Հայաստանի Հանրապետության բոլոր մարզերում և մայրաքաղաք Երևանում հուլիսի 1-ից ուժի մեջ կմտնի ընտանիքի անապահովության գնահատման բոլորովին նոր համակարգ։ Համապատասխան նախագծին Կառավարությունը հավանություն է տվել այսօրվա՝ հունիսի 11-ի նիստում։
Փորձնական փուլից դեպի համապետական մեկնարկ
«Ընտանիքի անապահովության գնահատման կարգում փոփոխություններ կատարելու» մասին հարցը զեկուցող Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արսեն Թորոսյանը հիշեցրել է, որ Հայաստանում երկար տարիներ գործել է ավանդական «փարոս» համակարգը։ 2025 թվականի ապրիլից Կոտայքի և Սյունիքի մարզերում ներդրվել էր փորձնական նոր մոդել, իսկ այսօրվա որոշմամբ՝ այդ փուլում ի հայտ եկած խնդիրներին տրվել են իրավական լուծումներ, և համակարգը պատրաստ է համապետական ներդրման հուլիսի 1-ից:
Նպաստառուների կտրուկ նվազում. Վիճակագրություն
Նախարարի փոխանցմամբ՝ սոցիալական աջակցության համակարգի ստատիստիկան վերջին տարիներին էական փոփոխություններ է կրել.
2017 թվականին «փարոս» համակարգում գրանցված է եղել շուրջ 100 հազար ընտանիք։
2026 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ այդ թիվը կրճատվել է՝ հասնելով 46 հազար ընտանիքի։
Արսեն Թորոսյանի բնորոշմամբ՝ այս դինամիկան ուղղակիորեն խոսում է երկրում նոր աշխատատեղերի ստեղծման և քաղաքացիների ընդհանուր կենսամակարդակի բարձրացման մասին։
Գաղափարախոսական շրջադարձ. Մղում դեպի աշխատանք
Անդրադառնալով բարեփոխմանը՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շեշտել է, որ նոր համակարգն ունի շատ կարևոր գաղափարախոսական և հայեցակարգային նշանակություն: Ըստ նրա՝ Կառավարության ջանքերը պետք է միտված լինեն քաղաքացիներին դեպի աշխատանքը մղելուն, այլ ոչ թե պետությունից աջակցություն ստանալու կախվածության պահպանմանը: Վարչապետը նաև հավելել է, որ վերջին տվյալներով՝ Հայաստանում ծայրահեղ աղքատության ցուցանիշն արդեն ձգտում է զրոյի։
Ցուցանիշ / Հայեցակարգ | Հին համակարգ («Փարոս») | Նոր համակարգ (Հուլիսի 1-ից) |
Հիմնական փիլիսոփայություն | Ընտանիքներին պահել նպաստի համակարգում | Դուրս բերել համակարգից՝ աշխատանքի միջոցով |
Ընտանիքների քանակ | 100,000 (2017 թ.) | 46,000 (Հունիս 2026 թ.) |
Աջակցության տեսակը | Գերակշռող ֆինանսական նպաստներ | Ոչ ֆինանսական ծառայությունների փաթեթներ |
Ոլորտային ներգրավում | Պասիվ սոցիալական խնամք | Կրթություն, առողջապահություն, զբաղվածություն |
Ինչպե՞ս է գործելու նոր մոդելը
Ըստ նախագծի հիմնավորման՝ բարեփոխումը բխում է ՀՀ կառավարության 2021-2026թթ. ծրագրի 4.6-րդ կետի պահանջներից, որոնց գլխավոր նպատակն է մինչև 2026 թվականը վերացնել ծայրահեղ աղքատությունը:
Նոր համակարգի հիմնական սկզբունքներն են.
Հասցեականության բարձրացում. Սոցիալական կարիքի ավելի ճշգրիտ գնահատում և դրան համաչափ ծառայությունների տրամադրում:
Սոցիալ-տնտեսական ակտիվացում. Աղքատության փուլային հաղթահարման մոդելների կիրառում՝ զբաղվածության, ինքնազբաղվածության, հմտությունների և կարողությունների զարգացման միջոցով:
Ոչ ֆինանսական ծառայություններ. Փաթեթների տրամադրում, որոնք ուղղված կլինեն քաղաքացիների առաջնային կրթական, առողջապահական և սոցիալական կարիքների բավարարմանը:
Հստակ ձևաչափ. Խնդիրների լուծման ամբողջական շղթայի ներդրում՝ խնդրի արձանագրման պահից մինչև դրա վերջնական կարգավորումը:
Հուլիսի 1-ից բոլոր մարզերում և Երևանում քաղաքացիների դիմումները կընդունվեն և կվերլուծվեն բացառապես այս նոր մեթոդաբանությամբ՝ աստիճանաբար վերացնելով ընտանիքների կախվածությունը պետական նպաստներից և ավելացնելով ինքնաբավ ու սեփական վաստակն ունեցող ընտանիքների թիվը:
