
Հայաստանում 2024 թվականին գրանցվել է կիբեր գողությունների զգալի աճ՝ 788 դեպք, ինչը 25,1%-ով կամ 158 դեպքով ավելի է, քան նախորդ տարվա ցուցանիշը (630 դեպք): Այս մասին տեղեկացնում է Գլխավոր դատախազության տարեկան զեկույցը:
Երևանը՝ կիբեր հանցագործությունների կենտրոն
Կիբեր գողությունների կեսից ավելին՝ 428 դեպք կամ 54,3%, գրանցվել է Երևանում: Այս ցուցանիշը նույնպես աճել է 12,3%-ով՝ նախորդ տարվա համեմատ ավելանալով 47 դեպքով:
Կիբեր գողությունների պատճառները
Ըստ զեկույցի, կիբեր հանցագործությունների աճը պայմանավորված է մի քանի գործոններով.
-
Թվային տեխնոլոգիաների և ծրագրային ապահովման արագ զարգացում: Ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներմուծումը հաճախ առաջացնում է նոր խոցելիություններ:
-
Ֆինանսական ծառայությունների թվայնացում: Բանկային և ֆինանսական գործարքների թվայնացումը նպաստում է հանցագործների կողմից նոր մեթոդների օգտագործմանը:
-
Տեղեկատվական անվտանգության բացթողումներ: Նորարար լուծումները հաճախ չեն ուղեկցվում բավարար անվտանգության միջոցներով:
-
Քաղաքացիների իրազեկման պակաս: Բազմաթիվ քաղաքացիներ չեն հետևում բանկային քարտերի անվտանգության կանոններին կամ անտեսում են դրանք:
-
Անձնական տվյալների բացահայտում: Հանցավոր խմբերը հաճախ օգտագործում են այն փաստը, որ քաղաքացիները կիսում են իրենց բանկային քարտերի տվյալները:
Հանցագործությունների հայտնաբերման ցուցանիշների բարելավումը
Չնայած դեպքերի աճին, նկատվել է նաև հանցագործությունների բացահայտման ցուցանիշների բարձրացում՝ 1,7%-ից հասնելով 2,5%-ի:
Դատական գործերի վիճակագրությունը
2024 թվականին դատարան ուղարկված կիբեր գողությունների գործերից մեկը ներառում է 7882 դրվագ, մյուսը՝ 1404, իսկ երրորդը՝ 712: Հանցագործությունների մեծ մասը վերաբերում է բազմապրոֆիլ քրեական գործերին:
Կանխարգելման միջոցառումներ
Գլխավոր դատախազությունը նշում է, որ վերջին տարիներին շարունակաբար իրականացրել է իրազեկման արշավներ՝ քաղաքացիներին զգուշացնելու կիբեր գողությունների վտանգների մասին: Այնուամենայնիվ, անհրաժեշտ է լրացուցիչ աշխատանք՝
-
Անվտանգության կրթական ծրագրերի իրականացում՝ քաղաքացիներին տեղեկացնելու բանկային քարտերի անվտանգության կանոններին:
-
Հանրային իրազեկման արշավների ակտիվացում՝ կիբեր հանցագործությունների դեմ պայքարի շրջանակներում:
-
Ֆինանսական հաստատությունների հետ համագործակցություն՝ ծրագրային ապահովման թարմացման և անվտանգության միջոցառումների մշակման ուղղությամբ: