Ինչու՞ է 2024-ին ՀՀ ներքին պարտքը գերազանցում արտաքինին. պետական ֆինանսների վերլուծություն

ՀՀ պետական պարտքի կառուցվածքը և փոփոխությունները 2024թ.-ի հոկտեմբերի դրությամբ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ 2024թ. հոկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ պետական պարտքը կազմել է 4,889,541.5 մլն դրամ, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ավելացել է 418,064․6 մլն դրամով կամ 9․3%-ով։

Արտաքին պարտքի կրճատումը

2024թ. հոկտեմբերի դրությամբ ՀՀ արտաքին պարտքը կազմել է 2,429,040.8 մլն դրամ՝ նվազելով 123,176․8 մլն դրամով կամ 4․8%-ով։ Արտաքին պարտքի կառուցվածքում ՀՀ կառավարության պարտքը կազմել է 2,232,327.2 մլն դրամ, իսկ Կենտրոնական բանկի պարտքը՝ 196,713.5 մլն դրամ:

Ներքին պարտքի աճը

Ներքին պարտքը զգալի աճ է գրանցել՝ ավելանալով 541,241․4 մլն դրամով կամ 28․2%-ով և կազմելով 2,460,500.7 մլն դրամ։ Այն ներառում է ռեզիդենտների կողմից ձեռք բերված պետական գանձապետական պարտատոմսեր՝ 2,237,295.4 մլն դրամ, արտարժութային պետական պարտատոմսեր՝ 215,035.7 մլն դրամ, և ներքին երաշխիքներ՝ 8,169.6 մլն դրամ:

Պարտքը՝ դոլարային համարժեքով

387.05 դրամ փոխարժեքի հաշվարկով՝ 2024թ. հոկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ պետական պարտքը կազմել է 12․6 մլրդ ԱՄՆ դոլար։ Այդ թվում՝

• Արտաքին պարտքը՝ 6․3 մլրդ ԱՄՆ դոլար,
• Ներքին պարտքը՝ 6․4 մլրդ ԱՄՆ դոլար։

Համեմատության համար՝ 2023թ. նույն ժամանակահատվածում պետական պարտքը կազմում էր 11․12 մլրդ ԱՄՆ դոլար, ինչը նշանակում է, որ պետական պարտքն ավելացել է 1,517 մլն դոլարով կամ 13․6%-ով։ Այս տվյալները վկայում են, որ թեև արտաքին պարտքն անկում է գրանցել, ներքին պարտքի աճը զգալիորեն փոխհատուցել է այդ անկումը՝ պետական պարտքի ընդհանուր մակարդակը բարձրացնելով։ Տվյալ միտումները կարևոր են պետական ֆինանսների կառավարման և տնտեսական կայունության ապահովման առումով, քանի որ ներքին պարտքի մեծացումը կարող է ազդել տնտեսական գործունեության վրա՝ խթանելով ներքին ֆինանսական շուկայի զարգացումը։