Խարդախության նոր ձև Հայաստանում. ինչպե՞ս պաշտպանվել և չհայտնվել զոհի դերում

Վերջին շրջանում Հայաստանում հայտնաբերվել է խարդախության նոր ձև, որը նպատակ ունի տիրանալ օգտատերերի բանկային տվյալներին: Մեդիափորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանը իր ֆեյսբուքյան էջում զգուշացրել է, որ այս սխեման օգտագործվում է գրեթե բոլոր գործող բանկերի անունից՝ հիմնականում սոցիալական մեդիա հարթակներում: Խարդախները, օգտվելով Facebook, Instagram և Telegram հարթակներից, առաջարկում են օգտատերերին կարծիք հայտնել բանկի աշխատանքի վերաբերյալ կամ մասնակցել հարցումներին՝ խոստանալով բոնուսներ ու այլ նվերներ: Սակայն, այդ առաջարկների հետևում թաքնված է վտանգավոր խարդախություն, որն ուղղված է բանկային հաշիվներից գումար գողանալուն:

Ինչպե՞ս է գործում սխեման

Խարդախության մեխանիզմը պարզ է, բայց վտանգավոր: Օգտատերերին տրամադրվում է հղում, որը ուղարկում է նրանց կեղծ բանկային կայք կամ հարցման էջ: Այդ կայքը, իր հերթին, կարող է շատ նման լինել իրական բանկային կայքերին՝ ինչի շնորհիվ մարդիկ չեն կասկածում և առանց ուշադրության թողնում վտանգը: Օգտատերերը, կարծելով, որ հարցում են լրացնում, մուտքագրում են իրենց գաղտնաբառը կամ այլ բանկային տվյալներ, ինչը հնարավորություն է տալիս խարդախներին ստանալ մուտք դեպի բանկային հաշիվներ։

Ինչպե՞ս պաշտպանվել խարդախությունից

1. Վստահեք միայն պաշտոնական աղբյուրներին Եթե ստանում եք նամակ կամ հաղորդագրություն, որը թվում է, թե ձեր բանկից է, ուշադրություն դարձրեք դրա ստուգման համար: Հիշեք, որ բանկերը երբեք չեն պահանջում գաղտնաբառ կամ այլ անձնական տվյալներ առցանց հարցումների միջոցով:
2. Չմտնել կասկածելի հղումներով Սոցցանցերում ստացած հղումները հաճախ խաբուսիկ են: Եթե որևէ բան կասկածելի է թվում, մի բացեք հղումը: Փոխարենը, ուղղակիորեն այցելեք ձեր բանկի պաշտոնական կայքը կամ կապ հաստատեք նրանց հետ:
3. Օգտագործեք երկքայլ պաշտպանություն (2FA) Ձեր բանկային հաշիվները պաշտպանելու համար միացրեք երկքայլ պաշտպանությունը: Դա նշանակում է, որ հաշվի մուտք գործելու համար պետք է լրացուցիչ գործողություն կատարել, օրինակ՝ ստանալ SMS-ով կամ հավելվածի միջոցով հաստատման կոդ:
4. Պարբերաբար ստուգեք ձեր հաշիվները Ամենօրյա ստուգումը ձեր հաշիվների վրա կարող է օգնել ժամանակին հայտնաբերել կասկածելի գործողություններ: Եթե տեսնում եք ձեր բանկային հաշվի վրա անսպասելի միջոցներ, անհապաղ դիմեք ձեր բանկին:
5. Օգտագործեք վստահելի հակավիրուսային ծրագրեր Հաճախ խարդախները օգտագործում են վնասաբեր ծրագրեր (մալվեր) ձեր սարքի տվյալները գողանալու համար: Տեղադրեք և պարբերաբար թարմացրեք հակավիրուսային ծրագրեր ձեր համակարգիչներում ու բջջային սարքերում:

Ինչպե՞ս վարքագիծը կասկածելի համարել

Խարդախները հաճախ աշխատում են շատ համոզիչ ձևով: Եթե ստանում եք հաղորդագրություն, որտեղ խոստանում են անսովոր բոնուսներ կամ հրավիրում են մասնակցել «հատուկ» ակցիաներին, դա կարող է լինել խաբեություն: Ուշադրություն դարձրեք, եթե հարցումը պարունակում է պահանջներ անձնական տվյալների կամ բանկային գաղտնաբառի վերաբերյալ:

Ի՞նչ անել, եթե ենթադրում եք, որ տուժել եք

Եթե արդեն լրացրել եք նմանատիպ կեղծ կայքում ձեր տվյալները, անհապաղ կապ հաստատեք ձեր բանկի հետ: Նույնիսկ եթե խարդախները դեռ չեն օգտագործել ձեր հաշիվը, բանկը կարող է ժամանակին միջոցներ ձեռնարկել՝ կանխելու վնասները: Հիշեք՝ բանկերը երբեք չեն պահանջում գաղտնաբառեր կամ անձնական տվյալներ հարցումների կամ սոցցանցերում ուղարկված հաղորդագրությունների միջոցով: