Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը հանրապետությունում կազմել է 303,140 դրամ, ինչը 2024 թվականի համադրելի ցուցանիշի համեմատ աճել է 5.6%-ով։
Թեև աճը համազգային մակարդակով պահպանվել է, մարզային կտրվածքով պատկերը շարունակում է զգալիորեն տարբերվել․ որոշ մարզերում աշխատավարձերը զգալիորեն գերազանցում են միջինը, իսկ մյուսներում շարունակում են մնալ համեմատաբար ցածր մակարդակի վրա։
Սյունիք՝ ամենաբարձր աշխատավարձերով մարզը
2025 թվականին ամենաբարձր միջին ամսական անվանական աշխատավարձը գրանցվել է Սյունիքի մարզում՝ 358,347 դրամ։ Տարեկան աճը կազմել է 8.7%, ինչը ոչ միայն գերազանցում է հանրապետական միջին աճի տեմպը, այլ նաև ամենաբարձրերից մեկն է մարզերի շարքում։
Սյունիքի բարձր ցուցանիշը պայմանավորված է մի շարք գործոններով՝
-
հանքարդյունաբերության և էներգետիկայի ոլորտների մեծ մասնաբաժնով,
-
խոշոր արդյունաբերական ձեռնարկությունների գործունեությամբ,
-
սահմանային տարածաշրջանի ռազմավարական նշանակությամբ, որը նաև ենթադրում է պետական և մասնավոր ներդրումների ավելացում։
Այսպիսով, Սյունիքը ոչ միայն պահպանել է առաջատար դիրքը, այլև ավելացրել է իր առավելությունը մյուս մարզերի նկատմամբ։
Երևան՝ բարձր ցուցանիշ, բայց ոչ առաջին տեղում
Մայրաքաղաքում միջին ամսական աշխատավարձը կազմել է 348,141 դրամ, տարեկան աճը՝ 5.8%։
Երևանը շարունակում է մնալ աշխատաշուկայի կենտրոնը՝
-
բարձր վարձատրվող ծառայությունների,
-
ֆինանսական համակարգի,
-
տեղեկատվական տեխնոլոգիաների,
-
պետական կառավարման և միջազգային կազմակերպությունների կենտրոնացվածության շնորհիվ։
Այնուամենայնիվ, հետաքրքիր է, որ արդեն մի քանի տարի Սյունիքը առաջ է անցնում Երևանից՝ միջին աշխատավարձի ցուցանիշով։
Միջինից բարձր աճ արձանագրած մարզեր
2025 թվականին մի շարք մարզերում աճի տեմպերը գերազանցել են հանրապետական միջինը (5.6%)։
Արարատ
-
222,453 դրամ
-
5.9% աճ
Արարատը շարունակում է մնալ արդյունաբերական և գյուղատնտեսական կարևոր մարզերից մեկը, որտեղ աշխատավարձերի կայուն աճը պայմանավորված է արտադրական և վերամշակող ձեռնարկությունների գործունեությամբ։
Վայոց ձոր
-
202,612 դրամ
-
7.2% աճ
Վայոց ձորը առանձնանում է բարձր աճի տեմպով։ Թեև աշխատավարձերի մակարդակը դեռևս միջինից ցածր է, աճի արագությունը կարող է վկայել ներդրումային ակտիվության կամ զբոսաշրջության և գինեգործության ոլորտների աշխուժացման մասին։
Միջինից ցածր աշխատավարձ ունեցող մարզեր
Չնայած ընդհանուր աճին՝ մի շարք մարզերում աշխատավարձերը շարունակում են մնալ հանրապետական միջինից զգալիորեն ցածր։
Կոտայք
-
201,018 դրամ
-
4.3% աճ
Արմավիր
-
186,922 դրամ
-
5.5% աճ
Լոռի
-
171,479 դրամ
-
5% աճ
Արագածոտն
-
165,969 դրամ
-
3.1% աճ
Տավուշ
-
165,080 դրամ
-
5.3% աճ
Շիրակ
-
158,854 դրամ
-
5.1% աճ
Գեղարքունիք
-
150,233 դրամ
-
3.7% աճ
Հատկանշական է, որ ամենացածր միջին աշխատավարձը գրանցվել է Գեղարքունիքում, որտեղ ցուցանիշը մոտավորապես երկու անգամ ցածր է Սյունիքի համեմատ։
Տարածքային անհամաչափություն․ խորացող թե՞ կայունացող տարբերություն
Եթե համեմատենք ամենաբարձր և ամենացածր ցուցանիշները՝
-
Սյունիք՝ 358,347 դրամ
-
Գեղարքունիք՝ 150,233 դրամ
տարբերությունը կազմում է ավելի քան 208 հազար դրամ։
Սա ցույց է տալիս, որ տարածաշրջանային անհամաչափությունը շարունակում է մնալ լուրջ խնդիր։ Թեև բոլոր մարզերում արձանագրվել է աճ, այդ աճը դեռևս չի հանգեցրել հավասարակշռված աշխատաշուկայի ձևավորմանը։
Աճը որքանո՞վ է իրական բարելավում
Պետք է հաշվի առնել, որ խոսքը անվանական աշխատավարձի մասին է։ Սա նշանակում է, որ գնաճի ազդեցությունը ներառված չէ տվյալներում։
Եթե գնաճի մակարդակը մոտ է կամ գերազանցում է աշխատավարձերի աճին, ապա իրական եկամուտների աճը կարող է ավելի համեստ լինել, քան թվերը ցույց են տալիս։
Այդուհանդերձ, 5–8% աճը վկայում է աշխատաշուկայի հարաբերական կայունության և տնտեսական ակտիվության պահպանման մասին։
Որտե՞ղ են աճի հիմնական շարժիչները
Տվյալները վերլուծելով՝ կարելի է առանձնացնել մի քանի գործոն՝
-
Արդյունաբերություն և հանքարդյունաբերություն – բարձր վարձատրվող ոլորտներ, հատկապես Սյունիքում։
-
Ծառայությունների և ՏՏ ոլորտ – հիմնականում կենտրոնացած Երևանում։
-
Գյուղատնտեսություն և վերամշակում – մարզերում աշխատավարձերը համեմատաբար ցածր են, սակայն որոշ դեպքերում աճը արագ է։
-
Պետական հատված – որոշ մարզերում զգալի դեր ունի աշխատավարձերի ձևավորման մեջ։
2025 թվականին Հայաստանում աշխատավարձերի աճը շարունակվել է՝ պահպանելով դրական միտումը։ Սակայն մարզային անհամաչափությունը շարունակում է մնալ զգալի։
-
Ամենաբարձր աշխատավարձերը՝ Սյունիք և Երևան
-
Ամենացածր ցուցանիշները՝ Գեղարքունիք, Շիրակ, Տավուշ
-
Ամենաբարձր աճը՝ Սյունիք և Վայոց ձոր
Տնտեսական քաղաքականության կարևոր ուղղություններից մեկը պետք է լինի մարզերի միջև աշխատավարձային տարբերությունների նվազեցումը՝ ներդրումային միջավայրի բարելավման և բարձրարժեք աշխատատեղերի ստեղծման միջոցով։
2026 թվականին հիմնական հարցը կլինի՝ կշարունակվի՞ արդյոք աշխատավարձերի աճի այս տեմպը, և արդյոք այն կվերածվի իրական եկամուտների աճի՝ գնաճի պայմաններում։
