Լուրերը և հույզերը․ ինչու մարդիկ չեն ուզում լուրեր կարդալ

Լրատվական ոլորտը դժվար ժամանակներ է ապրում։ Վերջին տասնամյակում թերթերի եկամուտները նվազել են գրեթե մեկ երրորդով։ Երիտասարդները քիչ են կարդում լրատվամիջոցներ և ավելի շատ ժամանակ են անցկացնում սոցիալական ցանցերում կամ չաթբոտերի հետ։ Այդ հարթակներում լուրերը հաճախ խառնվում են ապատեղեկատվության հետ։

Այս ամենը ստիպում է մտածել՝ ի՞նչ է պակասում ժամանակակից լրագրությանը։ Շատ փորձագետներ կարծում են, որ պատասխանն է՝ հույզերը։

Հույզերն են որոշում՝ կկարդա՞ լսարանը, թե ոչ

Մարդը լուրը ընդունում է ոչ միայն փաստերով, այլև դրանց առաջացրած զգացմունքներով։

• Եթե լուրը միայն սթրես, հուսահատություն կամ ձանձրույթ է առաջացնում, լսարանը պարզապես դադարում է կարդալ։

• Իսկ եթե լուրը, նույնիսկ դժվար թեմայի դեպքում, կարողանում է ցույց տալ հույս կամ լուծման ուղի, մարդիկ ավելի պատրաստակամ են հետևել։

Pew Research-ի տվյալներով՝ լուրերը միջինում լսարանի մոտ առաջացնում են 4 անգամ ավելի շատ բացասական, քան դրական հույզեր։ Այդ պատճառով էլ մարդիկ լուրերից խուսափում են։

Հույզերը տարբեր են․ ակտիվացնող և անջատող

• Վախը կամ զայրույթը կարող են մղել մարդուն շարունակել հետևել լուրերին։

• Բայց հուսահատությունը, անհանգստությունը կամ ձանձրույթը հակառակ ազդեցությունն ունեն․ դրանք մարդուն հեռացնում են լրատվությունից։

Այսօր լրատվական ոլորտը հիմնականում հենց այդ «վանող» հույզեր է առաջացնում։

Որտե՞ղ է սխալը

Շատ լրագրողներ մտածում են, որ հույզերի մասին գրելն ոչ պրոֆեսոնալ, կողմնապահ կամ սենսացիայի հետեւից ընկնելու մոտեցում է։ Այդ պատճառով նրանք լուրերը ներկայացնում են միայն չոր փաստերով։ Բայց սա մեծ սխալ է․ լսարանը զգում է, որ իրենց զգացմունքները անտեսված են։

Մինչդեռ պոպուլիստները կամ ինֆլուենսերները սոցիալական մեդիայում հիանալի օգտագործում են հույզերի լեզուն և արագ գրավում են մարդկանց ուշադրությունը։

Ինչ կարելի է փոխել

Մասնագետները առաջարկում են մի քանի պարզ քայլ․

1. Լուրերը ներկայացնել այնպես, որ վերջում լսարանը հույս կամ վստահություն զգա, ոչ թե միայն հուսահատություն։

2. Լսարանից հարցնել ոչ միայն՝ «ինչ թեմաներն են կարևոր», այլև՝ «ինչ հույզեր են ուզում զգալ լուրերից»։

3. Լրագրության մոդելում հաշվի առնել ոչ միայն տեղեկացված լինելու, այլև հուզական կարիքները։

***

Լուրերը միշտ չեն կարող լինել ուրախ։ Բայց նույնիսկ ծանր պատմության մեջ հնարավոր է ընթերցողին տալ ոչ թե միայն վախ ու սթրես, այլ նաև ուժ ու կողմնորոշվելու հնարավորություն։

Եթե լրագրությունը չսովորի աշխատել հույզերի հետ, այն կշարունակի կորցնել լսարանը։ Իսկ եթե հույզերին տրվի իրենց արժանի տեղը, լրատվությունն իսկապես կարող է վերագտնել իր դերը հասարակության մեջ։

Պատրաստվել է ըստ '21st century journalism must befriend emotions to survive' հոդվածի

*հոդվածը պատրաստելիս օգտագործվել է նաեւ ԱԲ