Պատմական վճիռ. Meta-ն և YouTube-ը մեղավոր են ճանաչվել կախվածություն առաջացնելու համար․ որքան գումար կփոխհատուցվի

Ընկերությունները գիտակցաբար ներդրել են կախվածություն առաջացնող մեխանիզմներ։"

Լոս Անջելեսի դատարանը կայացրել է աննախադեպ որոշում՝ տեխնոլոգիական հսկաներ Meta-ին և YouTube-ին պատասխանատու ճանաչելով իրենց հարթակների միջոցով անչափահասների առողջությանը դիտավորյալ վնաս հասցնելու համար։ Երդվյալ ատենակալների եզրակացության համաձայն՝ ընկերությունները գիտակցաբար ներդրել են կախվածություն առաջացնող մեխանիզմներ և բավարար չափով չեն զգուշացրել հնարավոր վտանգների մասին։

Դատավճռի մանրամասները

Ինը օր տևած քննարկումներից հետո երդվյալ ատենակալները որոշեցին հայցվորին փոխհատուցել 6 միլիոն դոլարի չափով։ Սահմանված գումարի 70%-ը պետք է վճարի Meta-ն, իսկ մնացածը՝ YouTube-ը։ Սա առաջին դեպքն է, երբ սոցիալական ցանցերի դեմ նմանատիպ հայցը հասնում է դատավճռի։

Ճակատագրական կախվածություն. KGM-ի պատմությունը

Դատավարության կենտրոնում 20-ամյա մի կին է (դատարանում հանդես է եկել KGM սկզբնատառերով), ում վկայությունները ցնցել են ներկաներին.

• Վաղ տարիքից սկսված կախվածություն. Նա YouTube-ից կախվածության մեջ է ընկել 6 տարեկանում, իսկ Instagram-ից՝ 9 տարեկանում։

• Հոգեբանական հետևանքներ. 10 տարեկանում աղջկա մոտ սկսվել է խորը դեպրեսիա, որն ուղեկցվել է ինքնավնասմամբ։

• Ախտորոշում. 13 տարեկանում մասնագետները նրա մոտ հայտնաբերել են մարմնի դիսմորֆիկ խանգարում և սոցիալական ֆոբիա, ինչն ուղղակիորեն կապվել է սոցցանցերի ազդեցության հետ։

Հայցվորի փաստաբան Մարկ Լանիերը սոցցանցերի գործիքակազմը համեմատել է «Տրոյական ձիու» հետ՝ նշելով, որ «անվերջ լրահոսը» (infinite scroll) և տեսանյութերի ավտոմատ միացումը հատուկ մշակված «ինժեներական հնարքներ» են, որպեսզի երեխաները երբեք վայր չդնեն հեռախոսը։

Զուգահեռներ ծխախոտի արդյունաբերության հետ

Այս գործը շատ առումներով հիշեցնում է 1990-ականների մեծ դատավարությունները ծխախոտային ընկերությունների դեմ։ Այն ժամանակ ևս արտադրողները գիտեին կախվածության մասին, բայց հրապարակավ հերքում էին դա։ Տվյալ դեպքում ևս դատարանը գտավ, որ Meta-ն և YouTube-ը տեղյակ են եղել իրենց արտադրանքի վտանգավոր լինելու մասին, սակայն անտեսել են այն։

Ընկերությունների դիրքորոշումը

Թե՛ Meta-ն, թե՛ YouTube-ը հայտարարել են, որ բողոքարկելու են վճիռը։

• Meta. Պնդում են, որ դեռահասների հոգեկան առողջությունը բարդ երևույթ է և չի կարող պայմանավորված լինել միայն մեկ հավելվածով։

• YouTube. Հայտարարել են, որ իրենք «տեսահոլովակների հարթակ են, այլ ոչ թե սոցիալական մեդիա», և մեղադրանքներն անվանել են անհիմն։

Ի՞նչ է սպասվում հետո

Սա միայն սկիզբն է։ Կալիֆոռնիայում սա առաջինն էր այն 1600 հայցերի շարքում, որոնք ներկայացվել են ընտանիքների և դպրոցների անունից՝ ընդդեմ Meta-ի, TikTok-ի, YouTube-ի և Snap-ի։ Այս վճիռը կարևոր իրավական նախադեպ է ստեղծում հարյուրավոր նմանատիպ գործերի համար, որոնց քննությունը նախատեսված է առաջիկա ամիսներին և տարիներին։