Վստահության ճգնաժա՞մ, թե՞ հաշվարկված խաղ․ ինչու է անկում ապրում դոլարը

Շուկաներում ձևավորվում է «վաճառիր Ամերիկան» տրամադրություն։

ԱՄՆ դոլարը երեքշաբթի օրը շարունակեց արժեզրկվել՝ հասնելով վերջին չորս տարվա ամենացածր մակարդակին արժութային զամբյուղի նկատմամբ։ Թուլացումը հատկապես խորացավ այն բանից հետո, երբ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց, որ դոլարի արժեքը «գերազանց է»՝ փաստացի ցույց տալով, որ մտահոգված չէ դրա անկմամբ։

Շուկաների մասնակիցների մեծ մասը սա ընկալեց ոչ թե որպես պատահական մեկնաբանություն, այլ որպես հստակ քաղաքական ազդակ։ Տարեսկզբից արդեն շուրջ 10% արժեզրկված դոլարի պայմաններում ներդրողները դա մեկնաբանում են որպես վարչակազմի լուռ կամ բացահայտ պատրաստակամություն թույլ տալու, որ դոլարը շարունակաբար թուլանա։

Վերլուծաբանների գնահատմամբ՝ Թրամփի ռազմավարությունը բավականին պարզ է․ տնտեսությունը «տաք» պահել միջանկյալ ընտրություններից առաջ, ճնշում գործադրել Դաշնային պահուստային համակարգի վրա և մրցունակ դարձնել ԱՄՆ արտահանումը ավելի թույլ դոլարի միջոցով։ Այդ ֆոնին դոլարի անկումը դիտարկվում է որպես գործիք, ոչ թե խնդիր։

Դոլարի թուլացումը հատկապես երկակի ազդեցություն ունի միջազգային շուկաների վրա։ Ասիական երկրների համար այն կարող է մեղմել ներմուծվող գնաճը և թեթևացնել տեղական արժույթների վրա ճնշումը։ Սակայն եթե արժեզրկման պատճառը ԱՄՆ-ի տնտեսական և քաղաքական վստահելիության նկատմամբ աճող կասկածներն են, ապա դա կարող է հանգեցնել բարձր տատանումների և ֆինանսական պայմանների խստացման, ինչը զարգացող շուկաների համար ցանկալի սցենար չէ։

Միաժամանակ նկատվում է հետաքրքիր պարադոքս․ օտարերկրյա ներդրողները շարունակում են գնել ԱՄՆ բաժնետոմսեր և պարտատոմսեր, սակայն փորձում են հնարավորինս չեզոքացնել դոլարային ռիսկը՝ ակտիվորեն հեջավորելով արժութային ազդեցությունը։ Այլ կերպ ասած՝ նրանք հավատում են ԱՄՆ ակտիվներին, բայց ոչ արժույթին։

Թույլ դոլարը շահավետ է բազմազգ կորպորացիաների համար, քանի որ արտասահմանում ստացված եկամուտները դոլարային հաշվարկով աճում են։ Սա partly բացատրում է, թե ինչու բաժնետոմսերի շուկան համեմատաբար հանգիստ է արձագանքել։ Մյուս կողմից՝ ներմուծվող ապրանքների թանկացումը կարող է առաջացնել գնաճային ճնշումներ, ինչն արդեն որոշակի ազդեցություն է թողնում պարտատոմսերի շուկայի վրա։

Որոշ վերլուծաբաններ նաև զգուշացնում են, որ եթե դոլարի անկումը չափազանց խորանա, Դաշնային պահուստային համակարգը կարող է հարկադրված լինել բարձրացնել տոկոսադրույքները՝ արժույթը կայունացնելու համար։ Դա կարող է հակասել ներկայիս տնտեսական քաղաքականության նպատակներին և նոր լարվածություն ստեղծել շուկաներում։

Վերջին օրերին շուկաներում ուժեղացել են նաև սպասումները հնարավոր համատեղ արժութային միջամտության վերաբերյալ՝ ԱՄՆ-ի և Ճապոնիայի իշխանությունների մասնակցությամբ։ Այս ֆոնին նախագահի հայտարարությունները ավելի են խորացնում այն համոզմունքը, որ դոլարի թուլացումը ոչ միայն հանդուրժվում է, այլև որոշ չափով խրախուսվում։

Ընդհանուր առմամբ, շուկաներում ձևավորվում է «վաճառիր Ամերիկան» տրամադրություն, որտեղ դոլարը հայտնվում է առաջին հարվածի տակ։ Ամենամեծ խնդիրը, ըստ ներդրողների, ոչ թե հենց թույլ դոլարն է, այլ անորոշության բարձր մակարդակը։ Ֆինանսական շուկաները ամենից շատ չեն սիրում անկանխատեսելիություն, իսկ ներկայիս քաղաքական ազդակները հենց այդ զգացողությունն են ուժեղացնում։

Արդյունքում, դոլարի ներկայիս թուլացումը դիտարկվում է ոչ թե մակրոտնտեսական հիմունքների, այլ քաղաքական վարքագծի հետևանք, ինչը ստիպում է շուկաներին վերագնահատել ԱՄՆ արժույթի դերը գլոբալ ֆինանսական համակարգում։