ԱՄՆ դոլարի պատմական անկումը. ինչու են ներդրողները երես թեքում դոլարից

2025 թվականի առաջին վեց ամիսները նշանավորվեցին ԱՄՆ դոլարի արժեքի պատմական անկմամբ՝ նշելով վերջին 50 տարիների ընթացքում ամենավատ առաջին կիսամյակը: Այս անկման պատճառները բազմազան են՝ սկսած Դոնալդ Թրամփի մաքսային քաղաքականությունից մինչև ներդրողների վստահության նվազում ԱՄՆ տնտեսական ուղղության հանդեպ:

Դոլարի անկման ծավալներն ու պատճառնե՞րը

ԱՄՆ դոլարը 2025 թվականի սկզբից ի վեր արժույթների զամբյուղի նկատմամբ ընկել է շուրջ 10.8%-ով, ինչը ամենավատ առաջին կիսամյակն է 1973 թվականից ի վեր։ Այդ ընթացքում դոլարի ինդեքսը հասել է 2022 թվականի մարտից ի վեր ամենացածր մակարդակին։

Ներդրողները սկսել են վաճառել ամերիկյան արժույթը՝ մտահոգվելով Թրամփի տնտեսապես ռիսկային քաղաքականությունից․

  • Մաքսատուրքերի կտրուկ բարձրացում,

  • Հակասական հայտարարություններ Դաշնային պահուստային համակարգի նկատմամբ,

  • Հավանականությունը, որ Փաուելի փոխարինողը կստիպի տոկոսադրույքների իջեցում,

  • ԱՄՆ պետական պարտքի արագ աճ՝ պայմանավորված «մեծ, գեղեցիկ» բյուջեով։

Ֆինանսական շուկաների արձագանքը

Թեև դոլարը թուլացել է, ֆինանսական շուկաներում արձագանքն ավելի բարդ էր․

  • Եվրոն աճել է 5%-ով,

  • Ֆունտ ստեռլինգը հասել է 1.37 դոլարի՝ երեք տարվա ամենաբարձր մակարդակին,

  • Ոսկու գինը աճել է 25%-ով՝ որպես ավանդական անվտանգ ակտիվ,

  • S&P 500-ը սկզբում կտրուկ անկում է ապրել, սակայն հետո վերականգնվել և հասել ռեկորդային մակարդակի։

Ներդրողները բախվել են հակասական ազդակների․ մի կողմից՝ անկայունություն, մաքսատուրքեր և տոկոսադրույքների անորոշություն, մյուս կողմից՝ արհեստական բանականության ոլորտում առաջընթաց, որը բարձրացրել է որոշ տեխնոլոգիական ընկերությունների բաժնետոմսերը։

Ինչու են շուկաները բաժանվել

Տեխնոլոգիական ոլորտը եղել է խառը վիճակում․

  • Meta-ի բաժնետոմսերը աճել են 25%՝ ԱԲ ներդրումների շնորհիվ,

  • Իսկ Apple-ը կորցրել է գրեթե 20%՝ Չինաստանից ներմուծման մաքսատուրքերի և ԱԲ մրցավազքից հետ մնալու պատճառով։

Միևնույն ժամանակ, եվրոպական շուկաները գերազանցել են ԱՄՆ-ին․

  • Stoxx 600 աճել է 7%,

  • FTSE 100՝ 7.2%,

  • DAX՝ 20%։

Բազմաթիվ ներդրողներ սկսել են իրենց պորտֆելները տեղափոխել ԱՄՆ-ից դուրս՝ համարելով, որ երկիրը կորցնում է իր նախկին կայունության դիրքը։

Ապագայի անորոշությունը

AJ Bell-ի վերլուծաբան Դեն Քոթսվորթը նշել է, որ շուկաները այժմ վերակառուցում են ակտիվների բաշխման ռազմավարությունները, իսկ UBS-ի Դին Թըրները նշել է, որ գարնան շոկից հետո վերականգնումը պայմանավորված է ԱԲ եկամուտների աճով և մաքսատուրքերի ժամանակավոր դադարեցմամբ։

Այնուամենայնիվ, մնացյալ 2025 թվականը դեռևս պարունակում է մեծ անորոշություն՝ կապված՝

  • Թրամփի տնտեսական քաղաքականության հետ,

  • Դաշնային պահուստային համակարգի ղեկավարության և տոկոսադրույքների հնարավոր փոփոխությունների հետ,

  • Արտաքին առևտրային լարվածության պահպանման կամ խորացման ռիսկերի հետ։

Եզրահանգում․ ԱՄՆ դոլարի կտրուկ թուլացումը 2025-ի առաջին կիսամյակում միայն մեկ պատճառ չունի. այն արտացոլում է ներդրողների արձագանքը տնտեսական և քաղաքական որոշումների բարդ համադրությանը։ Հետագա զարգացումները կախված կլինեն ոչ միայն Թրամփի վարչակազմի քայլերից, այլև գլոբալ տնտեսության դիմադրողականությունից։

Աղբյուր՝ https://www.theguardian.com/business/2025/jun/30/us-dollar-first-half-trump-tariffs