Տեխնոլոգիաների աննախադեպ զարգացումը փոխում է տնտեսական դաշտը, աշխատանքային հարաբերություններն ու արտադրական գործընթացները։ Ռոբոտները և արհեստական բանականությունը (ԱԲ) վաղուց արդեն հեքիաթային պատկերացում չեն, այլ մեր կյանքի և տնտեսության անբաժան մասեր։ Բայց ի՞նչ է սպասվում մարդկանց և ռոբոտների համատեղ գոյակցությանը․ համագործակցությո՞ւն, թե՞ մրցակցություն։
Ռոբոտների ազդեցությունը տնտեսության վրա
Ռոբոտների ներմուծումը դարձել է տնտեսության տարբեր ոլորտների զարգացման շարժիչ ուժերից մեկը։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ընկերություններին նվազեցնել ծախսերը, բարձրացնել արտադրողականությունը և հաղթահարել շուկայի մարտահրավերները։ Ըստ գնահատականների՝ ռոբոտները տարեկան ավելացնում են համաշխարհային ՀՆԱ-ն միջինը 0.3-0.5%-ով։ Նրանց շնորհիվ արտադրության ծախսերը կրճատվում են 20-30%-ով։ Ավելին, մեծ տվյալների և մեքենայական ուսուցման շնորհիվ ԱԲ-ն օգնում է ավելի ճշգրիտ կանխատեսել շուկաների փոփոխությունները։
Կարևոր փաստեր.
- Արտադրական ռոբոտների օգտագործումը համաշխարհային տնտեսությունում տարեկան ավելացնում է ՀՆԱ-ն միջինը 0.3-0.5%-ով։
- Ռոբոտացված ձեռնարկությունները կրճատում են արտադրության ծախսերը 20-30%-ով։
- Մեծ տվյալների և մեքենայական ուսուցման շնորհիվ ԱԲ-ն ապահովում է առավել ճշգրիտ կանխատեսումներ շուկաների համար։
Չնայած ռոբոտները բերում են բազմաթիվ հնարավորություններ, դրանց տարածումը կարող է նաև սպառնալիք լինել աշխատատեղերի համար։ Արտադրության, լոգիստիկայի և սպասարկման ոլորտները առավել խոցելի են, որտեղ ավտոմատացված համակարգերը և ռոբոտները հաճախ փոխարինում են մարդկանց։ Արհեստական բանականությունը կարող է մինչև 2025 թվականը փոխարինել մինչև 85 միլիոն աշխատատեղ։ Սակայն այս իրավիճակը նաև նոր հնարավորություններ է ստեղծում։ Ռոբոտաշինության և ԱԲ-ի զարգացումը պահանջում է նոր մասնագիտություններ, ինչպիսիք են ռոբոտաշինության ինժեներները, ԱԲ-ի ծրագրավորողները և տվյալների վերլուծաբանները։
Ամենախոցելի ոլորտները.
- Արտադրություն. ավտոմատացված մեքենաները փոխարինում են մարդկանց։
- Լոգիստիկա. ռոբոտացված պահեստները և ինքնավար բեռնատարները նվազեցնում են վարորդների անհրաժեշտությունը։
- Սպասարկում. ռոբոտներն արդեն օգտագործվում են ռեստորաններում, հյուրանոցներում և այլ ծառայություններում։
Ռոբոտները՝ որպես տնտեսության ապագայի շարժիչ
Համաշխարհային բանկի զեկույցի համաձայն՝ ռոբոտաշինությունը կարող է դառնալ ապագա տնտեսության հիմնական շարժիչներից մեկը։ Բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտներում, օրինակ՝ Ճապոնիայում և Գերմանիայում, ռոբոտների ներդրումը զգալիորեն մեծացնում է աշխատանքի արդյունավետությունը։ Զարգացող երկրներում ռոբոտների կիրառումը կարող է հաղթահարել աշխատուժի պակասի խնդիրները՝ նպաստելով տնտեսական աճին։
Մարդկանց և ռոբոտների համատեղ ապագան Մարդկանց և ռոբոտների համագործակցությունն ապագայում կարող է դառնալ տնտեսության հիմքը։ Սա կպահանջի երկու հիմնական քայլ.- Կրթություն և վերապատրաստում. անհրաժեշտ է, որ մարդիկ զարգացնեն հմտություններ, որոնք թույլ կտան արդյունավետորեն համագործակցել ռոբոտների հետ։
- Կարգավորում և վերահսկում. պետք է ստեղծվեն միջազգային կանոնակարգեր, որոնք կկարգավորեն ռոբոտների կիրառումը՝ ապահովելով մարդկանց իրավունքների պաշտպանությունը։
