ՀՀ կառավարության հուլիսի 30-ի նիստին հավանության արժանացավ Արարատի և Արմավիրի մարզերում ձկնաբուծարանների կայուն արտադրական գործունեության ապահովման պետական աջակցության ծրագիրը։
Ծրագրի մանրամասները և պայմանները
Էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանի փոխանցմամբ՝ նախագծով նախատեսվում է աջակցություն տրամադրել Արարատի և Արմավիրի մարզերի արդյունաբերական ձկնաբուծական 135 տնտեսությունների, որոնք զբաղվում են իշխանի և թառափի բուծմամբ, ինչպես նաև բեղմնավորված ձկնկիթի ու խավիարի արտադրությամբ և հանդիսանում են ԱԱՀ վճարողներ։
«Աջակցությունը տրամադրվելու է միանվագ փոխհատուցման ձևով՝ 2026 թվականի առաջին կիսամյակի ընթացքում ձեռք բերված ձկան կերի մեկ ամսվա միջին արժեքի 20 տոկոսի չափով (1 կգ-ի հաշվարկային արժեքը՝ 900 դրամ)»,- նշեց Պապոյանը։
Նախարարի խոսքով՝ ծրագրի նպատակն է մեղմել արտահանման սահմանափակումների հետևանքով առաջացած ֆինանսական դժվարությունները, նվազեցնել ինքնարժեքը, ինչը թույլ կտա իջեցնել գները ներքին շուկայում և դուրս գալ նոր արտաքին շուկաներ։ Կարևոր պայման է նաև, որ կերը պետք է լինի սերտիֆիկացված՝ համապատասխանելով ԵԱՏՄ-ի և ԵՄ-ի ստանդարտներին։
Ցուցանիշ / Պայման | Մանրամասն |
Բենեֆիցիարներ | Արարատի և Արմավիրի 135 տնտեսություն (ԱԱՀ վճարողներ) |
Աջակցության ձևը | 1 ամսվա կերի միջին արժեքի 20% միանվագ փոխհատուցում |
Հաշվարկային գին | 900 դրամ / 1 կգ կերի համար |
Պարտադիր պահանջ | Կերի սերտիֆիկացում (ԵԱՏՄ և ԵՄ ստանդարտներ) |
Տարեկան հարկեր | ~2.5 - 3 մլրդ դրամ (ըստ ՊԵԿ-ի) |
Վարչապետի մտահոգությունները. Ստվեր, արտեզյան ջրեր և ստանդարտներ
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, կարևորելով աջակցությունը, միաժամանակ լուրջ բովանդակային հարցադրումներ բարձրացրեց ոլորտի արդյունավետության վերաբերյալ։ Նա հայտնեց, որ ըստ ՊԵԿ տվյալների՝ ձկնարդյունաբերության տարեկան հարկային մուտքերը կազմում են ընդամենը 2.5-3 մլրդ դրամ։
«Եթե հետահայաց նայենք, թե ինչ է տեղի ունեցել անգին ռեսուրս հանդիսացող արտեզյան ջրավազանի հետ, և կշեռքի մի նժարին դնենք դա, մյուսին՝ հարկային մուտքերը, ապա կտեսնենք սարսափելի պատկեր։ Կամ այստեղ ահռելի ստվեր կա, և մենք պետք է գնանք այդ ստվերի հետևից, կամ պետք է հասկանանք՝ որքան ջուր ենք վատնում»,- հայտարարեց վարչապետը՝ հիշեցնելով, որ ջրի օգտագործման փակ ցիկլի վերաբերյալ Կառավարության որոշումը չեղարկվել էր դատարանի կողմից՝ ձկնարտադրողների հայցի հիման վրա։
Սննդի որակը և դիվերսիֆիկացիան
Փաշինյանն անդրադարձավ նաև արտադրանքի որակին ու դիվերսիֆիկացիայի անհրաժեշտությանը.
«Իմ անձնական փորձն ասեմ․ վաղուց այլևս չեմ օգտագործում աճեցված ձուկ, որովհետև ինձ համար ակնհայտ է, որ այստեղ խնդիր կա։ Երբեմն ձուկը պարզապես անբնական է թվում»։
Անդրադառնալով ԵԱՏՄ և ՌԴ շուկաների հետ կապված իրավիճակին՝ վարչապետը նշեց, որ դա պետք է դիտարկել ոչ թե որպես ճգնաժամ, այլ որպես հնարավորություն՝ ստանդարտները բարձրացնելու, արտադրողականությունը ավելացնելու և տնտեսական կապերը դիվերսիֆիկացնելու համար։
Պատճառահետևանքային կապը
Արտահանման սահմանափակումները պատճառ են դարձել ձկնարդյունաբերողների ֆինանսական դժվարությունների, ինչն էլ հիմք է հանդիսացել Կառավարության կողմից կերի 20% փոխհատուցման աջակցություն տրամադրելուն։ Միևնույն ժամանակ, ցածր հարկային մուտքերն ու արտեզյան ջրերի անխնա օգտագործումը պատճառ դարձան, որ Կառավարությունը բարձրացնի ոլորտի ստվերայնության և ստանդարտների վերանայման հարցը։
Գործնական ազդեցությունը
Գործնականում այս որոշումը կարճաժամկետ հատվածում կթեթևացնի ձկնաբուծարանների ֆինանսական բեռը և հնարավորություն կտա իջեցնել ձկան գինը ներքին շուկայում։ Երկարաժամկետ կտրվածքով ձկնարտադրողները ստիպված են լինելու անցնել ԵՄ և ԵԱՏՄ բարձր ստանդարտներին, ինչպես նաև պատրաստվել ՊԵԿ-ի կողմից հարկային հսկողության խստացմանը։
