Վիեննայի տեխնիկական համալսարանի հետազոտողների նոր ուսումնասիրությունը, որը հրապարակվել է Journal of Maps ամսագրում, ահազանգում է Եվրոպայում բնակարանային մատչելիության սուր ճգնաժամի մասին: Ավելի քան 30 երկրների անշարժ գույքի և եկամուտների տվյալների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ եվրոպական քաղաքների միջին եկամուտ ունեցող բնակիչների գրեթե կեսը (44%) ի վիճակի է ձեռք բերել ընդամենը 50 քմ-ից պակաս մակերեսով բնակարան՝ փոքր մեկսենյականոց տուն կամ ստուդիա:
Առավել մտահոգիչ է այն փաստը, որ եվրոպացիների 39%-ը չի կարող իրեն թույլ տալ անգամ նման չափի բնակարանի վարձակալությունը:
Հետազոտության հիմնական թվերն ու աշխարհագրությունը
Գիտնականները վերլուծել են անշարժ գույքի վաճառքի և վարձակալության շուրջ 22 մլն հայտարարություն (ESPON HOUSE4ALL նախագծի շրջանակներում): Հաշվարկներն իրականացվել են հետևյալ պայմանով. տարեկան եկամտի մեկ երրորդը հատկացվում է 30-ամյա հիփոթեքի մարմանը:
70%-ից ավելին — Եվրոպայի բնակչության այս հատվածն ապրում է տարածաշրջաններում, որտեղ միջին եկամտով հիփոթեքը թույլ է տալիս գնել առավելագույնը 75 քմ մակերես:
Ամենախնդրահարույց գոտիները — Մայրաքաղաքներ, խոշոր քաղաքներ (Փարիզի, Բեռլինի, Մադրիդի շրջակայքը), ծովափեր և լեռնային զբոսաշրջային կենտրոններ:
Ամենացածր մատչելիությամբ երկրները — Պորտուգալիա, Լեհաստան և Նիդեռլանդներ:
Ճգնաժամի պատճառներն ու ազդեցությունը
Վիեննայի տեխնիկական համալսարանի պրոֆեսոր և հետազոտության գլխավոր հեղինակ Ֆրանցիսկա Զիլկերի խոսքով՝ իրավիճակն ամենածանրն է հարվածում անշարժ գույքի շուկա առաջին անգամ մուտք գործողներին և հաճախակի բնակավայր փոխողներին:
Զբոսաշրջության ազդեցությունը — Երկրորդ բնակարանների գնումը և կարճաժամկետ վարձակալության (օր.՝ Airbnb) տարածումը կրճատում են առաջարկը տեղացիների համար՝ բարձրացնելով գները:
Աշխարհագրական շղթայական ռեակցիան — Խոշոր քաղաքներում գների աճը շղթայաբար բարձրացնում է անշարժ գույքի արժեքը նաև հարևան արվարձաններում:
Եկամուտների անհամաչափություն — Խնդիրը միայն գների մեջ չէ, այլև եկամուտների ցածր մակարդակի: Հետևաբար, անհրաժեշտ է զուգահեռաբար բարձրացնել գնորդների/վարձակալների ֆինանսական հնարավորությունները:
Հնարավոր լուծումներն ու հետազոտության սահմանափակումները
Հեղինակներն առաջարկում են հատուկ կարգավորումներ սահմանել զբոսաշրջային գոտիներում՝ սահմանափակելով կարճաժամկետ վարձակալությունն ու երկրորդ տների շուկան:
Միևնույն ժամանակ, հետազոտողները նշում են, որ վերլուծությունն ունի որոշակի սահմանափակումներ. օգտագործվել են հայտարարությունների մոտավոր, այլ ոչ թե իրական գործարքների գները, հաշվի չեն առնվել կանխավճարի անհրաժեշտության պես ֆինանսական խոչընդոտները, իսկ համայնքային մակարդակով վերլուծությունը կարող էր բաց թողնել առանձին թաղամասերի միջև առկա տարբերությունները:
