ԿԲ նախագահի գնահատականները՝ գնաճի, վարկային բեռի և տարածաշրջանային անորոշությունների մասին

Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը անդրադարձել է գնաճի, սահմանների հնարավոր ապաշրջափակման, վարկային բեռի աճի, տարածաշրջանային ռիսկերին և բանկային համակարգի շահութաբերությանը՝ ներկայացնելով ԿԲ մոտեցումներն ու գնահատականները։

Կարևոր շեշտադրումներ

• Սահմանների ապաշրջափակման և ներմուծումների ազդեցությունը գնաճի վրա
  ԿԲ նախագահի գնահատմամբ՝ Հայաստանի սահմանների հնարավոր ապաշրջափակման և հարևան երկրներից անխոչընդոտ ներմուծումների ազդեցությունը գնաճի վրա էական չի լինի։ Գների որոշակի ազդեցություններ առավել տեսանելի կլինեն հունվարի գնաճում, քանի որ դեկտեմբերի 20-ից հետո ձևավորված գների փոփոխությունները հաշվարկվում են հաջորդ ամսում։

• Գնաճի ընթացիկ պատկերը
  2025 թվականի 4-րդ եռամսյակում 12-ամսյա բնականոն գնաճը կազմել է 4,3 տոկոս։ Բենզինի շուկայում արձանագրված գնանկումը չի կարող ամբողջությամբ վերագրվել Ադրբեջանից ներմուծման նախադեպին։

• Տարածաշրջանային ռիսկեր՝ Իրանի շուրջ զարգացումները
  Իրանում զարգացումները գնահատվում են որպես անկանխատեսելի, ինչը կարող է ազդեցություն ունենալ տնտեսության և ֆինանսական համակարգի վրա։ ԿԲ-ն դիտարկում է երեք սցենար՝

  1. ռազմական գործողություններ Իրանի սուվերեն տարածքում,

  2. օդային հարվածներ,

  3. հռետորաբանության մակարդակով սրացումներ։
     Բացասական զարգացումների դեպքում ԿԲ-ն վստահեցնում է, որ համակարգը պատրաստ է դիմակայելու հնարավոր ազդեցություններին։

• Վարկային բեռի աճ և եկամուտների դինամիկա
  Սպառողական վարկերը տարեկան աճել են շուրջ 20 տոկոսով, մինչդեռ աշխատավարձերի միջին աճը կազմել է մոտ 6 տոկոս։ Սա վկայում է քաղաքացիների պարտքային բեռի ավելացման մասին։

• Բանկային բուֆերների շուրջ քննարկումները
  ԿԲ խորհրդում քննարկումները եղել են բավականին թեժ՝ բուֆերների բարձրացման կամ պահպանման հարցի շուրջ։ Արդյունքում որոշվել է բուֆերները暂ապես պահել նույն մակարդակի վրա։

• Բանկերի շահութաբերության վերաբերյալ մոտեցումը
  ԿԲ նախագահը նշում է, որ տնտեսական հարաբերություններում «գերշահույթ» հասկացությունը հստակ սահմանել բարդ է։ Բանկերի շահույթի զգալի մասը ձևավորվում է արտահանելի ծառայությունների հաշվին, այսինքն՝ ծառայություններ են մատուցվում նաև ՀՀ ռեզիդենտ չհանդիսացող անձանց։ Ծառայությունների գների բարձրացման հաշվին ձևավորված շահույթը ԿԲ-ն էական փոփոխություն չի դիտարկում։

• Տոկոսադրույքների վերաբերյալ որոշումը
  ԿԲ խորհուրդը որոշել է անփոփոխ թողնել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը՝ 6.50 տոկոս։
  Լոմբարդային ռեպոյի տոկոսադրույքը սահմանվել է 8.00 տոկոս,
  ներգրավվող միջոցների տոկոսադրույքը՝ 5.00 տոկոս։