Գազից ու նավթից՝ դեպի դեղորայք․ ինչպես է փոխվել Ռուսաստանի և Եվրամիության առևտուրը

2026 թվականի առաջին կիսամյակում Ռուսաստանի և Եվրամիության երկրների միջև առևտրաշրջանառությունը նվազել է մինչև 26.9 մլրդ եվրո՝ տարեկան կտրվածքով կրճատվելով ևս 13%-ով։ Սա 1999 թվականից ի վեր ցանկացած վեցամսյա ժամանակահատվածի ամենացածր ցուցանիշն է։

ԵՄ պատժամիջոցների հետևանքով շարունակում են նվազել ռուսական նավթի, գազի, մետաղների և պարարտանյութերի գնումները, ինչպես նաև եվրոպական ապրանքների մատակարարումները Ռուսաստան։

Առևտրային հաշվեկշռի պատմական փոփոխությունը

2026 թվականի հունվար-հունիս ամիսներին Ռուսաստանից ԵՄ է արտահանվել 12.2 մլրդ եվրոյի ապրանք, իսկ ԵՄ-ից Ռուսաստան ներմուծումը կազմել է 14.8 մլրդ եվրո։

Արդյունքում Բրյուսելը երկրորդ կիսամյակն անընդմեջ Ռուսաստանի հետ առևտրում գրանցում է դրական հաշվեկշիռ (2.6 մլրդ եվրո), մինչդեռ նախկինում Եվրոպան ավանդաբար առևտրային դեֆիցիտ ուներ Ռուսաստանի հետ։

Ռուսական արտահանման կտրուկ անկումը

Ռուսաստանից ԵՄ արտահանվող հիմնական ապրանքը շարունակել է մնալ գազը, սակայն ապրանքախմբերի մեծ մասով գրանցվել է զգալի կրճատում․

• Գազ: Նվազել է 3%-ով՝ հասնելով 7.4 մլրդ եվրոյի։

• Նավթ: Գնումները կրճատվել են ավելի քան 2 անգամ՝ հասնելով 1.3 մլրդ եվրոյի։

• Սև մետաղներ: Նվազել են գրեթե կիսով չափ՝ մինչև 715.4 մլն եվրո։

• Նիկել: Նվազել է 9%-ով՝ հասնելով 426 մլն եվրոյի։

• Պարարտանյութեր: Կրճատվել են գրեթե 5 անգամ՝ մինչև 298 մլն եվրո։

Փոքրածավալ աճ գրանցած ապրանքներ․

Չնայած ընդհանուր անկմանը, ծխախոտային հումքի ներմուծումը ԵՄ աճել է 13 անգամ (հասնելով 5 մլն եվրոյի), իսկ գրքերի և տպագիր արտադրանքի մատակարարումները՝ ավելի քան 25%-ով (մինչև 11 մլն եվրո)։

ԵՄ-ից արտահանման կառուցվածքը․ Տեխնիկայից դեպի դեղորայք

ԵՄ-ից Ռուսաստան արտահանումը նույնպես կտրուկ նվազել է ապրանքային խմբերի մեծ մասում։ 2022թ․ առաջին կիսամյակի համեմատ տրանսպորտային միջոցների մատակարարումները 2 մլրդ եվրոյից նվազել են մինչև 81 մլն եվրո, իսկ մեքենաշինական սարքավորումներն ու էլեկտրոնիկան՝ 1.8 մլրդ եվրոյից հասել են 171 մլն եվրոյի։

Այժմ ԵՄ-ից Ռուսաստան ներմուծվող խոշորագույն ապրանքախումբն է դարձել պատժամիջոցներից չազդված դեղագործական արտադրանքը, որի ծավալներն աճել են 21%-ով՝ հասնելով 5.7 մլրդ եվրոյի։ Կոսմետիկայի ներմուծումը նվազել է 4%-ով (236 մլն եվրո), իսկ գինու արտահանումն աճել է 2%-ով (225 մլն եվրո)։

ԵՄ առաջատար առևտրային գործընկերները

2026թ․ առաջին կիսամյակի արդյունքներով Ռուսաստանի հետ առևտրաշրջանառության ծավալով ԵՄ առաջատար երկրներն են․