Եղանակի տեսությունը հուլիսի 21-ին. սպասվում են փոփոխություններ. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
Ինչ է պետք ժամանակակից հայ բիզնեսին. Արհեստական բանականության ստեղծած ֆանտաստիկ հարցազրույցը Ալեքսանդր Մանթաշյանցի հետ. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
Ինչպես Routine CrowdStrike թարմացումը խափանեց աշխարհի համակարգիչները. Bloomberg. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
Լուրեր ներդրողների համար. Limitless Asset Management. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
Ջուր չի լինի. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
Ավանդաբար հուլիսի երրորդ կիրակին նշվում է որպես հանքագործների և մետալուրգների մասնագիտական օր
Ալեքսանդր Մակեդոնացու 5 անսպասելի դասերը լավ մենեջերի համար. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
2024-ի մայիսին Հայաստանում աշխատատեղերը աճել են 37,269-ով, հասնելով 752,260-ի ռեկորդային ցուցանիշի
Քո կողքին. IDBank-ի idcoin-ով աջակցությունը արցախցիներին. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
ԻՆչ կլիներ եթե Լարիք Քինգը հարցազրույց վերցներ ChatGPT-ից. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
Եղանակի տեսությունը հուլիսի 20-ին. սպասվում է եղանակի կտրուկ փոփոխություն. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
Հուլիսի 20-ի միջազգային առևտրի վիճակագրական ամփոփումը. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
Triple S վենչուրային ընկերությունը 150,000 ԱՄՆ դոլար ներդրում է կատարել Sparxell ստարտափում
Հայաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունը 2024թ. հունվար-մայիսին կազմել է 16․34 մլրդ դոլար. առաջատար գործընկերը Ռուսաստանն է
ՀՀ բանկերում 2024թ. ապրիլի դրությամբ սպասարկվում է 4.76 մլն հաճախորդ
Երևանի և մարզերի մի շարք հասցեներում լույս չի լինի. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
Ինչ չանել, երբ փորձում եք մոտիվացնել ձեր թիմը. HBR. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
Հուլիսի 20-ի կրիպտոարժույթների փոխարժեքները. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
Բիզնես Ozon-ում՝ ինչպե՞ս խանութ բացել մարքեթփլեյսում ընդամենը 4 քայլով. մանրամասները՝ ABnews.am կայքում
Հունիսին ՀՀ-ում սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքի գներն աճել են 0.7%-ով, միրգը և բանջարեղենը՝ 6.3% և 7%-ով

Բյուջեի հիմքում դրված հարկեր/ՀՆԱ հարաբերակցության էական բարելավումը ռիսկեր է պարունակում

Դկտ 8, 2023 13:38
22
ADS

«ԼՈՒՅՍ» հիմնադրամը վերլուծել է ՀՀ 2024թ. պետական բյուջեն։

Պետական բյուջեն իրենից ներկայացնում է կառավարության ֆինանսական պլանը առաջիկա տարվա համար, որտեղ ներառվում է տեղեկատվություն այն մասին, թե ինչ ծրագրեր են ֆինանսավորվելու, և որոնք են լինելու պետական եկամուտների և բյուջետային մուտքերի աղբյուրները: Բնականաբար, բյուջեի հիմքում ընկած է տնտեսական իրավիճակից բխող հնարավորությունների շրջանակը (եկամուտները), ինչպես նաև կառավարության ստանձնած պարտավորությունները և ծրագրային առաջնահերթությունները:

ՀՀ 2024թ. պետական բյուջեի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ.

2023թ. տնտեսական աճը, կրելով նախորդ տարվա դրական գործոնների ազդեցությունները, շարունակում է մնալ բարձր, սակայն ունի դանդաղման միտում: Տարեսկզբին տնտեսական աճը բավական բարձր էր, սակայն տարվա երկրորդ կեսին՝ հունիս-հուլիս ամիսներից սկսած տնտեսական ակտիվության աճի տեմպը դանդաղել է՝ գտնվելով 6%-ի շուրջ մակարդակում: Եթե աճի տեմպի դանդաղումը շարունակվի, ապա 2024թ. կարող է վտանգվել կառավարության 7% թիրախի ապահովումը, ինչն էլ կհանգեցնի բյուջեի կատարման դժվարությունների, քանի որ կնվազեն նաև հարկային եկամուտները: Բացի կառավարությունից, այլ կառույցների կանխատեսումները 2024թ. համար տնտեսական աճի վերաբերյալ 7%-ից ցածր տիրույթում են, ինչը որոշակի ռիսկերի մասին է մատնանշում: Այնուամենայնիվ, պետք է նշել, որ բյուջեի ուղերձում այս մասին ևս նշվում է, և նախատեսվել է պահուստային ֆոնդում որոշակի ռեսուրսի պահպանում՝ տնտեսական աճի թիրախի չապահովման դեպքում ծախսերի կրճատման հնարավորություն ունենալու համար:

2024թ. բյուջեում առկա չեն տնտեսական աճի թիրախի ապահովման համար անհրաժեշտ ներդրումների և արտահանման ծավալների ապահովմանն ուղղված միջոցառումներ: Ինչպես վերևում նշվեց, 2024թ. բյուջեն հիմնված է 7% տնտեսական աճի թիրախի վրա, սակայն, կանխատեսումները հուշում են, որ աճը կարող է լինել 5.6%-ի չափ: Հետևաբար 7%-ին հասնելու համար անհրաժեշտ է ապահովել լրացուցիչ մասնավոր ներդրումների և արտահանման ծավալների աճ: Սակայն, բյուջեի ծախսերի ծրագրերի հատվածում ներդրումների և արտահանման խթանմանն ուղղված հստակ միջոցառումներ ներկայացված չեն, որոնք կբացահայտեին, թե որքանով հնարավոր կլինի հաջորդ տարի նպաստել ներդրումների և արտահանման աճին: Ծրագրերի մասին ոչ ամբողջական տեղեկատվության առկայությունը ներդրումների և արտահանման անհրաժեշտ չափով աճի հավանականությունը բավական անորոշ է դարձնում՝ հարցականի տակ դնելով նաև թիրախային տնտեսական աճի ապահովումը:

 Բյուջեի հիմքում դրված է հարկեր/ՀՆԱ հարաբերակցության էական բարելավում, որի իրագործումն էական դժվարություններ, հետևաբար նաև ռիսկեր է պարունակում: 2023թ. հարկեր/ՀՆԱ-ն պետք է բարելավվի շուրջ 1.0 տոկոսային կետով, իսկ հաջորդ տարի՝ ևս 0.75 տոկոսային կետով: Ընդ որում, բավական մեծ շեշտադրում է առկա վարչարարության բարելավման վրա, որն ավելի անորոշ և ռիսկային է: ՀՀ պատմության ընթացքում, երկու տարվա մեջ 1.75 տոկոսային կետով հարկեր/ՀՆԱ-ի բարելավում դեռևս տեղի չի ունեցել: Չնայած նրան, որ նախատեսվում են նաև հարկերի բարձրացմանն ուղղված օրենսդրական փոփոխություններ, այնուամենայնիվ դրանք այդքան մեծ ազդեցություն չեն ունենա հարկեր/ՀՆԱ հարաբերակցության վրա: Հետևաբար, այս մասով ևս պետք է նախատեսել որոշակի պահուստային «բարձիկներ» հարկերի հնարավոր թերհավաքագրման պայմաններում հարկաբյուջետային կայունության ապահովման համար:

 2024թ. պետական բյուջեով և՛ եկամուտների, և՛ ծախսերի գծով նախատեսված են էական աճեր: 2024թ. եկամուտների գծով կանխատեսվում է շուրջ 13.1%, իսկ ծախսերի գծով՝ 20.8% աճ: Ծախսերի գծով աճը ներառում է նաև Արցախից բռնի տեղահանված բնակչության աջակցության գումարները, որոնց ծավալը կազմում է շուրջ 109.2 մլրդ դրամ: Վերջինից 47.3 մլրդ դրամն արդեն իսկ ընդունված ծրագրերի համար է նախատեսված, իսկ մնացած մասը՝ 61.9 մլրդ դրամը, տեղափոխվել է պահուստային ֆոնդ՝ տարվա ընթացքում անհրաժեշտ աջակցության ֆինանսավորման համար, քանի որ ներկա փուլում աջակցության կարիքն ամբողջությամբ գնահատված չէ:

 ·         Կապիտալ ծախսերի գծով շարունակում են պլանավորվել անիրատեսական մեծություններ: Կապիտալ ծախսերը նախատեսվում է 2024թ. հասցնել ՀՆԱ-ի 6.6%-ին՝ 2023թ. համար սպասվող 5.9%-ի և 2022թ. փաստացի 4.5%-ի դիմաց: Սակայն, 2023թ. կապիտալ ծախսերն ունեն բավական ցածր կատարողական՝ հունվար-սեպտեմբերի կատարողականը կազմել է ընդամենը 57.4%, ինչը հուշում է, որ կապիտալ ծախսերի քրոնիկ թերակատարման խնդիրը դեռևս չի լուծվել և շարունակելու է մնալ նաև ապագայում, քանի որ դրա ուղղությամբ որևէ էական քայլ չի ձեռնարկվում: Հարկ է նշել, որ կապիտալ ծախսերի մեծացումը հաշվի է առնված նաև հաջորդ տարվա տնտեսական աճի կանխատեսումներում, հետևաբար քրոնիկ թերակատարումների պահպանումը կարող է վտանգել նաև տնտեսական աճի թիրախի ապահովումը:

Վերլուծությունն ամբողջությամբ հասանելի է հետևյալ հղումով՝ https://rb.gy/6rwoii :

Մեկնաբանություն