Հայաստանի Հանրապետության ներքին գործերի նախարարությունը (ՆԳՆ) հանրային քննարկման է ներկայացրել հրամանի նախագիծ, որով նախատեսվում է սահմանել արտակարգ իրավիճակներում առաջնորդվելու համար հանրային վայրերում, պետական և մասնավոր կազմակերպությունների շենքերում ու շինություններում տեղադրվող կողմնորոշիչ ցուցանակների միասնական բովանդակությունն ու պահանջները։ Կարգավորումները նախատեսվում է ուժի մեջ մտցնել 2027 թվականի հունվարի 1-ից։
Նախագծի համաձայն՝ ցուցանակները պետք է տեղադրվեն տվյալ շենքին կամ տարածքին բնորոշ վտանգների և ռիսկերի գնահատման արդյունքների հիման վրա։ Դրանց միջոցով քաղաքացիներին տեղեկություններ կտրամադրվեն հնարավոր վտանգների, տարահանման երթուղիների, ապաստարանների, հավաքակայանների, առաջին օգնության կետերի, վթարային ելքերի և անվտանգության այլ միջոցների վերաբերյալ։ Ցուցանակները նախատեսված են մարդկանց արագ կողմնորոշումն ապահովելու, խուճապն ու անկանոն տեղաշարժը կանխելու, ինչպես նաև փրկարարական աշխատանքների արդյունավետությունը բարձրացնելու համար։
Նոր ստանդարտները նախատեսում են տեղեկատվության բազմալեզու ներկայացում (հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն) օտարերկրյա քաղաքացիների հաճախակի այցելության վայրերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվել հաշմանդամություն ունեցող անձանց կարիքներին՝ շոշափելի (բրայլյան) և լուսաձայնային տարբերակների կիրառմամբ։ Բացի այդ, ցուցանակների վրա կներդրվեն QR կոդեր, որոնք քաղաքացիներին հնարավորություն կտան սմարթֆոնների միջոցով ստանալ տարհանման թվային քարտեզներն ու արտակարգ իրավիճակներում գործողությունների ուղեցույցները։
Ստորև ներկայացված է նոր համակարգով նախատեսված ցուցանակների դասակարգումը, գունային կոդավորումը և դրանց նշանակությունը՝ ըստ ISO միջազգային ստանդարտների.
Ցուցանակների խումբը | Սահմանված գույնը | ISO նշանակությունը | Տեղեկատվական բովանդակությունը |
Տարհանման և անվտանգության | Կանաչ | Անվտանգություն և տարահանման ուղղություն | Տարահանման երթուղիներ, վթարային ելքեր, ապաստարաններ, առաջին օգնության կետեր |
Արգելող և հրդեհային անվտանգության | Կարմիր | Արգելք կամ հրդեհաշիջման միջոցներ | Չթույլատրվող գործողություններ, կրակմարիչների և հրդեհային ծորակների տեղադիրքեր |
Նախազգուշացնող | Դեղին | Վտանգի մասին նախազգուշացում | Շենքին բնորոշ ռիսկեր (երկրաշարժ, քիմիական կամ ճառագայթային վտանգ, սողանք) |
Պարտադիր գործողություն սահմանող | Կապույտ | Պարտադիր կատարման ենթակա քայլեր | Անհատական պաշտպանության միջոցների կիրառում, պարտադիր վարքագծի կանոններ |
Տեղեկատվական և ուղղորդիչ | Համակցված | Լրացուցիչ տեղեկատվություն և տեղորոշում | Բազմալեզու տեքստեր, QR կոդեր՝ թվային քարտեզների և տեսաձայնային ուղեցույցների հղումներով |
Պատճառահետևանքային կապը
Հանրային վայրերում արտակարգ իրավիճակների ժամանակ միասնական կողմնորոշման համակարգի բացակայությունը հանդիսացել է պատճառ, որպեսզի Ներքին գործերի նախարարությունը մշակի այս համապարփակ կարգավորումը։ Միասնական ISO ստանդարտներով ցուցանակների ներդրումն իր հերթին կհանդիսանա պատճառ, որպեսզի ցանկացած ճգնաժամային իրավիճակում բացառվի քաղաքացիների շրջանում խուճապը, կրճատվի տարհանման ժամանակը և զգալիորեն բարձրանա փրկարարական ծառայությունների աշխատանքի արդյունավետությունը։
Գործնական ազդեցությունը
Գործնական գետնի վրա այս նախագծի ընդունումը կպարտադրի ինչպես պետական գերատեսչություններին, այնպես էլ մասնավոր բիզնեսին (առևտրի կենտրոններ, հյուրանոցներ, գրասենյակային համալիրներ) մինչև 2027 թվականի հունվարի 1-ը վերանայել իրենց շենքերի անվտանգային համակարգերը։ Գործնականում սա կհանգեցնի նոր տեսակի ցուցանակների տեղադրմանը, որոնք հարմարեցված կլինեն նաև տեսողական կամ լսողական խնդիրներ ունեցող անձանց համար։ Շենքերում QR կոդերի ներդրումը թույլ կտա այցելուներին իրենց հեռախոսներով ակնթարթորեն ներբեռնել տարհանման սխեմաները՝ բարձրացնելով անձնական անվտանգության մակարդակը։
