Որ ոլորտներն են ապահովել Հայաստանի տնտեսական աճը 2024-ին

Տնտեսական ակտիվության ցուցանիշները

2024 թվականի տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը (ՏԱՑ) կազմել է 108.0%, ինչը նշանակում է 8%-ով աճ 2023 թվականի համեմատ:

• Արդյունաբերական արտադրանքի ծավալը կազմել է 2.99 տրիլիոն դրամ, որը 4.7%-ով աճել է:
• Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի ծավալը կազմել է 958.8 միլիարդ դրամ, որը 1.6%-ով աճել է:
• Շինարարության ոլորտը մեծ թափ է հավաքել՝ 14.5% աճ, ծավալը՝ 709.5 միլիարդ դրամ:
• Ծառայությունների ոլորտում գրանցվել է 10.6% աճ, ընդհանուր ծավալը՝ 3.47 տրիլիոն դրամ:

Արդյունաբերություն

2024 թվականի արդյունաբերական արտադրանքի ծավալը կազմել է 2.99 տրիլիոն դրամ, ինչը 4.7%-ով ավելի է, քան 2023-ին:

• Հանքարդյունաբերության և բացահանքերի շահագործման ոլորտում կրճատում է գրանցվել՝ 8.6%-ով նվազում:
• Մշակող արդյունաբերությունում աճը կազմել է 6.5%:
• Էներգետիկ հատվածում արտադրությունն աճել է 12.6%-ով, հիմնականում էլեկտրաէներգիայի արտադրության հաշվին:

Գյուղատնտեսություն

Գյուղատնտեսության ոլորտում համախառն արտադրանքի ծավալը կազմել է 1.02 տրիլիոն դրամ, աճը՝ 1.9%:

• Բուսաբուծության արտադրանքի ծավալը կազմել է 1.45 տրիլիոն դրամ, աճը՝ 0.9%:
• Անասնաբուծության ոլորտում աճը կազմել է 2.2%, արտադրության ծավալը՝ 503.2 միլիարդ դրամ:
• Ձկնորսության ոլորտում աճը կազմել է 4.3%:

Շինարարություն

Շինարարության ծավալը 2024 թվականին կազմել է 709.5 միլիարդ դրամ, ինչը 14.5%-ով ավել է, քան 2023-ին:

• Պետական բյուջեի ֆինանսավորմամբ իրականացված շինարարական աշխատանքները կազմել են 182.2 միլիարդ դրամ, աճը՝ 14.8%:
• Մասնավոր հատվածի ֆինանսավորմամբ շինարարությունը կազմել է 342.9 միլիարդ դրամ, աճը՝ 11.1%:
• Բնակչության միջոցներով իրականացված շինարարությունը կազմել է 143.9 միլիարդ դրամ, ինչը 33.8%-ով ավել է, քան նախորդ տարի:

Առևտուր

2024 թվականի ընթացքում առևտրի շրջանառությունը կազմել է 6.37 տրիլիոն դրամ, աճը՝ 17%:

• Մանրածախ առևտուրը կազմել է 1.94 տրիլիոն դրամ, աճը՝ 7.9%:
• Մեծածախ առևտուրը կազմել է 4.18 տրիլիոն դրամ, աճը՝ 23.4%:
• Ավտոմեքենաների առևտրի ծավալը կազմել է 248.8 միլիարդ դրամ, սակայն նախորդ տարվա համեմատ 4.3%-ով նվազել է:

Արտաքին առևտուր

Հայաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունը կազմել է 30.1 միլիարդ դոլար, որը 41.5%-ով ավել է, քան 2023-ին:

• Արտահանումը կազմել է 13.1 միլիարդ դոլար, աճը՝ 53.1%:
• Ներմուծումը կազմել է 17.07 միլիարդ դոլար, աճը՝ 33.8%:
• Արտահանման հիմնական ուղղություններն են՝ ԵԱՏՄ երկրներ (3.34 միլիարդ դոլար), ԵՄ (611 միլիոն դոլար), այլ երկրներ (9.08 միլիարդ դոլար):

Աշխատաշուկա և աշխատավարձեր

Հայաստանում միջին ամսական անվանական աշխատավարձը 2024 թվականի դեկտեմբերին կազմել է 353,769 դրամ, ինչը 6.2%-ով ավելի է, քան 2023-ի նույն ամսին:

• Պետական հատվածում միջին աշխատավարձը կազմել է 314,226 դրամ:
• Ոչ պետական հատվածում՝ 369,072 դրամ:
• Աշխատուժի մասնակցության մակարդակը կազմել է 60.2%:
• Գործազրկության մակարդակը կազմել է 13.3%, որը համեմատաբար կայուն է:

Գնաճ և սպառողական գներ

2024 թվականի ընթացքում սպառողական գների ինդեքսը կազմել է 101.5%, ինչը նշանակում է 1.5%-ով աճ նախորդ տարվա համեմատ:

• Արդյունաբերական արտադրանքի արտադրողների գների ինդեքսը կազմել է 104.7%:
• Շինարարական ծառայությունների գների ինդեքսը կայուն է մնացել՝ 100.3%:

Ֆինանսական հատված

• ՀՀ պետական բյուջեի եկամուտները կազմել են 2.57 տրիլիոն դրամ, աճը՝ 9.3%:
• Պետական բյուջեի պակասուրդը կազմել է 376 միլիարդ դրամ:
• Պետական պարտքը 2024 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ կազմել է 5.09 տրիլիոն դրամ:

Բանկային հատված

• Հայաստանում բանկային հաճախորդների թիվը կազմել է 4.91 միլիոն:
• Բանկերում բնակչության ավանդների ընդհանուր ծավալը կազմել է 2.9 տրիլիոն դրամ, ինչը 11.5%-ով ավել է, քան 2023-ին:

Տրանսպորտ

• Բեռնափոխադրումների ծավալը կազմել է 16.83 միլիոն տոննա, որը 7.7%-ով պակաս է:
• Ուղևորափոխադրումների ծավալը կազմել է 225 միլիոն ուղևոր, ինչը 17.3%-ով ավել է:

Զբոսաշրջություն

2024 թվականին Հայաստան այցելած զբոսաշրջիկների թիվը կազմել է 2.2 միլիոն, ինչը 4.7%-ով պակաս է, քան 2023-ին։ Մեկնած զբոսաշրջիկների թիվը կազմել է 1.67 միլիոն, աճը՝ 8.3%։

***

2024 թվականը Հայաստանի համար տնտեսական աճի և զարգացման տարի էր, հատկապես արդյունաբերության, շինարարության և արտաքին առևտրի ոլորտներում։ Այնուամենայնիվ, գնաճը, պետական պարտքի ավելացումը և գործազրկության բարձր մակարդակը մնում են մարտահրավերներ, որոնք պահանջում են երկարաժամկետ ռազմավարական մոտեցում։ Տնտեսական կայունությունը պահպանելու և հետագա աճն ապահովելու համար անհրաժեշտ է խթանել նոր ներդրումները, բարելավել գործարար միջավայրը և շարունակել տնտեսական բարեփոխումները։   Բաժանորդագրվեք մեր Տելեգրամյան ալիքին՝ բիզնես ոլորտի ամենաթարմ և կարևոր նորություններին առաջինը ծանոթանալու համար: