Ավստրալիայի դաշնային դատարանը վարույթ է ընդունել երկրի կառավարության հայցն ընդդեմ ամերիկյան «3M Company» քիմիական կորպորացիայի և դրա տեղական դուստր ձեռնարկության («3M Australia Pty Ltd»): Իշխանությունները պահանջում են ավելի քան 2 միլիարդ ավստրալիական դոլար (շուրջ 1,4 միլիարդ ԱՄՆ դոլար) փոխհատուցում՝ 28 ռազմաբազաների և հարակից տարածքների քիմիական աղտոտման համար։ Այս մասին հայտնել է Ավստրալիայի գլխավոր դատախազության մամուլի ծառայությունը։
Հայցի առարկան և նախապատմությունը
Ըստ դատական հայցի՝ աղտոտման պատճառ են դարձել պերֆտորալկիլային և պոլիֆտորալկիլային նյութերը (PFAS), որոնք պարունակվել են 3M-ի արտադրած և Ավստրալիայի զինված ուժերի կողմից օգտագործված հրդեհաշիջման փրփուրներում։ Կառավարությունը նաև մեղադրում է ընկերությանը նյութերի էկոլոգիական ազդեցության վերաբերյալ տվյալները թաքցնելու մեջ։
Ավստրալիայի պաշտպանության փոխնախարար Փիթեր Հալիլի տվյալներով՝ գերատեսչությունն արդեն իսկ ծախսել է 1,3 միլիարդ ավստրալիական դոլար (925 միլիոն ԱՄՆ դոլար) հետաքննությունների, հողերի մաքրման և բնակչության փոխհատուցման ծրագրերի վրա։ Տեղական աղբյուրների փոխանցմամբ՝ քիմիկատների ներթափանցումը ռազմաբազաներից դուրս հանգեցրել է հարակից շրջանների հողային ռեսուրսների և խմելու ջրի աղբյուրների մասնակի աղտոտման։
Պատասխանող կողմի դիրքորոշումը
«3M Company»-ի պաշտոնական հայտարարության համաձայն՝ ընկերությունն Ավստրալիայի տարածքում երբևէ չի արտադրել PFAS և դրանց վաճառքն այդ շուկայում դադարեցրել է մոտ 20 տարի առաջ։ Ընկերության ներկայացուցիչների պնդմամբ՝ Ավստրալիայի պաշտպանական գերատեսչությունը շարունակել է կիրառել նշված նյութերով հրդեհաշեջ միջոցները մատակարարումների դադարեցումից հետո ևս երկու տասնամյակ։
Տեղեկանք
PFAS (պերֆտորալկիլային և պոլիֆտորալկիլային նյութեր). Արհեստական քիմիական միացությունների խումբ, որոնք կայուն մոլեկուլային կառուցվածքի պատճառով չեն քայքայվում շրջակա միջավայրում («հավերժական քիմիկատներ»): Օգտագործվում են տեֆլոնի, ներկերի, պոլիմերների և հրդեհաշեջ փրփուրների արտադրության մեջ։ Կենսաբանական հետազոտությունների համաձայն՝ մարդու օրգանիզմում դրանց կուտակումը խաթարում է վահանաձև գեղձի և իմունային համակարգի բնականոն գործառույթները։
