ՏՏ ոլորտի ու ռազմարդյունաբերության արդյունքները Հայաստանում․ կարևոր շեշտադրումներ՝ ԲՏԱ նախարարի ասուլիսից

Ասուլիսը կարևոր էր ինչպես տեխնոլոգիական ոլորտի աճի դինամիկայի, այնպես էլ միջազգային համագործակցության տեսանկյունից։

Youtube-ի մոնետիզացիայի ակտիվացում․ կարևոր քայլ թվային տնտեսության համար

Նախարարը տեղեկացրեց, որ ՀՀ կառավարությունը՝ մասնավորապես ԲՏԱՆ-ը, ինչպես նաև ԱԳՆ գործընկերները, երկար ժամանակ բանակցություններ են վարել Google և Youtube ընկերությունների հետ՝ նպատակ ունենալով ակտիվացնել Youtube-ի գործընկերային ծրագիրը Հայաստանում։

Մխիթար Հայրապետյանի խոսքով՝ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի՝ Երևան կատարած այցի ընթացքում Youtube-ը հանդես է եկել հայտարարությամբ, ըստ որի՝ մոնետիզացիան Հայաստանում կակտիվացվի գարնանը։

«Համենայնդեպս, մեզ հետ բանավոր զրույցներում նշվել է, որ ամենայն հավանականությամբ այն ապրիլի վերջին-մայիսի սկզբին կակտիվացվի»,– նշել է նախարարը։

Նախկինում նախարարությունը հայտարարությամբ ընդգծել էր, որ սա կարևոր քայլ է Հայաստանի թվային տնտեսության ամրապնդման, ինչպես նաև հայկական բովանդակության, մշակույթի և նորարարության գլոբալ տեսանելիության խթանման ուղղությամբ։

Youtube-ի դրամայնացման հնարավորության գործարկումը հնարավորություն կտա հայաստանյան ստեղծարարներին, մեդիա հարթակներին և թվային բովանդակություն ստեղծողներին եկամուտ ստանալ անմիջապես հարթակից՝ մեծացնելով ոլորտի ներդրումային գրավչությունը։

---

ՏՏ ոլորտի քանակական և տնտեսական աճը․ 2017–2025

Ասուլիսի ընթացքում նախարար Հայրապետյանը ներկայացրեց ՏՏ ոլորտի վերջին տարիների աճի տպավորիչ ցուցանիշները՝ համեմատելով 2017 և 2025 թվականները։

Գործող ընկերությունների թիվ

• 2017 թվական՝ 650 ընկերություն

• 2024 թվական՝ 8396 ընկերություն

• 2025 թվական՝ 12.026 ընկերություն

Նախարարի խոսքով՝ 2025 թվականին 2017-ի համեմատությամբ աճը կազմել է 18,5 անգամ։

Այս ցուցանիշը վկայում է ոլորտի ինստիտուցիոնալ ընդլայնման, նորաստեղծ ընկերությունների ակտիվության և ներդրումային միջավայրի զարգացման մասին։

Աշխատակիցների թիվ

• 2017 թվական՝ 15.350 աշխատակից

• 2024 թվական՝ 41.541 աշխատակից

• 2025 թվական՝ 41.431 աշխատակից

2025 թվականին 2017-ի համեմատությամբ աշխատակիցների թվի աճը կազմել է 2,6 անգամ։

Թեև վերջին տարվա ընթացքում աշխատակիցների քանակը գրեթե կայուն է մնացել, ընդհանուր դինամիկան ցույց է տալիս ոլորտի երկարաժամկետ ընդլայնում և աշխատաշուկայի կառուցվածքային փոփոխություն։

Շրջանառություն

• 2017 թվական՝ 306 մլրդ 40 մլն դրամ

• 2024 թվական՝ 915 մլրդ 800 մլն դրամ

• 2025 թվական՝ ավելի քան 1 տրիլիոն դրամ

2017 թվականի համեմատությամբ 2025-ին ոլորտի շրջանառության աճը կազմել է 3,2 անգամ։

Այս ցուցանիշը ցույց է տալիս ոչ միայն ընկերությունների թվի աճ, այլև արտադրողականության և եկամտային հզորության բարձրացում։

Արտահանման ծավալներ

• 2017 թվական՝ 135 մլրդ 440 մլն դրամ

• 2024 թվական՝ 702 մլրդ 102 մլն դրամ

• 2025 թվական՝ 711 մլրդ 500 մլն դրամ

2025 թվականին 2017-ի համեմատությամբ արտահանման աճը կազմել է 5,2 անգամ։

Սա կարևոր ցուցանիշ է Հայաստանի համար՝ որպես տեխնոլոգիական արտադրանք և ծառայություններ արտահանող երկիր։

---

Ռազմարդյունաբերություն․ պետական ֆինանսավորման աճ և նոր տրամաբանություն

Ասուլիսի ընթացքում անդրադարձ եղավ նաև ռազմարդյունաբերության ոլորտին։

Նախարարի խոսքով՝ 2025 թվականին նախարարության գործիքակազմի շրջանակում ռազմարդյունաբերության ոլորտում գիտահետազոտական աշխատանքների և փորձարարական մշակումների պետական ֆինանսավորումը կազմել է ավելի քան 2 միլիարդ 100 միլիոն դրամ։

Այս ցուցանիշը 50 տոկոսով գերազանցում է 2024 թվականին արձանագրված արդյունքը։

Մխիթար Հայրապետյանը նշեց, որ ֆինանսավորման աճը պայմանավորված է համակարգային, բովանդակային բարեփոխումներով, որոնք բարձրացրել են ծրագրի գրավչությունը ռազմարդյունաբերական ընկերությունների համար։

Նոր կարգ և տեխնոլոգիական պատրաստության մակարդակ

Ռազմարդյունաբերության ոլորտում իրականացվել են մի շարք կարևոր փոփոխություններ․

• Սահմանվել է գիտահետազոտական և փորձակոնստրուկտորական աշխատանքների (ԳՀՓԿԱ) նոր կարգ։

• Պարզեցվել և հստակեցվել է ֆինանսավորման գործընթացը։

• Ներդրվել է տեխնոլոգիական պատրաստության մակարդակի հայեցակարգը։

Այս նոր տրամաբանությունը թույլ է տալիս ընկերություններին բարդ մշակումները զարգացնել փուլային եղանակով՝ իրար հաջորդող գիտահետազոտական և փորձարարական աշխատանքների միջոցով։

Նախարարի խոսքով՝ այս մոդելը հնարավորություն է տալիս նաև սկսնակ ընկերություններին ներգրավվել գործընթացում՝ սկսելով փոքր ֆինանսավորումից և քայլ առ քայլ հասունացնելով իրենց տեխնոլոգիական լուծումները։

---

Համակարգային արդյունքներ և ռազմավարական ուղղություն

Ամփոփելով՝ նախարար Հայրապետյանի ներկայացրած տվյալները ցույց են տալիս, որ վերջին տարիներին բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում արձանագրվել է թե՛ քանակական, թե՛ որակական աճ։

• ՏՏ ընկերությունների բազմակի աճ

• Շրջանառության և արտահանման զգալի ավելացում

• Ռազմարդյունաբերության ֆինանսավորման ընդլայնում

• Միջազգային տեխնոլոգիական հարթակների հետ համագործակցության խորացում

Youtube-ի մոնետիզացիայի ակնկալվող ակտիվացումը կարող է դառնալ հերթական խթանը ստեղծարար տնտեսության զարգացման համար՝ միաժամանակ ուժեղացնելով Հայաստանի դիրքը թվային գլոբալ միջավայրում։

Այս համատեքստում նախարարության քաղաքականությունը միտված է ոչ միայն ոլորտի ընդլայնմանը, այլև դրա կառուցվածքային կայունացմանը և միջազգային մրցունակության բարձրացմանը։