Կոնտենտը՝ որպես եկամտի աղբյուր․ YouTube-ի մոնետիզացիայի ազդեցությունը Հայաստանում

Կոնտենտ ստեղծողները ստիպված կլինեն աշխատել ավելի մրցակցային միջավայրում, հետևել հարթակի կանոններին, ներդնել ժամանակ ու ռեսուրս որակի մեջ։

Հայաստանը պաշտոնապես ընդգրկվում է YouTube Partner Program-ում, ինչը նշանակում է, որ հայաստանյան կոնտենտ ստեղծողները կարող են օրինական ու լիարժեք կերպով դրամայնացնել իրենց բովանդակությունը՝ գովազդների, անդամագրությունների, Super Chat-ի և այլ գործիքների միջոցով։

Այս մասին սոցցանցի իր էջում հայտնել է ՀՀ Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանը՝ ընդգծելով, որ սա պարզապես տեխնիկական փոփոխություն չէ, այլ ռազմավարական նշանակություն ունեցող զարգացում Հայաստանի թվային տնտեսության համար։

Ի՞նչ է իրականում նշանակում YouTube-ի մոնետիզացիան

YouTube-ի մոնետիզացիան հնարավորություն է տալիս կոնտենտ ստեղծողներին եկամուտ ստանալ իրենց աշխատանքի դիմաց՝ անկախ նրանից, թե դա կրթական, ժամանցային, վերլուծական, մշակութային կամ տեխնոլոգիական բովանդակություն է։ Մինչ այս պահը հայկական ալիքների մեծ մասը ստիպված էր կամ գրանցվել այլ երկրների միջոցով, կամ ամբողջությամբ հրաժարվել հարթակից եկամուտ ստանալու հնարավորությունից՝ ստեղծելով ստվերային, անկանոն կամ ռիսկային լուծումներ։

Մոնետիզացիայի պաշտոնական գործարկումը Հայաստանում այս փակուղին վերացնում է՝ ապահովելով.

• թափանցիկ եկամուտների ձևավորում,

• հարկային և իրավական հստակ միջավայր,

• հարթակի կողմից ավելի մեծ վստահություն հայկական շուկայի նկատմամբ։

Տնտեսական ազդեցություն․ թվային ձեռներեցության նոր փուլ

ԲՏԱ նախարարի հայտարարության առանցքային միտքներից մեկը YouTube-ը դիտարկելն է ոչ միայն որպես բովանդակային հարթակ, այլ որպես տնտեսական հնարավորություն։ Սա չափազանց կարևոր դիտարկում է, քանի որ ժամանակակից աշխարհում կոնտենտ ստեղծողը վաղուց արդեն պարզապես «բլոգեր» չէ․ նա միկրոձեռնարկատեր է, մեդիա բրենդ և երբեմն՝ լրատվամիջոց։

YouTube-ի մոնետիզացիան կարող է.

• ստեղծել հարյուրավոր նոր ինքնազբաղված մասնագետներ,

• խթանել ստարտափ մտածողությունը երիտասարդների շրջանում,

• ձևավորել արտահանվող թվային արտադրանք, որտեղ եկամուտը գալիս է արտաքին շուկաներից։

Փաստացի, Հայաստանը ստանում է ևս մեկ ոչ նյութական «արտահանման» ուղղություն՝ կոնտենտի միջոցով։

Մշակույթ և գլոբալ տեսանելիություն

Հայկական բովանդակության գլոբալ տարածումը վաղուց է դարձել օրակարգային խնդիր։ Մոնետիզացիայի բացակայությունը հաճախ խոչընդոտում էր որակյալ հայկական կոնտենտի կայուն զարգացմանը։ Երբ ստեղծագործողը չի կարող իր աշխատանքից եկամուտ ստանալ, երկարաժամկետ որակի, հետազոտության և պրոֆեսիոնալացման մասին խոսելը դժվար է։

YouTube-ի այս քայլը կարող է.

• խթանել հայերեն բովանդակության ծավալի ու որակի աճը,

• նպաստել հայ մշակույթի, պատմության և ինքնության ներկայացմանը միջազգային լսարանին,

• ստեղծել մրցունակ հայկական ալիքներ, որոնք կխոսեն ոչ միայն հայերի, այլև աշխարհի հետ։

Ապատեղեկատվության դեմ պայքարի անուղղակի գործիք

Հայտարարության մեջ հատուկ ընդգծվում է նաև ապատեղեկատվության դեմ հասարակական դիմակայունության ուժեղացումը։ Սա պատահական շեշտադրում չէ։ Երբ օրինական ու վստահելի կոնտենտ ստեղծողները ունեն եկամտի հնարավորություն, նրանք դառնում են ավելի կայուն, ավելի անկախ և ավելի պատասխանատու իրենց լսարանի առաջ։

Մոնետիզացիան կարող է նպաստել նրան, որ.

• որակյալ ու ստուգված բովանդակությունը մրցակցի ցածրարժեք մանիպուլատիվ նյութերի հետ,

• ձևավորվի վստահելի հայալեզու տեղեկատվական դաշտ,

• լսարանը սկսի գնահատել ոչ թե սկանդալայնությունը, այլ արժեք ստեղծող կոնտենտը։

Պետություն–գլոբալ հարթակ համագործակցության օրինակ

ՀՀ ԲՏԱ նախարարության հայտարարությունը նաև կարևոր նախադեպ է պետություն–տեխնոլոգիական հարթակ համագործակցության տեսանկյունից։ YouTube-ի նման գլոբալ ընկերության կողմից Հայաստանի շուկայի ճանաչումն ու ներառումը վկայում է, որ երկիրը դիտարկվում է որպես զարգացող թվային էկոհամակարգի մաս։

Սա կարող է ճանապարհ հարթել.

• այլ հարթակների՝ TikTok, Meta, Google ծառայությունների ավելի խոր ինտեգրման համար,

• տեխնոլոգիական քաղաքականության միջազգային ճանաչման,

• Հայաստանի դիրքի ամրապնդման՝ որպես տարածաշրջանային թվային կենտրոն։

Ի՞նչ սպասել առաջիկայում

Թեև մոնետիզացիայի գործարկումը մեծ քայլ է, այն ինքնաբերաբար չի նշանակում հաջողություն բոլորի համար։ Կոնտենտ ստեղծողները ստիպված կլինեն աշխատել ավելի մրցակցային միջավայրում, հետևել հարթակի կանոններին, ներդնել ժամանակ ու ռեսուրս որակի մեջ։

Սակայն այժմ կա ամենակարևորը՝ հնարավորությունը։

Եվ հենց այդ հնարավորությունն է, որ կարող է փոխել հայկական YouTube-ի, ընդհանրապես՝ հայկական թվային բովանդակության խաղի կանոնները։

Հայաստանը պաշտոնապես մտնում է գլոբալ թվային տնտեսության այս կարևոր հատված, իսկ մնացածը կախված է նրանից, թե որքան խելացի, ստեղծարար և համառ կգտնվեն մեր կոնտենտ ստեղծողները։