Միջազգային արժութային հիմնադրամի (ԱՄՀ) Գործադիր խորհուրդն ավարտել է Հայաստանի հետ Stand-By Arrangement (SBA) համաձայնագրի շրջանակում առաջին վերանայումը։ Որոշումն ընդունվել է առանց նիստի անցկացման հատուկ ընթացակարգով («lapse-of-time basis»)։
Այս վերանայման ավարտը պաշտոնական Երևանին հնարավորություն է տալիս օգտվել լրացուցիչ 18,4 մլն SDR-ին (Հատուկ փոխառության իրավունք) համարժեք միջոցներից, ինչը կազմում է մոտ 25,1 մլն ԱՄՆ դոլար։ Սրանով իսկ ծրագրի շրջանակում Հայաստանի ընդհանուր հասանելի ֆինանսավորումը հասնում է 36,8 մլն SDR-ի (մոտ 50,2 մլն ԱՄՆ դոլար): Հայաստանի իշխանությունները շարունակում են 2025 թվականի դեկտեմբերի 1-ին հաստատված այս համաձայնագիրը դիտարկել բացառապես որպես կանխարգելիչ (ապահովագրական) գործիք։
Մակրոտնտեսական հեռանկարներ. ՀՆԱ աճ և մերձավորարևելյան ռիսկեր
Չնայած գլոբալ բարձր անորոշությանը՝ Հայաստանում տնտեսական ակտիվությունը մնում է կայուն։ Սակայն, ըստ ԱՄՀ կանխատեսումների, 2026 թվականին իրական ՀՆԱ-ի աճը կդանդաղի մինչև 5,25%։ Այս դանդաղումը պայմանավորված է ներքին պահանջարկի բնականոն թուլացմամբ և Մերձավոր Արևելքում ընթացող պատերազմի հետևանքով առաջացած առևտրային խափանումներով:
ԱՄՀ փորձագետների գնահատմամբ՝ կարճաժամկետ հեռանկարում գնաճը Հայաստանում կմնա բարձր: Դրա պատճառներն են գլոբալ հումքային ապրանքների գների աճը և առևտրային ուղիների վերաուղղման հետևանքով լոգիստիկ ծախսերի ավելացումը: Այնուամենայնիվ, կանխատեսվում է, որ գնաճը աստիճանաբար կվերադառնա ՀՀ Կենտրոնական բանկի (ԿԲ) թիրախային միջակայք:
Պետական բյուջե. դեֆիցիտի կրճատում մինչև 4,0%
2026 թվականին ակնկալվում է հարկաբյուջետային քաղաքականության բարձր արդյունավետություն: Բարձր տնտեսական ակտիվության և հարկային վարչարարության շնորհիվ բյուջեի եկամուտները զգալիորեն կգերազանցեն նախատեսված ցուցանիշները։
Իշխանությունները մտադիր են այս լրացուցիչ եկամուտներն ուղղել պահանջարկի զսպմանը և ֆինանսական բուֆերների ամրապնդմանը՝ բյուջեի դեֆիցիտը կրճատելով մինչև ՀՆԱ-ի 4,0%-ը (նախապես պլանավորված 4,5%-ի փոխարեն)։
Ցուցանիշ (2026 թ. Կանխատեսում) | ԱՄՀ Գնահատական / Թիրախ |
Իրական ՀՆԱ-ի աճ | ~ 5,25% |
Բյուջեի դեֆիցիտ | ՀՆԱ-ի 4,0% (պլանավորված 4,5%-ի փոխարեն) |
Արտաքին և ֆինանսական բուֆերներ | Ուժեղ / Կայուն |
Ծրագրի ընթացքը և կառուցվածքային բարեփոխումները
ԱՄՀ-ն արձանագրում է, որ ծրագրի իրականացումն ընթանում է ըստ պլանի. դեկտեմբերի վերջի դրությամբ բոլոր քանակական արդյունավետության չափանիշները (QPC) կատարվել են։ Թեև 2026 թվականի մարտին գնաճը փոքր-ինչ գերազանցել է ներքին ցուցիչային միջակայքի վերին սահմանը, կառուցվածքային հենանիշների իրականացումը շարունակվում է:
Երկարաժամկետ կայունության համար ԱՄՀ-ն ողջունում է ՀՀ կառավարության ջանքերը՝ ուղղված արտահանման զամբյուղի և շուկաների դիվերսիֆիկացմանը, գործարար միջավայրի բարելավմանը և կորպորատիվ թափանցիկության մեծացմանը:
