Միացյալ Նահանգներն էլ ավելի է ամրապնդել իր առաջատար դիրքերը Եվրոպայի նկատմամբ արհեստական բանականության (ԱԲ) ոլորտում իրականացվող ներդրումների ծավալներով։ Oxford Economics (OE) վերլուծական ընկերության նոր զեկույցի համաձայն, որին հղում է անում Financial Times-ը, երկու տարածաշրջանների միջև խզումը սկսել է խորանալ դեռևս խոշոր լեզվային մոդելների (LLM) բումի մեկնարկից առաջ։
Ներդրումների աճի տեմպերն ու ենթակառուցվածքները
Վերլուծաբանների հաշվարկներով՝ 2021-ից 2027 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում ԱՄՆ-ում ԱԲ ոլորտում ներդրումների աճի տեմպը եռակի գերազանցելու է Եվրամիության համանման ցուցանիշը։
ԱՄՆ․ Ամերիկյան ընկերությունների իրական կորպորատիվ ծախսերը նոր սարքավորումների և ենթակառուցվածքների վրա կաճեն 40%-ով։
Եվրամիություն․ ԵՄ երկրներում աճի տեմպը կսահմանափակվի ընդամենը 12%-ով։
Այս կանխատեսման հիմնական շարժիչ ուժը տեխնոլոգիական հսկաների՝ մասնագիտացված սարքավորումների վրա կատարվող ահռելի ծախսերն են։ Միայն 2026 թվականին Google-ը, Microsoft-ը, Amazon-ը և Meta-ն նախատեսում են ուղղել ավելի քան 725 միլիարդ դոլար՝ ԱԲ ենթակառուցվածքների ստեղծման և ընդլայնման համար։
Եվրոպայի դանդաղումը և Դրագիի զգուշացումը
Եվրոպային այդպես էլ չի հաջողվել կրճատել տեխնոլոգիական հետընթացը։ Իրավիճակը չփոխվեց անգամ 2024 թվականի սեպտեմբերին Եվրոպական կենտրոնական բանկի նախկին նախագահ Մարիո Դրագիի՝ մրցունակության վերաբերյալ աղմկահարույց զեկույցի հրապարակումից հետո։ Դրագին զգուշացրել էր, որ թվայնացումը, դեկարբոնացումը և պաշտպանական կարիքները պահանջում են կապիտալ ներդրումների «բացառիկ աճ»՝ համադրելի 1960–1970-ական թվականների մակարդակի հետ, սակայն եվրոպական տնտեսությունը դեռևս պասիվ է արձագանքում։
Oxford Economics-ի տնտեսագետ Դանիել Հարենբերգի փոխանցմամբ՝ ամերիկյան տնտեսությունն աչքի է ընկնում ավելի մեծ դինամիզմով և ձեռնարկատիրական ճկունությամբ, ինչի շնորհիվ ավելի արագ է հարմարվում, իսկ Արհեստական բանականության մրցավազքը նրան հսկայական օգուտներ է բերում։ «Եվրոպան շատ ավելի դանդաղ է շարժվում»,- ընդգծել է փորձագետը։
Աշխատանքի արտադրողականության խզումը
Տեխնոլոգիական ներդրումների տարբերությունն անմիջականորեն արտացոլվում է նաև աշխատանքի արտադրողականության ցուցանիշների վրա։ Մանչեսթերի համալսարանի պրոֆեսոր Բարտ վան Արկի ներկայացրած տվյալներով՝ 2018–2025 թվականներին ԱՄՆ-ում մեկ աշխատաժամի հաշվով ՀՆԱ-ն աճել է 14 դոլարով, մինչդեռ Եվրոպայում այդ աճը կազմել է ընդամենը 2 դոլար։
Ցուցանիշ (2018–2025թթ.) | ԱՄՆ | Եվրոպա |
Մեկ աշխատաժամի հաշվով ՀՆԱ-ի աճը | +$14 | +$2 |
ԱԲ ներդրումների կանխատեսվող աճը (2021-2027թթ.) | +40% | +12% |
Փորձագետն նշում է, որ այս խզումը դուրս է գալիս սոսկ թվային կամ IT ոլորտի սահմաններից։ ԱՄՆ-ի մրցակցային առավելությունն արդեն իսկ ակնհայտ է նաև մեծածախ և մանրածախ առևտրի, ինչպես նաև մասնագիտական ծառայությունների ոլորտներում։
