Բանկերի անունից WhatsApp-ով, Telegram-ով ստացվող հաղորդագրությունները վիրուսներ են․ մեդիափորձագետ
Հունիսի 11-ից Շենգենյան վիզայի արժեքը կթանկանա՝ կազմելով 90€ մեծահասակների համար եւ 45€ `6-12 տարեկան երեխաների համար
Դոլարը, ռուբլին և ոսկու գինը նվազել են. ՀՀ ԿԲ, 23/05/24
ՀԲ. Հայաստանի տնտեսական ակտիվությունն աճել է 2024թ. մարտին
ՄՊՀ-ն վարույթ է հարուցել «Ջիջի» ընկերության նկատմամբ հասարակության մոլորեցման առերևույթ հատկանիշներով
Հայաստանի բյուջեի պակասուրդը մարտին կազմել է 4,7մլրդ դրամ, տարեսկզբից մասնաբաժինը ՀՆԱ–ում՝ 0,01%․ ՀԲ
Nvidia-ի եկամուտը եռապատկվել է՝ հասնելով 26 միլիարդ դոլարի
Հայաստանի պետական հետաքրքրությունների ֆոնդը (ANIF) կլուծարվի
Ճապոնիայում իրական աշխատավարձերը 2023 ֆինանսական տարում նվազել են 2.2%-ով
Կառավարությունը շուրջ 3 միլիարդ դրամ կհատկացնի 10 կրթահամալիր կառուցելու համար
Մայիսի 24-ին հանրապետության բոլոր դպրոցներում հնչելու է վերջին զանգը
Կառավարության նիստի օրակարգում 43 հարց էր, որից 40-ը չզեկուցվող, 1-ը՝ գաղտնի
Կառավարությունը ցեմենտի ներմուծման ժամանակավոր սահմանափակում կիրառեց
Երևանի հասարակական տրանսպորտը սկսել է աշխատել բնականոն հունով
Bitcoin-ի փոխարժեքը նվազել է. 23/05/24
2024 թվականի ապրիլին եկամուտ ստացող աշխատատեղերի թվաքանակը կազմել է 747,419
Ակբա բանկը կաջակցի ՓՄՁ-ներին զարգանալ Եվրոպայի և Ասիայի շուկաներում
Մայիսի 24–ից ջերմաստիճանը կնվազի 4-6 աստիճանով
Հայտնի են «Ոզնի» մրցաշարի հաղթող թիմերը. Evoca Bank
Visa-ն և ՎԶԵԲ-ը ստորագրել են հուշագիր՝ խթանելու թվային վճարումները, ՓՄՁ-ները և կանանց հզորացումը Հայաստանում

Հայաստանի տնտեսական պայթյունը. կախվածություն ԵԱՏՄ-ից կամ ճանապարհ դեպի գլոբալ շուկաներ

Մյս 14, 2024 18:30
25
ADS

Հայաստանի տնտեսությունը վերելքի մեջ է՝ շնորհիվ Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) անդամակցության: Վերջին տասը տարիների ընթացքում ԵԱՏՄ-ն դարձել է Հայաստանի տնտեսական առաջընթացի կարևոր հենասյունը, հատկապես արտահանման և գյուղատնտեսության ոլորտներում: Սակայն այս հաջողությունները մեծապես հիմնված են ԵԱՏՄ-ի վրա, ինչը երկարաժամկետ հեռանկարում վտանգավոր է։

2023 թվականին Հայաստանի և ԵԱՏՄ երկրների միջև ապրանքաշրջանառությունն աճել է 43%-ով՝ հասնելով 7.6 միլիարդ դոլարի: Հայաստանի տնտեսական աճը 2022 թվականին կազմել է 12.6%, իսկ 2023 թվականին՝ 9.4%: Չնայած այս հաջողություններին, ԵԱՏՄ-ից և Ռուսաստանից կախվածությունը զգալի ռիսկեր է պարունակում՝ խոցելի դարձնելով Հայաստանի տնտեսությունը արտաքին քաղաքական փոփոխությունների և պատժամիջոցների նկատմամբ:

Հայաստանի տնտեսական վերելքին նպաստել են նաև այլ գործոններ: Ռուս-ուկրաինական պատերազմը հանգեցրել է ռուսական ռելոկանտների հոսքին Հայաստան, ինչը բերել է լրացուցիչ ներդրումներ և տնտեսական ակտիվություն: Արևմտյան պատժամիջոցների խուսափելու համար որոշ երկրներ օգտվում են Հայաստանի միջոցով Ռուսաստանի հետ կապեր հաստատելու հնարավորությունից:

Հայաստանի տնտեսության զարգացման նոր հեռանկարներ են բացվել ԱՄԷ-ի հետ համագործակցության շնորհիվ: 2023 թվականին ԱՄԷ-ն դարձել է Հայաստանի ներդրումային գործընկերների ցանկի առաջատարը և երկրորդ խոշորագույն առևտրային գործընկերը՝ փոխադարձ առևտրի ծավալներով:

Հայաստանի և ԱՄԷ-ի միջև առևտրաշրջանառության ծավալը հասել է 2.8 միլիարդ դոլարի: ԱՄԷ-ից ներդրումների մեծ մասը ուղղվել է մետաղական հանքաքարի արդյունահանմանը, ինչը նախկինում ներդրում չի ունեցել, ինչը կարող է պայմանավորված լինել Ռուսաստանի հանդեպ կիրառվող պատժամիջոցների խուսափելու փորձերով:

Կառավարության ներկայացուցիչները ասում են, որ ներդրումները Հայաստանում դիվերսիֆիկացված են՝ ներառելով ոչ միայն Ռուսաստանը, այլև Հնդկաստանը, Չինաստանը, Ճապոնիան և ԵՄ երկրները: 2023 թվականի առաջին կիսամյակում ԱՄԷ-ից ներդրումների զուտ ներհոսքը հասել է 268 միլիոն դոլարի, որի 98%-ը բաժին է ընկել օտարերկրյա ուղղակի ներդրումներին (ՕՈՒՆ):

Չնայած ԵԱՏՄ-ի ընձեռած հնարավորություններին, Հայաստանի համար անհրաժեշտ է բազմակողմանի մոտեցում՝ պատրաստվելով համագործակցել այլ բիզնես միջավայրերի հետ: Եվրոպայի, արևմտյան այլ երկրների, Չինաստանի և Հնդկաստանի հետ կապերի ամրապնդումը հնարավորություն կտա նվազեցնել կախվածությունը ԵԱՏՄ-ից: Հայաստանի համար հեռանկարային են նաև տնտեսական հարաբերությունների զարգացումը Միացյալ Նահանգների, Կանադայի և Հարավային Ամերիկայի երկրների հետ:

Բացի այդ, կարևոր է Հայաստանում բիզնես մեդիայի կայացումը: Արդյունավետ և թափանցիկ տեղեկատվական հարթակների առկայությունը կօգնի ներդրողներին և գործարարներին ավելի հստակ պատկերացում կազմել Հայաստանի տնտեսության հնարավորությունների մասին: Բիզնես մեդիայի զարգացումը կնպաստի երկրի տնտեսության նկատմամբ վստահության ամրապնդմանը և նոր ներդրումների ներգրավմանը:

Գործնական խորհուրդներ՝ ինչպես կայացնել բազմակողմանի տնտեսական մոտեցում

  1. «Ներդրումային աթոռիների» ստեղծում. Պետք է ստեղծել հատուկ գոտիներ ներդրումների համար՝ ցածր հարկային դրույքաչափերով և պարզեցված կարգավորումներով, խթանելով ներդրումներ տարբեր երկրներից:
  1. Ազատ առևտրի պայմանագրեր. Պետք է նախաձեռնել և ստորագրել ազատ առևտրի պայմանագրեր ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Եվրոպայի և Հարավային Ամերիկայի երկրների հետ:
  1. Տեխնոլոգիաների և նորարարության կենտրոններ. Պետք է ստեղծել բարձր տեխնոլոգիական և նորարարական կենտրոններ, տրամադրելով ֆինանսական աջակցություն և հարկային արտոնություններ ստարտափներին և նորարարական ձեռնարկություններին:
  2. Մասնագիտական ուսուցման ծրագրեր. Պետք է ներդրումներ կատարել մասնագիտական ուսուցման ծրագրերում՝ զարգացնելով տեղական մասնագետների հմտությունները և համապատասխանեցնելով դրանք միջազգային չափանիշներին:
  1. Բիզնես ֆորումներ և համաժողովներ. Պետք է կազմակերպել միջազգային բիզնես ֆորումներ և համաժողովներ՝ ներգրավելով տարբեր երկրների գործարարներին և ներդրողներին, խթանելով գործարար կապերը և համագործակցությունը:

Հայաստանի տնտեսական ռազմավարությունը պետք է ներառի ոչ միայն ԵԱՏՄ հետ ինտեգրացիան, այլ նաև արտաքին շուկաներում նոր հնարավորությունների ակտիվ որոնումը՝ ապահովելով տնտեսական կայունություն և աճի շարունակականություն։

 

Մեկնաբանություն