաստ են վերաձևել իրենց աթոռը նոր իրականությանը համապատասխան:
